pedagogika fani tarixi 1924-1991 yillar

PPTX 22 pages 104,7 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 104,7 KB

Fayl turi PPTX

Pages 22

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

презентация powerpoint mavzu: 1924-1991 yillarda hozirgi davrda jahon mamlakatlari boshlang‘ich ta’lim tizimi tarixi va pedagogika fani rivoji. reja: 1.1924-1945yillarda ta’lim va pedagogika fani 2.1945-1991yillarda o‘zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji. 3. 1945-1991larda hunar-texnika va oliy ta’lim tizimi. 1924-1945 yillardata’limva pedagogika fani. ma’lumki, 1924 yilda amalga oshirilgan milliy davlat chegaralanishi natijasida mintaqa kartasi qaytadan tuzildi. shuni ta’kidlash lozimki, 20-30 yillardagi juda murakkab, siyosiy ijtimoiy va ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlar respublikaning milliy madaniyatiga har hil tarzda ta’sir o‘tkazdi, barcha sohadagi o‘zgarishlarni qarama-qarshi tusga kiritdi va respublika taraqqiyotining asosiy tendentsiyalari xamda yo‘nalishlarini uzoq yillarga belgilab berdi. respublika sharoitlarida madaniy taraqqiyotning zamonaviy rivojlangan darajasiga o‘tish xaddan tashqari katta qiyinchiliklarni yengish bilan bog‘liq bo‘lib, keskin mafkuraviy kurash bilan birgalikda davom etib bordi. shunday bo‘lsada, madaniyatni yangidan qurish jarayonlari tobora ustuvor tus oldi. buning sabablari avvalo o‘zbek xalqining azaldan bilimga intilishi, madaniy merosni qadrlashida ko‘rinadi. bundan tashqari oktyabr to‘ntarishidan avval madaniy ishlar olib borgan jadid deb atalmish …

2 / 22

tasida savodsizlikni tugatish yuzasidan keng miqyosda kampaniya avj oldirildi. 1921-22 o‘quv yilidayoq respublikaning ko‘pgina shaharlari va qishloq joylarida mingdan ortiq savod maktablari, savodsizlikni tugatish kurslari va tarmoqlari faoliyat ko‘rsatdi, ularda 50 ming kishi xat-savod chiqardi. savodsizlikni tugatish ishi tiklash davrining dastlabki yillarida kiyinchiliklarga duch keldi: o‘qituvchilar, maktab binolari, asbob-jixozlar, o‘quv qo‘llanmalari, pul mablag‘lari etishmas edi. biroq bu soha, garchi qiyinchilik bilan bo‘lsada, izga tusha boshladi, katta yoshli kishilarni o‘qitish shakl va usullari takomillashtirildi, savod maktablari tarmog‘i birmuncha kengaytirildi, savodsizlikni tugatuvchi mahalliy o‘qituvchilar soni oshdi. bu dastlabki yutuqlar keyingi yillarda savodxonlikni oshirish yuzasidan avj olgan umumxalq harakatining debochasi bo‘ldi. hamza xakimzoda niyoziy, t.shermuhamedov, t.n.qori niyoziy, ergash komilov, abdulqodir nabixo‘jaev, rozi nazarov, muharrama qodirova, zebuniso polvonova, p.qayumov, k.abdurashidov va boshqalar yangi maktab yaratish, uni rivojlantirish uchun faol kurashdilar hamda dastlabki o‘qituvchilardan bo‘lib qoldilar. shu yillarda markaz siyosiy rahbariyati sovet tuzumiga sodiq bo‘lgan pedagog kadrlarni ko‘p miqdorda, tezkorlik bilan tayyorlab, ular orqali aholini, …

3 / 22

xalqning bilimga bo‘lgan intilishi kun-sayin kuchayib borishi natijasida umumiy savodxonlik o‘sdi, bu narsa millatning ma’naviy imkoniyatlari yuksalishiga, ijodiy faoliyati ortib borishiga yordam berdi. shunday bo‘lsada, bu jarayonlar partiyaning madaniy sohada zo‘rlik ko‘rsatishi tufayli mushkulliklarga uchradi. xalq maorifida bu narsa avvaliga milliy ta’lim shakllari yoyiladigan sohalarni cheklab qo‘yish, keyinchalik esa ularni butunlay yo‘q qilib yuborishda o‘z aksini topdi. chunonchi, 20-yillarning boshlarida sovet maktablari bilan birgalikda eski usul maktablari, diniy tashkilotlar tomonidan ta’minlab boriladigan vaqf maktablari va madrasalari ham ishlab turar edi. 1925 yilda o‘zbekistonda 97 ta vaqf maktablari va 1,5 mingdan ortiq eski maktablar bo‘lib, ulardan 250 tasi yashirin holda ish olib borgan. lekin sovet hokimiyatining insonparvarlikka zid siyosati natijasida ular 1928 yilga kelib o‘z faoliyatini amalda tugatdilar. 1930 yili umumiy boshlangich ta’limning joriy etilishi savodsizlik ko‘lamlarini qisqartirishga yordam berdi. ajratilgan mablag‘lar maktablar maydonini ancha kengaytirishga, ularning moddiy bazasini mustahkamlashga imkon berdi. umumiy ta’limni amalga oshirish uchun o‘qituvchilar, talabalar, ilm-fan xodimlari, …

