xiva xonligi tarixshunosligi va manbashunosligi

DOCX 32 pages 87.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 32
yer usti suvlariga umumiy geografik tavsif mundarija kirish…………………………………………………………………….…….…..2 i bob. yer usti suvlari. daryolar……………………………………………….4 1.1. daryo tizimi va uning gidrografik tarmog‘ining tuzilishi……….………….…4 1.2. daryolarning suv rejimi………………………………………………….…...10 1.3. daryolarning to‘yinish manbalari va xo‘jalikdagi ahamiyati……….………..12 ii bob. ko‘llar, botqoqliklar, muzliklar, suv omborlari. yer usti suvlarini muhofaza qilish………………………………………….……………………….13 2.1. ko‘llar va ularning xususiyatlari………………………………………..……13 2.2. botqoqliklar va muzliklar: shakllanishi, geografik tarqalishi………..………19 2.3. yer usti suvlarining insoniyat uchun ahamiyati va ularni muhofaza qilish….26 xulosa………………………………………………………………………….…29 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati……………………………………………31 kirish kurs ishining dolzarbligi: tabiatda suv hayot manbai sifatida alohida o‘rin tutadi. yer yuzidagi barcha tirik organizmlar hayot faoliyatida suvga muhtojdir. insoniyat taraqqiyoti, xo‘jalik faoliyati, qishloq xo‘jaligi, sanoat, energetika va kundalik ehtiyojlar to‘liq darajada suv resurslariga bog‘liq. yer usti suvlari – daryo, ko‘l, soy, buloq, sun’iy suv havzalari va muzliklar shaklida bo‘lib, ular geografik jihatdan ham, tabiiy jihatdan ham o‘rganilishi kerak bo‘lgan muhim komponentlardandir. bugungi kunda global iqlim o‘zgarishlari, aholining ortib borishi, urbanizatsiya, sanoat rivojlanishi va qishloq xo‘jaligi …
2 / 32
balki ularning hududiy taqsimoti, gidrologik xususiyatlari, ekologik ahvoli va xo‘jalikdagi o‘rnini ham aniqlash imkoniga ega bo‘lamiz. mazkur kurs ishining asosiy maqsadi – yer usti suvlarining umumiy geografik tavsifini byerish, ularning tasnifi, hududiy tarqalishi, shakllanish omillari, ekologik ahamiyati va ulardan foydalanish yo‘llarini o‘rganishdan iborat. kurs ishining obyekti – yer yuzidagi tabiiy yer usti suv manbalari bo‘lib, ular jumlasiga daryolar, ko‘llar, muzliklar, buloqlar, botqoqliklar va sun’iy suv havzalari kiradi. ushbu ishning predmeti – yer usti suvlarining geografik tavsifi, shakllanishi, tabiiy va antropogen omillar bilan bog‘liqligi, suv resurslarining ekologik holati va hududiy farqlanish xususiyatlaridir. kurs ishining vazifalari: kurs ishini bajarishda quyidagi vazifalar belgilangan: yer usti suvlarining ta’rifi, tasnifi va turlarini aniqlab byerish. yer usti suvlarining shakllanish manbalari va omillarini o‘rganish. yer usti suvlarining hududiy tarqalish xususiyatlarini geografik jihatdan tahlil qilish. asosiy daryo tizimlari, ko‘llar va boshqa suv obyektlarining tabiiy-geografik o‘rni va rolining o‘rganilishi. yer usti suvlaridan foydalanish sohalarini (qishloq xo‘jaligi, sanoat, ichimlik suvi …
3 / 32
gidrografik tarmoq qor yerishi yoki suyuq yog'ingarchilik davrida vaqtincha hosil bo'ladigan ko'p sonli kichik suv oqimlarini, shuningdek, yerning kichik, ko'plab chuqurliklarida paydo bo'ladigan vaqtincha suv to'planishini o'z ichiga olmaydi. doimiy va vaqtinchalik suv oqimlari tizimini ko'rib chiqishda kanal tarmog'i atamasi ishlatiladi . kanal tarmog'ining etarlicha katta, asosan doimiy kanal oqimlarini o'z ichiga olgan qismi daryo tarmog'i tushunchasi bilan birlashtirilgan . gidrografik (kanal) tarmoq strukturasida quyi oqimdan yuqori oqimdan ketma-ket almashinadigan quyidagi asosiy bo'g'inlarni ajratib ko'rsatish mumkin: jarliklar, chuqurliklar, quruq vodiylar, daryo vodiylari (1-rasm). 1-rasm. gidrografik tarmoqning asosiy bo'g'inlari diagrammasi. i - tarmoqning asosiy bo'g'inlari; ii - ko'ndalang kesimlar. gʻovak gidrografik tarmoqning yuqori (pastki) boʻgʻini boʻlib , suv yeroziyasi kelib chiqishining zaif ifodalangan choʻzilgan choʻqqisi boʻlib, qiyaliklari yumshoq, odatda oʻt-oʻlanlar bilan qoplangan va tubi tekis, botiq, qiyalikdir. chuqurlik - gidrografik tarmoqning jardan keyingi navbatdagi bo'g'ini bo'lib, u jardan chuqurroq chuqurligi, yon bag'irlarining kattaroq balandligi va tikligi, tubi va qirg'oq yeroziyasi shakllarining …
