muzlik ko’l va botqoqliklarning geologik faoliyati

PPTX 6.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1707851092.pptx muzlik ko’l va botqoqliklarning geologik faoliyati muzlik ko’l va botqoqliklarning geologik faoliyati reja: 1. muzlik haqida tushuncha. 2. ko’l va botqoqliklarning o’ziga xos xususiystlari. 3. ko’l va botqoqliklarning geologik ishi 4. xulosa. 5. foydalanilgan adabiyotlar. muzliklar muzlik yillab, asrlab qor yigʻilishi uning ablatsiyasidan (erish va sublimatsiya) oshib ketgan yerlarda shakllanadigan doimiy katta muz jismidir. muzlik yuzasi kamida 0.1 km², qalinligi esa 50 m boʻladi, u bunday vazn ostida asta-sekin deformatsiyalanadi va oqadi, unda darz va teshiklar paydo boʻladi. muzlik oqishi natijasida kar va morenalar yuzaga keladi. muzliklar quruqlikda vujudga keladi, suv havzalaridagi katta muz boʻlaklari esa dengiz muzi deyiladi. muzliklarni oʻrganuvchi fan sohasi glatsiologiya deyiladi. muzliklar global kriosfera uchun muhimdir. manbadir. baʼzan siljib borib, vodiylarni toʻsib qoʻyadi va suv toshqinlariga sabab boʻladi. xxr bir necha yil oʻtib antarktidada muntazam ravishda tadqiqot ekspeditsiyalari va turistik guruhlarni qabul qiluvchi birinchi aeroportni qurmoqchi. boʻlajak xab infratuzilmasi tarkibidan uchish-qoʻnish yoʻlagi va havo terminali …
2
400 km², kata kavkazda 1430 km², frans-iosif yerida 13735 km², novaya zemlyada 22423 km². severnaya zemlyada 12472 km², kamchatkada 866 km², oltoyda 800 km² dan koʻproq muzlik bor. perito moreno muzligi, gʻarbiy patagonia, argentina. muzlik turlari muzlik turlari. yer sharidagi barcha muzliklarniig 99,5% qutblarga va qutb yaqinidagi o’lkalarga (materik qoplama muzligi), faqat 0,5% o’rtacha va tropik mintaqalardagi baland tog’li hududlarga to’g’ri keladi. yer yuzasidagi barcha muzliklar shakliga va harakatning xarakteriga ko’ra uchta guruhga bo’linadi. bular - materik muzliklari yoki qoplama muzliklar, tog’ muzliklari hamda vodiy muzliklaridir. materik muzliklari - qutb o’lkalarida tarqalgan bo’lib, ular tog’larni ham, tekislik va pasttekisliklarni ham yoppasiga qoplab yotadi. bunga sabab qutblarda va qutb atrofidagi joylarda haroratning yil bo’yi juda past bo’lishidir. antarktikani va grenlandiyani qoplab yotgan muz qalqoni bunga misoldir muzlik shidat bilan erishi muz faoliyatini geologik omil sifatida o’rganish yer yuzasining hozirgi holatini ancha to’liq bilib olishga, shu bilan birga u paydo bo’lganidan beri …
3
kichrayishi dinamikasini olimlar 2008-yildan buyon qayd etmoqda. totten sharqiy antarktida muz qobig‘ining bir qismi hisoblanadi. dastlabki o‘lchovlarga ko‘ra, muzlik 538 ming kvadrat kilometr maydonni egallagan. ammo dunyo okeani haroratining ko‘tarilishi natijasida antarktida muz qatlami yupqalashmoqda. olimlar suvdan namuna oldi, uning haroratini o‘lchadi, shuningdek, o‘tgan o‘n yil ichida sun’iy yo‘ldoshdan olingan suratlarni o‘rgandi. okean oqimi tottenga iliq suvlarni oqizib kelishi aniqlandi, bu esa unga katta ta’sir o‘tkazadi. jarayonni ortga qaytarib bo‘lmaydi: totten kamida 2008-yildan buyon erimoqda. o‘zgarishlar dinamikasini modellashtirib, mutaxassislar kelasi yildayoq u o‘n metrga yupqalashishi va o‘z massasining 63—80 milliard tonnasini yo‘qotishini prognoz qilmoqda. o`zbekiston to`dako`l va quyimozor suv omborlarini xalqaro ahamiyatga ega suvli-botqoq hududlari sifatida belgilab oldi, deb xabar bermoqda “dunyo” aa. ular qizilqum cho`lining janubiy g`arbidagi navoiy viloyatida joylashgan va biogeografik jihatdan markaziy osiyodagi qurg`oqchil bo`lgan hududlar suvlarini saqlashga xizmat qiladi. suv-botqoqlik hududlar to`g`risidagi konvensiya 1971 yil 2 fevralda eronning ramsar shahrida 18 ta davlat tomonidan imzolangan bo`lib, …