4 / 22

araqqiyotining manfaatlari xalq xo‘jaligi va madaniyatining turli sohalari uchun yuqori malakali mutaxassislar tayyorlashni tezlashtirishni talab qilar edi. tabiiyki, buni markaziy hukumat tushunardi, lekin unga o‘zbekistonning xalq xo‘jaligi barcha tarmoqlarida sotsializm, marksizm-leninizm g‘oyalari bilan sug‘orilgan itoatgo‘y yuqori malakali mutaxassis kadrlar kerak edi, shuning uchun oliy o‘quv yurtlarining ta’lim-tarbiya dasturlari, o‘quv rejalari, qo‘llanmalari va hokazolari avvalo kommunizm printsiplariga asoslangan bo‘lib, mutaxassislarni 4-5 yil muddat davomida partiya, sovet davlatiga sadoqatli bo‘lish bilan birga sinfiylik ruhida tarbiyalashga qaratilgan edi. 20-yillarning ikkinchi yarmida o‘rta maxsus va oliy ma’lumotli kadrlar tayyorlaydigan turli o‘quv yurtlari ochildi. davlat sinfiy tamoyilga amal qilib, bu o‘quv yurtlariga ishchi va dehqonlarning kirishi uchun sharoitlarni ta’minlab berdi. boshqa toifadagi odamlar bu o‘quv yurtlariga kira olmas edi. oliy o‘quv yutlarida o‘qish uchun zarur bo‘lgan umumiy ma’lumotni qisqa muddat ichida olish maqsadida ishchi fakultetlari tarmogi yaratildi. shu tufayli 20-yillarning oxiridayoq respublikadagi oliy o‘quv yurtlarida asosan ishchi va dehqonlardan iborat 4 ming nafarga yaqin talabalar …

5 / 22

ng paydo bo‘lishi tegishli mutaxassislarga bo‘lgan talabni kuchaytirdi. institutlar va texnikumlarga mutaxassislar etishtirib chiqarishni miqdor jihatidan ko‘paytirish vazifasi yuklandi, buning natijasida o‘qish muddatlari ancha qisqartirildi. mavjud institutlar va texnikumlarning bazalarida yangi o‘quv yurtlari, jumladan, paxtachilik-irrigatsiya, politexnika, qishloq xo‘jaligi, kon qidirish, zooveterinariya, avtomobil yo‘llari, to‘qimachilik transport, tibbiyot institutlari va boshqa institutlar ochildi. pedagogik akademiya bazasida 1933 yili samarqandda o‘zbekiston davlat universiteti (hozirgi samdu) barpo etildi. 30-yillarning oxirlarida respublikada 44 ming talaba o‘qiydigan 30 ta oliy o‘quv yurtlari va 98 ta texnikumlar ishlab turdi. institut va texnikumlarni bitirib chiquvchilarning soni bir necha baravar ko‘paydi. bu yangi mutaxassislar xalq xo‘jaligi safiga kelib qo‘shildi. mutaxassis kadrlar tayyorlashda asosan ularning soni ko‘paytirildi, sifatiga esa e’tibor berilmadi. institut va texnikumlarda mahalliy millat vakillari kam edi. yuqori malakali o‘zbek professor-o‘qituvchilari va o‘zbek tilidagi darsliklarni tayyorlashga harakat qilinmasdi. 20-30-yillarda xotin-qizlarning savodini chiqarishga katta e’tibor berildi, ayollarning savodsizligini tugatish bo‘yicha maxsus kurslar tashkil qilindi. 1926 yilda respublikadagi 82 ta …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "pedagogika fani tarixi 1924-1991 yillar"

презентация powerpoint mavzu: 1924-1991 yillarda hozirgi davrda jahon mamlakatlari boshlang‘ich ta’lim tizimi tarixi va pedagogika fani rivoji. reja: 1.1924-1945yillarda ta’lim va pedagogika fani 2.1945-1991yillarda o‘zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji. 3. 1945-1991larda hunar-texnika va oliy ta’lim tizimi. 1924-1945 yillardata’limva pedagogika fani. ma’lumki, 1924 yilda amalga oshirilgan milliy davlat chegaralanishi natijasida mintaqa kartasi qaytadan tuzildi. shuni ta’kidlash lozimki, 20-30 yillardagi juda murakkab, siyosiy ijtimoiy va ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlar respublikaning milliy madaniyatiga har hil tarzda ta’sir o‘tkazdi, barcha sohadagi o‘zgarishlarni qarama-qarshi tusga kiritdi va respublika taraqqiyotining asosiy tendentsiyalari xamda yo‘nalishlarini uzoq yil...

This file contains 22 pages in PPTX format (104,7 KB). To download "pedagogika fani tarixi 1924-1991 yillar", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagogika fani tarixi 1924-199… PPTX 22 pages Free download Telegram