фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: ғарб фалсафаси

PPT 61 pages 1.2 MB Free download

61 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPT

Pages 61

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 61

слайд 1 * фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: ғарб фалсафаси режа: 1.қадимги юнон-рим фалсафий мактаби. 2.илк ўрта аср ғарб фалсафаси ривожланишининг умумий белгилари. 3.ғарб уйғониш даври ва фалсафий тафаккурнинг ривожланиш хусусиятлари. 4.янги ва энг янги давр фалсафасининг устувор йўналишлари. 5.хх-ххi аср ғарб фалсафасининг оқимлари ва фан фалсафасининг ривожи. * * қадимги юнон фалсафасининг ривожланиш даврлари эллинизм даври (мелоддан аввалги vi-ii аср) полис инқирози ва юнонлар хукумронлиги ва искандар зулқайнар ва унинг авлодлари бошчилигидаги осиё ва африкада йирик давлатчиликнинг ташкил қилиниши даври киникларнинг анти-ижтимоий фалсафасининг тарқалиши; асосий йўналишлар хусусиятлари антик ахлоқнинг ва фалсафий қадриятлари инқирози. фалсафада стоиклар йўналишининг пайдо бўлиши; худолар ва шунга ўхшаш ғайритабиий кучларга нисбатан қўрқувнинг нисбийлиги; сократ мактаблари-нинг фаолияти платон академияси, аристотель ликея киреклар мактаби ва х.к.; ўз-ўзида жисмоний ва руҳий мадад излаш; эпикур фалсафаси ва х.к.; воқеликдан воз кечишга интилиш; шахсни бахт ва лаззатнинг олий неъмати эканлигини тан олиш. (жисмоний-киренаиклар, ахлоқий-эпикур). * фалес (эрамиздан олдинги 624-547 йиллар), у …

2 / 61

и 161-180 йиллар) қадимги юнон ва қадимги рим фалсафаси-антик фалсафада ўз ифодасини топади; тит лукреций кар антик фалсафага забт этилган халқларнинг анъана ва ғояларининг таъсири стоиклар фалсафа, файласуф ва давлат институтларининг яқинлиги. (сенека рим императорини тарбиялаган, марк аврелийнинг ўзи император бўлган); дастлабки насронийлар табиат муаммоларига эътиборнинг нисбатан камлиги; инсон, жамият давлат муаммоларига эътиборнинг кучлилиги; эстетиканинг гуллаб яшнаши, (фалсафанинг предмети инсон хулқ-атвори ва фикри бўлган); * қадимги юнон (антик) фалсафасининг ривожланиш даврлари суқротгача бўлган давр (эра. vii-v аср) уларнинг асосий муаммоси табиат ҳодиса-ларини тушунтириш, космос моҳияти, теварак-атроф, борлиқнинг келиб чиқиши эди, фалсафа услуби – ўз дунеқарашини баён қилиш ва уларни догмага айлантириш «суқротгача бўлган файласуфлар, бу даврнинг вакиллари» милет мактаби – «физиклар» фалес, анаксимандр, анаксимен эфеслик гераклит элей мктаби атомчилар (демокрит, левкипп) барча бошқа файласуфлар классик (мумтоз) суқрат даври (эр.ав. v аср ўртаси iv охири - қадим юнон фалсафасининг гуллаб-яшнаган давр) * суқратгача бўлган файласуфлар, бу даврнинг вакиллари асосий йўналишлари космос …

3 / 61

ий мактабга тегишли бўлган асосий қарашлари оламнинг бошланғич асосини олов деб ҳисоблаган; қарама-қаршиликлар бирлиги ва кураши қонунини яратган-диалектиканинг асосий қонуни (гераклитнинг муҳим фалсафий кашфиётларидан); бутун олам доимий ҳаракат ва ўзгаришда деб ҳисоблаган (ариқдан оққан сувга икки марта оёқ босиб бўлмайди); табиатдаги моддаларнинг алмашинуви ва тарихнинг даврийлиги тарафдори бўлган; оламнинг нисбийлигини тан олган. (денгиз суви инсон учун ифлос, балиқ учун эса тоза, турли вазиятларда инсоннинг айнан бир хил хатти ҳаракати ҳам яхши ҳам ёмон бўлиши мумкин); барча нарсалар дунёвий ақл билан эгалланади; инсон ва олам руҳининг моддийлигини тан олган; ҳар қандай жараёнларнинг харакатлантирувчи кучи «кураш»; «уриш (кураш) барча нарсанинг отаси ва онасидир». * пифогор – (милоддан аввалги v аср)-катта софистларнинг таниқли вакили хусусиятлари пифогор фалсафасининг асосий ғоялари ўзининг фалсафий қарашини пифогор шундай ифодалайди «инсон барча мавжуд нарсаларнинг мавжуд бўлганлиги, мавжуд бўлмаган нарсаларнинг мавжуд бўлмаганлиги учун меёридир». инсон онгидан ташқарида ҳеч нарсанинг бўлиши мумкин эмас; пифогор замондошларидан бири борлиқ ва билишнинг нисбийлиги …

