1924-1991 yillarda o’zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji

PPTX 29 sahifa 273,7 KB Bepul yuklash

29 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 273,7 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 29

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 29

1917-1991 yillarda o’zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji mavzu:1924-1991 yillarda o’zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji turkiston o’lkasida ta’lim siyosati (1917-1924 yy). 1924-1945 yillarda ta’lim va pedagogika fani. 1945-1991 yillarda o’zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji. reja: hoshimov k., nishonova s., inomova m., hasanov r. pedagogika tarixi. – t.: o’qituvchi, 1996. safo ochil., hoshimov k. o’zbek pedagogikasi antologiyasi. – t.: o’qituvchi, 1999. o’zbekistonning yangi tarixi. o’zbekiston sovet mustamlakachiligi davrida. – t.: sharq, 2000. pedagogika fani ravnaqi yo’lida. //prof. k. hoshimov umumiy taxriri ostida. t.: fan, 1995. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati: 1917 yilgi fevral voqealari va oktyabr davlat to’ntarishidan so’ng markaziy osiyo xalqlarining hayotida – ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy, ma’naviy-mafkuraviy, jumladan xalq maorifi sohalarida keskin o’zgarish yuz berdi. o’zbekiston xududida ma’naviyat va madaniyat 1917 yildan boshlab murakkab vaziyatni boshdan kechirdi, jiddiy to’siqlar va buzg’unchiliklarga uchradi. turkistonni qizil imperiya mustamlakasiga aylantirishga kirishgan bolsheviklar siyosati va amaliyotini xalq ommasi, milliy ziyolilar qabul qilmadilar. …

2 / 29

idagi fikrni ilgari surdilar. turkiston o’lkasida ta’lim siyosati (1917-1924 yy) 1917 yilda “anjumani maorif” jamiyatining mablag’lariga “rushdiya” maktabi ochildi, unda bepul o’qitilar edi. abdurauf fitrat bilan kamol shams bu maktabda o’quvchilarga islom diniy ta’limotini, islom tarixini, musulmon huquqini, turk, arab va fors tillarini, arifmetika, geometriya, geografiya, tabiatshunoslik, tarixni o’qitar edilar. yoz faslida samarqandning o’zida taniqli ma’rifatparvar, shoir va dramaturg hoji muin shukrullo “tarbiyat” maktabini ochdi. 1918 yilning 13 may kuni toshkentning eski shahar qismida musulmon aholi uchun “xalq dorilfununi” ochildi. turkiston o’lkasida ta’lim siyosati (1917-1924 yy) bu paytda dorulfununlar 3 qismdan iborat bo’lgan: yuqori bosqich — dorilmuallimin (o’qituvchilar kursi, keyinroq oliy o’quv yurti); o’rta bosqich — politexnikumlar; boshlang’ich maktablar. musulmonlarning “xalq dorulfununi”da 1918 yil 2 iyun kuni sobiq seminariya binosida o’zbeklar uchun maxsus o’qituvchilar tayyorlovchi bo’limi – “dorilmuallimin” ochildi. bu bo’limning ochilish marosimida munavvarqori nutq so’zlab, inson ma’rifatli bo’lib, ko’zi ochilmaguncha vijdoni uyg’onmasligini, vijdon uyg’onmasa na o’zini, na xalqni erkin …

3 / 29

il noyabrda toshkentda maxsus sharqshunoslik ixtisosligidagi oliy ta'limning to'ng'ichi — turkiston sharq instituti tashkil qilindi. institut haqidagi nizomda uning asosiy vazifalari qilib turkiston mahalliy aholisi va qo'shni mamlakatlar aholisi tilini yaxshi biladigan sharqshunos olimlar va amaliyotchi xodimlar tayyorlashdir, deb belgilab qo'yilgan edi. xalq ta’limining iste’dodli tashkilotchilari abduqodir shakuriy, ismatulla raxmatullaev, isxoqxon ibrat, o. dadaxujaev, abdulla mustaqov, xodi fayziev, ashurali zoxiriy, sobirjon raximov, shokirjon raimiy, qori niyoziy, sayd rizo alizoda, to’xtanazar shermuhamedov, rafiq mo’min va boshqalar katta pedagogik ish olib bordilar. maktablar soni o’sdi. 1918 yil boshida 330 taga, 1920 yilda farg’ona, sirdaryo, samarqand viloyatlarida 1405 taga etdi. bu orada qizlar maktabi ham ochildi (toshkentda, andijonda, qo’qonda va boshqa) va ularning soni ham ortib bordi. ayol muallimlar solixaxon muhammadjonova, muharrama qodirova, gulso’m qopaeva, fotima burnasheva, zebiniso razzoqova, zaynab sadriddinova, maryam sharipova va boshqalar ta’lim-tarbiya ishlarini olib borganlar. turkiston o’lkasida ta’lim siyosati (1917-1924 yy) 1917 yildan maktablar sonining o’sishi, maorif ijtimoiy darajasining …

