muzliklarning geologik faoliyatini tahlil qilish

PPT 33 стр. 8,1 МБ Бесплатная загрузка

33 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 8,1 МБ

Тип файла PPT

Страницы 33

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 33

diapositiva 1 prezentacii.com ваш заголовок 03.02.2021 y. mashg`ulot turi: laboratoriya mavzu: muzliklarning geologik faoliyatini tahlil qilish. morenalarning turlari, tarkibini o‘rganish. karling, trog, kar, sirklarning tuzilishini plan va kesmada aks ettirish. reja: muzliklarning geologik faoliyatini tahlil qilish. morenalarning turlari, tarkibini o‘rganish. karling, trog, kar, sirklarning kesma tuzilishini tasvirlash. adabiyotlar: nizomov a va boshq. “geologiya”. o‘quv qo‘llanma t.: “info capital group”, 2019. toshmuhamedov.b.t. umumiy geologiya. darslik.t.: “noshir” 2011. qurbonov a. s. “geologiya” o‘quv qo‘llanma t.: “o‘qituvchi”, 1992. tayanch so`z va tushunchalar: мuz, morena, karling, trog, kar, sirk. topshiriq №1. ushbu atama va tushunchalarning qisqa izohini yozing: glyatsiologiya - firn - trog - morena - qo‘y peshonalar- soliflyuksiya – muzlik sirki - ekviplen - termokarst - ekzaratsiya - termoeroziya - paleo trog - karlar - karling- muz stakanlari – muz qo‘ziqorinlari - topshiriq. №2. takrorlash uchun savol va topshiriqlar: muzliklar va ularning turlari izohlang. materik muzliklari ta’sirida shakllanuvchi rel`yef shaklarini izohlang? tog‘ muzliklari …

2 / 33

ar aralash do‘ngliklar betartib sochilgan qumloq tekisliklar zandr dalalari deyiladi. materik muzliklarining harakati tufayli yuzaga keluvchi relef shakllari: ozlar – shved tilidan olingan bo‘lib, «ozach yoki oz»–tizma mazmunini beradi. ushbu relef formalari qator, ammo egri-bugri tizilgan tog‘ tizmalarini eslatuvchi, tarkibi qum, shag‘al, xarsang toshlardan iborat do‘ngliklardir. ularni uzunasiga 30-40 km, kengligi asosida 40-100 m, o‘rkach qismida 4-5 m/balandligi 25-30, hatto 90 m gacha yetadi. ozlarning o‘rkach qismida chuqur dahanalar mavjud bo‘lib, ular oz qozonlari nomi bilan ataladi. 1-rasm. ozlarning ko‘ndalang kesmasi (m.f.ivanov bo‘yicha). oz qozonlari materik muzliklarining harakati tufayli yuzaga keluvchi relef shakllari: kam – kamlar genetik xususiyatlariga ko‘ra, ozlarni eslatadi. ya’ni flyuvoglyatsial* yotqiziqlarning qat-qat to‘g‘ri chiziqli tarzda shakllanishi tufayli vujudga keladi. bu borada bir necha ilmiy qarashlar mavjud bo‘lib, ularga ko‘ra kamlar qadim geologik davrlarda muzlik ustida, balki muzlik ostida shakllangan ko‘llar o‘rnida hosil bo‘lgandir. kamlar ham yon bag‘ri tik (450 gacha) bo‘lgan do‘ngliklardan iborat, alohida xususiyat kasb etuvchi …

3 / 33

ni esa birmuncha tik holatda kuzatiladi. doimiy muzlab yotgan yerlarning relef shakllari: i.s.shukin ma’lumoti bo‘yicha, abadiy muzloq yerlarda yuz beradigan tabiiy geografik jarayonlar va ular bilan bog‘liq ravishda hosil bo‘luvchi relef formalarini kelib chiqishiga ko‘ra quyidagi guruhlarga bo‘lib o‘rganadi: 1. muzlik ponalari; 2. gidrolakolitlar doimiy muzlab yotgan yerlarning relef shakllari: gidrolakkolitlarning ko‘rinishi yumaloq, gumbazsimon shaklda bo‘lib, yon bag‘irlari deyarli tik 40-500, yuqori qismi yassiroq bo‘lgan holda, balandligi bir necha o‘n metrni tashkil etishi mumkin. ular yoqutiston, baykal orti o‘lkasi, amur oblasti kabi tayga va yevropaning tundra unga tutash hududlarida keng tarqalgandir. bular shimoliy qutbga yaqin, abadiy to‘ngloq yerlarda ko‘plab uchraganligi sababli, o‘sha joyda yashovchi mahalliy aholi yoqutlar tomonidan «bulgunnyax» deya ataladi. doimiy muzlab yotgan yerlarning relef shakllari: termoabraziya – dengiz yoki ko‘l qirg‘oqlari bo‘ylab to‘lqinning yemiruvchan kuchi ta’sirida shakllanadigan jarayon abraziya deb ataladi. shu boisdan abraziya lotincha «abrasio» – sidirish degan ma’noni beradi. bu jarayon tufayli qirg‘oq bo‘yining yemirilishi, ba’zan …