4 / 61

умри эса ниҳоятда қисқа. бизни ўраб турган олам нисбий; объектив (ҳақиқий) билимга эга бўлиш мумкин эмас; * пифогорчилар - қадимги юнон файласуфи ва математиги пифогор тарафдолари ва издошлари (милоддан аввалги vi асрнинг 2-ярми-v аср бошлари). асосий қарашлари барча нарсаларнинг бошланғич асоси сонлар деб ҳисоблаганлар (воқеликдаги барча нарсаларни ва воқеаларни сонларга боғлаш ва сонлар ёрдамида ўлчаш мумкин); оламни сонлар орқали билишни ҳимоя қилганлар (сонлар орқали билишни ҳиссий идрок орқали билиш деб билганлар); бирликни барча нарсаларнинг майда зарраси деб ҳисоблаганлар; оламнинг диалектик бирлигини кўрсатувчи «протокатегорияларни» ажратишга ҳаракат қилганлар (тоқ-жуфт, ёруғ-қоронғу, тўғри-қийшиқ, ўнг-сўл ва ҳ.к.). * элейликлар – элей фалсафа мактаби намоёндалари, эрамиздан аввалги vi-v асрларда қадимги элей ҳозирги даврдаги италия ҳудудида яшаганлар. бу мактабнинг машҳур файласуфлари асосий қарашлари парменид; элейлик зенон; самослик мелисс билиш муаммоларини ўрганганлар; ҳиссий билиш ва олий руҳий билишни ажратадилар (фикр); монизм тарафдори бўлганлар-турли ҳодисаларнинг ягона бошланғич асосдан пайдо бўлганлигини тан оладилар; барча нарсалар ғояларнинг моддий ифодаси деб ҳисоблаганлар …

5 / 61

ўз даврининг долзарб муаммолари ҳатто ҳозирги кунда ҳам аҳамиятини йўқотмаган, яхшилик; ёмонлик; муҳаббат; бахт; ҳалоллик ва шу кабилар бўлган. ҳозирги замонда кенг қўлланиладиган «майевтика» методини яратган; ҳақиқатга эришишнинг диалектик методини яратди-уни эркин баҳсда эгаллаш мумкинлигини исботлаган; ўз ишининг давомчилари шогирдларини тарбиялади (масалан, платон) қатор «суқрот мактаблари» бошида турган. * протагор (милоддан аввалги 5-аср) – катта авлод сафсатабозларининг таниқли вакили хусусиятлари ўзининг фалсафий қарашини протагор “инсон барча мавжуд нарсаларнинг мавжуд бўлганлиги ва мавжуд бўлмаган нарсаларнинг у мавжуд бўлмагани учун меъёридир”. бу дунёни, яхши ва ёмонни баҳоловчи мезонсифатида сафсатабозлар инсоннинг субъектив фикрини илгари сурганларини англатади. борлиқ ва билишнинг нисбийлиги тўғрисидаги фикрга олиб келувчи ва ёш йигитни баҳсда исталган вазиятда ғалаба қозонишга ўргатувчи “икки маъноли нутқлар” асарини ҳам протогорнинг замондошларидан бири томонидан яратилган деб ҳисоблайдилар (касаллик бемор учун ёвузлик, лекин ҳакам учун неъматдир; ўлим ўлаётган киши учун ёвузлик, лекин гўрков ва тобутсоз учун неъматдир). инсон онгидан ташқарида ҳеч нарса мавжуд эмас. ҳеч нарса …

Want to read more?

Download all 61 pages for free via Telegram.

Download full file

About "фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: ғарб фалсафаси"

слайд 1 * фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: ғарб фалсафаси режа: 1.қадимги юнон-рим фалсафий мактаби. 2.илк ўрта аср ғарб фалсафаси ривожланишининг умумий белгилари. 3.ғарб уйғониш даври ва фалсафий тафаккурнинг ривожланиш хусусиятлари. 4.янги ва энг янги давр фалсафасининг устувор йўналишлари. 5.хх-ххi аср ғарб фалсафасининг оқимлари ва фан фалсафасининг ривожи. * * қадимги юнон фалсафасининг ривожланиш даврлари эллинизм даври (мелоддан аввалги vi-ii аср) полис инқирози ва юнонлар хукумронлиги ва искандар зулқайнар ва унинг авлодлари бошчилигидаги осиё ва африкада йирик давлатчиликнинг ташкил қилиниши даври киникларнинг анти-ижтимоий фалсафасининг тарқалиши; асосий йўналишлар хусусиятлари антик ахлоқнинг ва фалсафий қадриятлари инқирози. фалсафада стоиклар йўналишининг пайдо бўлиши...

This file contains 61 pages in PPT format (1.2 MB). To download "фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: ғарб фалсафаси", click the Telegram button on the left.

Tags: фалсафий тафаккур тараққиёти бо… PPT 61 pages Free download Telegram