gidrosferaning geologik ishi

PPT 34 pages 3.5 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type PPT

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

diapositiva 1 ekzogen geologik jarayonlar deb nimaga aytiladi. nurash jarayonining geologik ahamiyatini tushuntiring. shamol ta’sirida yuz beruvchi geologik jarayonlar va rel`ef shakllarini izohlang. deflyatsiya qanday jarayon? korraziya jarayonini izohlang? o`tgan mavzu yuzasidan savol va topshiriqlar: prezentacii.com ваш заголовок mavzu: gidrosferaning geologik faoliyati. okean va dengizlarning geologik faoliyati. reja: gidrosferaning geologik ishi. okean va dengizlarning geologik faoliyati. okean suvining tabiiy xususityalari. okean va dengizlarning flora va faunasi. okean va dengizlarning yemirish faoliyati. dengiz va okeanlarning transportirovka ahamiyati. okean va dengizlarning to‘plash-akkumlyatsiya faoliyati. okeanlarning kimyoviy cho‘kindilari. dengiz va okeanlarning geologik faoliyati natijasida paydo bo‘lgan tog‘ jinslari. adabiyotlar: nizomov a va boshq. “geologiya”. o‘quv qo‘llanma t.: “info capital group”, 2019. toshmuhamedov.b.t. umumiy geologiya. darslik.t.: “noshir” 2011. qurbonov a. s. “geologiya” o‘quv qo‘llanma t.: “o‘qituvchi”, 1992. tayanch so`z va tushunchalar: ekzogen geologik jarayonlar, gidrosfera, dengiz, okean, gidrosferaning geologik ishi, o‘zansiz oqim, o‘zanli oqim, vaqtincha harakatlanuvchi suv oqimi, jarlanish, dengiz oqimlari. gidrosferaning geologik ishi: gidrologik …

2 / 34

gan suvlarning qo‘shilishidan yon bag‘irning quyiroq qismida nisbatan birmuncha keng va chuqurroq bo‘lgan jo‘yakchalar vujudga keladi. bunday chuqurliklar bo‘ylab harakatlanayotgan suv o‘zanli oqim deyiladi. chunki oqim harakatlanayotgan tabiiy pastqamlik o‘zan o‘rnini o‘taydi. gidrosferaning geologik ishi: o‘zanli oqimni harakatlanish vaqtiga ko‘ra, shartli ravishda ikki guruhga ajratgan holda o‘rganishimiz mumkin: vaqtincha harakatlanuvchi suv oqimi; doimiy harakatlanuvchi suv oqimi. gidrosferaning geologik ishi: vaqtincha harakatlanuvchi suv oqimi. bunday xususiyatga ega bo‘lgan oqimlar asosan arid iqlimli mintaqalar uchun o‘ta xususiyatlidir. chunki, vaqtincha oqar suvlar erigan qor suvi, yomg‘ir, do‘l tushishi yoki yer osti suv zaxiralarining qisqa muddat mobaynida yer yuzasiga ko‘tarilishi tufayli yuzaga kelgan suv manbalari–buloqlar (efemer buloqlar) ta’sirida yuzaga keladi. vaqtincha oqar suvlar ta’sirida tuproq eroziyasining asosiy ko‘rinishi tarzida jarlarni vujudga keltiradi. jarlanish: jarlanish – respublikamiz yer resurslaridan samarali foydalanish ishlariga jiddiy putur yetkazuvchi tabiiy geografik jarayon tarzida t.s.muhamedov (1965,1993), b.r.jo‘raev (1977), x.m.mahmudov (1980), a.a.xonazarov (1983), s.r.saidova (1983), a.n.nigmatov (2005) lar tomonidan atroflicha o‘rganilgan. …

3 / 34

tipik bo‘z tuproqlarda eroziyadan himoya rolini o‘tovchi o‘simliklar birmuncha siyrak bo‘lgan chirindili qatlam yupqa, yemirilishga moyil bo‘lgan lyossli qatlam tez ochilib qoladi. natijada, jarlanish jarayoni kuchayadi. shu boisdan respublikamiz bo‘yicha lalmikor dehqonchiliq qilinadigan, adirlarning yaylov tarzida foydalaniladigan 700 ming gektar yeri jarlanishga uchragan (baratov, 1996). ozansiz oqimning ta`siri: jarlanish uchun tabiiy geografik sharoitning qulayligi antropogen ta’sir tufayli yanada oshadi. bu borada aynan jarlanish keng tarqalgan hududlardan mahalliy aholining yaylov sifatida foydalanishi yetakchiliq qilmoqda. chunki, ayniqsa, adir mintaqasi bo‘ylab yaylov maydoniga nisbatan chorva tuyoq soni me’yoridagidan ortiq. ayrim aholi punktlari atrofida (masalan, oqtepasoy bo‘ylab) chorva tuyoqlari ostida tuproq qoplami shunchalar kuchli eroziyaga uchraganki, qir yonbag‘irlari bo‘ylab chuqurligi 60-70 sm, kengligi. ularning ayr50-80 sm, uzunasiga bir necha yuz metrli chuqurlikni tashkil etuvchi jo‘yaklar tarzida shakllangandirimlari allaqachon jarlanishning birinchi bosqichini o‘tamoqda. shu boisdan jarlanish darajasi samarqand shahri atrofida 0,52 va 0,8 kv.km.ni, ishtixon tumaniga tegishli hududlar (ya’ni biz talqin etayotgan maydonlar) bo‘ylab 1,5 …