4 / 33

rst, ta’sirida hosil bo‘lgan pastqamliklar tomon yo‘nalgan bo‘ladi. bunday vodiylarda tez-tez erimasdan saqlanib qolgan abadiy muzloq yerlarning qoldiqlari tepaliklar tarzida uchraydi. ular fanda boyjaraxlar deya ataladi. boyjaraxlarning balandligi bir necha metrdan, bir necha o‘nlab metrga yetadi. muzliklarning geologik faoliyati: soliflyuksiya – bu tushuncha lotincha ma’no kasb etib, solum-tuproq, luchus-oqim degan mazmun beradi. demak, soliflyuksiya jarayoni tufayli muzlagan yonbag‘irlarning harorat ta’sirida erib oqmalar tarziga kirishi tushuniladi. soliflyuksiya baland tog‘larda uchragani kabi abadiy muzlab yotuvchi hududlarda ham kuzatiladi. soliflyuksiya suvga to‘yingan gruntning o‘z og‘irlik kuchi tufayli yon bag‘ir bo‘ylab, quyiga tomon oqishini ta’minlovchi asosiy kuch gravitatsiya tufayli yuz beradi. tuproq massasining muzlashi hamda erishi tufayli uning og‘irligi ortib, suv haroratining 0 dan 4 ga qadar o‘zgarishi tufayli zichligining kamayishi, kalloidlarning bo‘kib hajman oshishi tufayli yuzaga keladi. 2-rasm. soliflyuksiya tufayli supasimon relef shakllarining vujudga kelishi (s.g‘.bogam bo‘yicha). muzliklarning geologik faoliyati: termokarst. psevdokarstning bir ko‘rinishi. ushbu jarayon abadiy muzloq yerlarning harorat natijasida erishi tufayli …

5 / 33

n olib ketishi jarayonida, yo‘l-yo‘lakay qoyali yon bag‘irlarni go‘yo omoch bilan yer haydagani kabi tirnab, turli chuqurlikdagi chiziqlar hosil qiladi. ba’zan esa qoyali yon bag‘irlarni oyna kabi silliqlab yaltiratadi, vodiylarning tagini yemiradi. ushbu jarayon fanda ekzaratsiya deb ataladi. muzliklarning transportirovka – eltish va yig‘ish ahamiyati: tog‘ muzliklari sutkasiga 20-80 sm, yil bo‘yicha 100-300 m gacha harakatlanishi mumkin. ayrim muzliklar esa o‘qtin-o‘qtin tebranish xususiyatiga ega bo‘lib, ular davriy bo‘lmagan holatda odatdagidan kuchliroq tezlik ostida vodiy bo‘ylab quyiga tomon siljiydi. masalan, pomir tog‘idagi fedchenko muzligining yirik tarmog‘i xirsdara – medvejiy muzligi shunday xususiyatga ega bo‘lib, ayrim yillari uning tezligi 1 sutkada 100 m. gacha yetadi (akbarov a. 1985). muzliklar harakat qilganda uning ustiga har ikkala yon bag‘ir bo‘ylab qulab tushgan tog‘ jinsi bo‘laklari, qum, shag‘al, shamol natijasida keltirilgan chang zarralari to‘plami muzlik bilan birgalikda harakatlana boshlaydi. muzlik olib kelayotgan ushbu yotqiziqlar to‘plami morenalar deya ataladi. ushbu tushuncha fransuz tilidagi «morena» so‘zidan olingan. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 33 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "muzliklarning geologik faoliyatini tahlil qilish"

diapositiva 1 prezentacii.com ваш заголовок 03.02.2021 y. mashg`ulot turi: laboratoriya mavzu: muzliklarning geologik faoliyatini tahlil qilish. morenalarning turlari, tarkibini o‘rganish. karling, trog, kar, sirklarning tuzilishini plan va kesmada aks ettirish. reja: muzliklarning geologik faoliyatini tahlil qilish. morenalarning turlari, tarkibini o‘rganish. karling, trog, kar, sirklarning kesma tuzilishini tasvirlash. adabiyotlar: nizomov a va boshq. “geologiya”. o‘quv qo‘llanma t.: “info capital group”, 2019. toshmuhamedov.b.t. umumiy geologiya. darslik.t.: “noshir” 2011. qurbonov a. s. “geologiya” o‘quv qo‘llanma t.: “o‘qituvchi”, 1992. tayanch so`z va tushunchalar: мuz, morena, karling, trog, kar, sirk. topshiriq №1. ushbu atama va tushunchalarning qisqa izohini yozing: glyatsiologiy...

Этот файл содержит 33 стр. в формате PPT (8,1 МБ). Чтобы скачать "muzliklarning geologik faoliyatini tahlil qilish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: muzliklarning geologik faoliyat… PPT 33 стр. Бесплатная загрузка Telegram