4
etadigan ushbu suvli-botqoq er maydoni ko`chmanchi qushlar uchun ham muhim to`xtab o`tish joyi hisoblanadi. ma`lumotlarga qaraganda, so`nggi besh yilda ushbu hududda qo`nib o`tgan qushlarning o`rtacha yillik soni 40 mingdan ortiq. 3. muzlik kullari. bu tipdagi kullar botig`i asosan materik muzliklari bosgan teritoriyalarda muzlik eroziyasi natijasida paydo bo`ladi. muzlik kullari kanadaning shimoliy qismida, finlandiyada, taymir yarim orolida ko`p uchraydi. muzlik kullari hozirgi zamon tog` muzliklari ishi natijasida ham vujudga keladi. bunga alp, kavkaz, oltoy tog`laridagi, qisman o`rta osiyo tog`laridagi ba`zi kullar ham misol bo`la oladi. 4. karst kullari - karst hodisasi natijasida vujudga kelgan chuqurliklarga suv tuplanishi natijasida hosil bo`ladigan kullardir. bu kullar ohaktosh, gips, dolomit kabi eruvchan jinslar keng tarkqlgan teritoriyalar uchun xarakterlidir. karst kullari ko`pincha chuqur, biroq kichik bo`ladi. aydarko‘l — bu sun’iy yaratilgan ko‘l bo‘lib, nurota shahriga yaqin joylashgan. ko‘l qizilqum sahrosi o‘rtasida joylashgan bo‘lib, mahalliy aholi sahroning feruza daryosi deb nomlashadi va buning hayratli yeri yo‘q, zero, …
5
yoki uzoq vaqt nam, zax boʻlib yotadigan joyi. botqoqlikda torf qalin (0,2—0,3 m) boʻladi, oʻsimliklarning ildizlari torf ostidagi gruntga yetib bormaydi. torf qatlami yupqa boʻlsa, botqoqlashgan yerlar deb ataladi. botqoqlik xalq xoʻjaligida katta ahamiyatga ega. botqoqlik quritilgandan soʻng torf asosan oʻgʻit, yoqilgʻi va mol tagiga toʻshama sifatida ishlatiladi, undan kimyoviy mahsulotlar olinadi, qurilishda foydalaniladigan plitalar ishlab chikariladi. botqoqlik koʻpincha oʻrmoni kesilib yoki kuyib ketgan joylarda va oʻgloqlarni uzoq muddat suv bosishi, shuningdek sayoz suv havzalarini ut qoplashi natijasida hosil boʻladi. oʻsimliklar tarkibi va oʻsimliklarning oziklanish tartibiga koʻra botqoqliklar 3 xil boʻladi: botqoqliklar 3 xil boʻladi: pastqam botqoqlik, doʻng botqoqlik va oraliq botqoqlik pastqam botqoqlik uchun evtrof oʻsimliklar harakterli. ular mineral tuzlarga boy grunt suvlari koʻp boʻlgan daryo qayirlarida, vodiylarda, eski koʻllar oʻrnida va suvayirgʻichlarning pastqam joylarida uchraydi. bunday botqoqliklarda asosan, qiyoq, qamish, roʻvak, qirqboʻgʻimlar; daraxtlardan olxa (qandagʻoch) va qayin oʻsadi. pastqam botqoqlikda suv kalamushlari, dala sichqonlari, qunduz, balchiqchi, botqoqtovugʻi, oʻrdak, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "muzlik ko’l va botqoqliklarning geologik faoliyati"

1707851092.pptx muzlik ko’l va botqoqliklarning geologik faoliyati muzlik ko’l va botqoqliklarning geologik faoliyati reja: 1. muzlik haqida tushuncha. 2. ko’l va botqoqliklarning o’ziga xos xususiystlari. 3. ko’l va botqoqliklarning geologik ishi 4. xulosa. 5. foydalanilgan adabiyotlar. muzliklar muzlik yillab, asrlab qor yigʻilishi uning ablatsiyasidan (erish va sublimatsiya) oshib ketgan yerlarda shakllanadigan doimiy katta muz jismidir. muzlik yuzasi kamida 0.1 km², qalinligi esa 50 m boʻladi, u bunday vazn ostida asta-sekin deformatsiyalanadi va oqadi, unda darz va teshiklar paydo boʻladi. muzlik oqishi natijasida kar va morenalar yuzaga keladi. muzliklar quruqlikda vujudga keladi, suv havzalaridagi katta muz boʻlaklari esa dengiz muzi deyiladi. muzliklarni oʻrganuvchi fan sohasi glat...

PPTX format, 6.0 MB. To download "muzlik ko’l va botqoqliklarning geologik faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: muzlik ko’l va botqoqliklarning… PPTX Free download Telegram