4 / 32
bir qancha irmoqlari, shu irmoqlarning irmoqlari va boshqalar kiradi. toʻgʻridan-toʻgʻri asosiy daryoga quyiladigan daryolar birinchi tartibli irmoqlar deyiladi . asosiy daryoga nisbatan ikkinchi tartibli irmoqlar - birinchi tartibli irmoqlarga oqib tushadigan daryolar va boshqalar. yaqinda irmoqlarning boshqa tasnifi qo'llanildi (xorton bo'yicha). bu tasnifda eng kichik, shoxlanmagan irmoqlar birinchi tartib (sinf); birinchi tartibli irmoqlarni oladigan keyingilari ikkinchi tartibli; birinchi va ikkinchi tartibli irmoqlarni oladigan daryolar uchinchi tartibli va shu kabilar butun tizim tartibini bir vaqtning o'zida tavsiflovchi eng yuqori tartibli bo'lgan bosh daryogacha (2-rasm). 2-rasm. daryo tarmog'ining tuzilishi va morfologik tavsifi. a — daryo tizimining diagrammasi; b — nisbiy chuqurlikning ( h /b) oqim tartibiga (n) va o'rtacha yillik oqizishga (q 0 ) bog'liqligi. i - viii - tabiiy oqimlarning tartiblari. daryoning manbai va og'zi. og'izlarning asosiy turlari. og'iz joylari. daryo boshlangan joy uning manbai deyiladi . daryo oqim yoki buloqdan, muzlikdan, ko'ldan yoki botqoqdan boshlanishi mumkin. ikki daryoning qoʻshilishidan daryo …
5 / 32
da uzunroq suv oqimining manbasini olish kyerak. daryo boshqa daryoga, ko'lga yoki dengizga quyilganda, u og'iz hosil qiladi . agar daryo ikki shoxli daryoga, ko'lga yoki dengizga oqib tushsa, og'iz sifatida kattaroq shoxning og'zi olinadi. agar delta bo'lsa, asosiy shoxning og'zi og'iz sifatida olinadi. agar daryo sug'orish ventilyatorida tugasa , daryoning sug'orish kanallariga shoxlanishi joyi sifatida og'iz olinadi . manba va og'izdan tashqari, nisbatan katta daryolar yuqori , o'rta va quyi oqimlarga bo'linadi . daryoning umumiy uzunligini uchastkalarga bo'lish uchun qat'iy belgilangan shartlar mavjud emas. bu boʻlinish daryoning quyi oqimidagi relyefning oʻzgarishi, oqim tezligi, oqimning suvliligi va uning boshqa xususiyatlarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi. daryolarning og'izlarida daryo tomonidan olib boriladigan cho'kindilarning cho'kishi va oqadigan daryo va ularni qabul qiladigan suv omborining (daryo, ko'l, dengiz) o'zaro ta'siri bilan bog'liq noyob jarayonlar yuzaga keladi. dengiz yoki ko'lga oqib tushganda, daryo ko'pincha katta miqdordagi cho'kindilarni to'playdi va bu holda delta deb ataladigan …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xiva xonligi tarixshunosligi va manbashunosligi"

yer usti suvlariga umumiy geografik tavsif mundarija kirish…………………………………………………………………….…….…..2 i bob. yer usti suvlari. daryolar……………………………………………….4 1.1. daryo tizimi va uning gidrografik tarmog‘ining tuzilishi……….………….…4 1.2. daryolarning suv rejimi………………………………………………….…...10 1.3. daryolarning to‘yinish manbalari va xo‘jalikdagi ahamiyati……….………..12 ii bob. ko‘llar, botqoqliklar, muzliklar, suv omborlari. yer usti suvlarini muhofaza qilish………………………………………….……………………….13 2.1. ko‘llar va ularning xususiyatlari………………………………………..……13 2.2. botqoqliklar va muzliklar: shakllanishi, geografik tarqalishi………..………19 2.3. yer usti suvlarining insoniyat uchun ahamiyati va ularni muhofaza qilish….26 xulosa………………………………………………………………………….…29 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati……………………………………………31 kirish kurs ishi...

This file contains 32 pages in DOCX format (87.3 KB). To download "xiva xonligi tarixshunosligi va manbashunosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: xiva xonligi tarixshunosligi va… DOCX 32 pages Free download Telegram