4 / 29

avlat chegaralanishi natijasida mintaqa kartasi qaytadan tuzildi. respublika sharoitlarida madaniy taraqqiyotning zamonaviy rivojlangan darajasiga o’tish xaddan tashqari katta qiyinchiliklarni yengish bilan bog’liq bo’lib, keskin mafkuraviy kurash bilan birgalikda davom etib bordi. shunday bo’lsada, madaniyatni yangidan qurish jarayonlari tobora ustuvor tus oldi. maktablarning pedagogik kadrlarga bo’lgan ehtiyojlarini qondirish uchun pedagogika o’quv yurtlarining keng tarmogi yaratildi: texnikumlar, maorif institutlari, o’quv yurtlari ochildi. 20-yillarning oxirlariga kelib ularning soni respublikada deyarli 5,5 mingtaga etib qoldi. xalq maorifi rivojlanib bordi. 1924-1945 yillarda ta’lim va pedagogika fani bolalar va o'smirlarga umumiy ta'lim berishni tezlashtirish hamda kattalar o'rtasida savodsizlikni tugatish harakati boshlandi. 1930 yil 14 avgustda sobiq ssr ittifoqi markaziy ijroiya komiteti va xalq komissarlari soveti tomonidan qaror qabul qilindi. bu qaror umumiy boshlang'ich ta'limni joriy etish va savodsizlikni qisqartirishga yordam berdi. 30-yillarning oxirlariga kelib, umumiy etti yillik ta'limni amalga oshirishga kirishildi. ta'lim sohasini «sinfiy dushman»dan tozalash maqsadida hatto maxsus qarorlar ham qabul qilindi. masalan, vkp (b) …

5 / 29

ga lotin alifbosi qabul qilindi. arab yozuvining lotinlashtirilishi dinga qarshi tashviqotning bir shakli edi. bu islohotning oqibatida sharq xalqlari tarixi va madaniyatini o'zida mujassam qilgan minglab arab yozuvidagi qimmatbaho manbalardan o'zbekiston xalqlarini mahrum qildilar. o'sha davrning taniqli tilshunos olimi g'ozi olim yunusov va ilg'or pedagoglar bu islohotni madaniy bilimsizlik deb baholadilar. 20-yillarning ikkinchi yarmida o’rta maxsus va oliy ma’lumotli kadrlar tayyorlaydigan turli o’quv yurtlari ochildi. pedagogik akademiya bazasida 1933 yili samarqandda o’zbekiston davlat universiteti (hozirgi samdu) barpo etildi. 30-yillarning oxirlarida respublikada 44 ming talaba o’qiydigan 30 ta oliy o’quv yurtlari va 98 ta texnikumlar ishlab turdi. 20-30-yillarda xotin-qizlarning savodini chiqarishga katta e’tibor berildi, ayollarning savodsizligini tugatish bo’yicha maxsus kurslar tashkil qilindi. 1926 yilda respublikadagi 82 ta savodsizlikni bitirish maktablarida 2700 xotin-qiz o’qigan bo’lsa, 1936 yilda 186 ming ayol savodini chiqargan. 1924-1945 yillarda ta’lim va pedagogika fani ikkinchi jahon urushi davrida maktablarning o'quv dasturlari sharoitga moslashtirildi. urushning dastlabki kunlaridanoq sobiq ittifoq …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 29 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"1924-1991 yillarda o’zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji" haqida

1917-1991 yillarda o’zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji mavzu:1924-1991 yillarda o’zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji turkiston o’lkasida ta’lim siyosati (1917-1924 yy). 1924-1945 yillarda ta’lim va pedagogika fani. 1945-1991 yillarda o’zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji. reja: hoshimov k., nishonova s., inomova m., hasanov r. pedagogika tarixi. – t.: o’qituvchi, 1996. safo ochil., hoshimov k. o’zbek pedagogikasi antologiyasi. – t.: o’qituvchi, 1999. o’zbekistonning yangi tarixi. o’zbekiston sovet mustamlakachiligi davrida. – t.: sharq, 2000. pedagogika fani ravnaqi yo’lida. //prof. k. hoshimov umumiy taxriri ostida. t.: fan, 1995. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati: 1917 yilgi fevral voqealari va oktyabr davlat to’ntarishidan so’ng ma...

Bu fayl PPTX formatida 29 sahifadan iborat (273,7 KB). "1924-1991 yillarda o’zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: 1924-1991 yillarda o’zbekistond… PPTX 29 sahifa Bepul yuklash Telegram