4 / 34

qtincha oqar suvlar ta’sirida keskin prchalangan va to‘lqinsimon rivojlangan tarzda hosil bo‘ladi. okean va dengizlarning geologik faoliyati: okean va dengizlarni “okeanologiya” fani o‘rganadi. okean tushunchasi qadimgi yunon tilida “okeanos”suv, butun yer yuzini aylanib oquvchi daryo, degan tushunchani beradi. okean va dengizlar yer yuzasining 71% qismini egallagan bo‘lib, agar umuman gidrosferadagi suvning miqdorini 100% deb olsak, uning 97,2% okean va dengizlar hisobiga to‘g‘ri keladi. yu.m.shokalskiy taklifiga ko‘ra yer sharidagi to‘rttala okean birgalikda dunyo okeani deb ataladi. uning maydoni 361 mln km2. dunyo okeanining bir butunligi suv oqimlarining shakllnishiga va muttasil harakatlanib turishiga imkoniyat yaratib beradi. oqimlar hosil bo‘lish sabblariga ko‘ra quyidagi to`rt guruhlarga bo‘lib o‘rganiladi: mahalliy shamollar ta’sirida shakllanuvchi oqimlar. zilzila. ichki to‘lqinlanish muttasil esuvchi passat va musson shamollari shakllanuvchi oqimlar. mahalliy shamollar ta’sirida shakllanuvchi oqimlar. okean yuzasida esuvchi shamol oqimning shakllanishiga va to‘lqinlar hosil o‘lishiga sababchi bo‘ladi. shu sababli ushbu harakatning tezligi shamol tezligi bilan bog‘liq holda rivojlanadi. 5-6 ballik …

5 / 34

uvchi to‘lqinlar soatiga 1000 km tezlik bilan harakatlanishi mumkin. bunday holatlarda okean suvining harakatlanishi 600 m. chuqurlikda ham kuzatiladi. demak zilzila ta’sirida, to‘lqin hosil qilishda, yoki katta chuqurliklarda ham sezilishiga ko‘ra shamolga nisbatan kuchliroq aks etar ekan. ichki to‘lqinlanish tufayl shakllanuvchi oqimlar: bu holat okean suvining turli nuqtalarda turlicha zichlik va harakat yuzaga kelishi tufayli hosil bo‘ladi. a.g.kolesnikov fikriga ko‘ra okean suvining tubidan to yuzasiga qadar aralashib bo‘lishi uchun atigi 10 yil vaqt yetarli bo‘lar ekan. ushbu jarayon tufayli okean suvi shamol yoki zilzila ta’siridagi kabi shiddatli bo‘lmasada, sekinroq kechadi, ammo ushbu harakat okeanning barcha qismlarini qamrab olar ekan. ushbu harakatni dastlab f.nansen aniqlagan hamda tadqiq qilgan dengiz oqimlari ta’sirida yuz beruvchi harakatlar: ushbu turdagi harakat muttasil esuvchi passat va musson shamollari hamda okeanning turli nuqtalarida suvning turli tarkib va zichlik ko‘rsatkichga ega bo‘lishi tufayli shakllanadi. natijada okean suvining harakatlanishi juda katta o‘lchamlarda yuz beradi, va o‘ta qudratli bo‘ladi. masalan …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gidrosferaning geologik ishi"

diapositiva 1 ekzogen geologik jarayonlar deb nimaga aytiladi. nurash jarayonining geologik ahamiyatini tushuntiring. shamol ta’sirida yuz beruvchi geologik jarayonlar va rel`ef shakllarini izohlang. deflyatsiya qanday jarayon? korraziya jarayonini izohlang? o`tgan mavzu yuzasidan savol va topshiriqlar: prezentacii.com ваш заголовок mavzu: gidrosferaning geologik faoliyati. okean va dengizlarning geologik faoliyati. reja: gidrosferaning geologik ishi. okean va dengizlarning geologik faoliyati. okean suvining tabiiy xususityalari. okean va dengizlarning flora va faunasi. okean va dengizlarning yemirish faoliyati. dengiz va okeanlarning transportirovka ahamiyati. okean va dengizlarning to‘plash-akkumlyatsiya faoliyati. okeanlarning kimyoviy cho‘kindilari. dengiz va okeanlarning geologik faol...

This file contains 34 pages in PPT format (3.5 MB). To download "gidrosferaning geologik ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: gidrosferaning geologik ishi PPT 34 pages Free download Telegram