1945-1991 yillarda o‘zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji

DOC 1 page 66.0 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 66.0 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

tafu 1-kurs talabalari uchun. tayyorladi: o‘qituvchi. smetova j.h mashg’ulot shakli: seminar 15-mavzu: 1945-1991 yillarda o‘zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji. mashg’ulot rejasi: 1. ikkinchi jahon urushi yillari va undan keyingi yillarda o`zbekistonda xalq maorifi va ta’lim - tarbiya ishlari. 2. 1945-1991 yillarda o’zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji 3. xx asrning 70 - 90 yillarida xalq ta’limi va pedagogik fikrlar. respublika aholisi madaniyatining o’sishida ta’lim nihoyatda muhim ahamiyat kasb etadi. ta’lim inson shaxsini har tomonlama rivojlantirish, qobiliyatini yuzaga chiqarish, ijtimoiy va shaxsiy manfaatlarning bir-biriga payvasta bo’lib qo’shilishiga yordam beradi. ilmiy-texnikaviy, iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyotning eng muhim vazifalarini hal qilish aholining bilim darajasiga bog’liq. ikkinchi jahon urushi yillari va undan keyingi yillarda o`zbekistonda xalq maorifi va ta’lim - tarbiya ishlari. majburiy 7 yillik ta’limga o`tilishi. 1940 yil toshkentda respublika o`qituvchilarining 1-se’zdi o`tkazildi. ta’lim - tarbiyani yaxshilash, majburiy o`rta ta’limni amalga oshirish masalalari muhokama qilindi. 1940 yil may oyida sobiq …

2 / 1

bekiston ham himoyaga o`z hissasini qo`shdi. dushman bosib olgan yerlardagi ko`plab ishlab chiqarish korxonalari o`zbekistonga ko`chirildi. o`zbekiston ularni joy va ishchi kuchi bilan ta’minladi. armiyani oziq - ovqat, kiyim bilan ta’minlashga hissa qo`shdi. urush davrida barcha sohadagi kabi maorif sohasida ham qiyinchilik bo`ldi. ko`plab o`qituvchilar armiyaga chaqirildi, maktab binolari gospitallarga aylantirildi, o`quv qurollari yetishmasdi. o`quv dasturlari sharoitga moslashtirildi. 1943 yil 8 yoshdan 15 yoshgacha bo`lgan bolalarni hisobga olish va ularni majburiy ta’limga tortish haqida qaror chiqdi. shu yili o`g`il va qizlarni alohida o`qitish ham joriy etildi. maktabga qatnovchi qizlar soni ortdi. o`zbekistonga evakuatsiya qilinganlar soni ortib bordi. ular 1942 yili 716 minga yetdi. 1943 yil 154 ta, 1945 yili 242 ta bolalar uyi bor edi. urush davri qiyinchiliklaridan yana o`qish 3 smenada olib borildi, darslar 40 minut bo`ldi, ashula, rasm darslari o`tilmadi. o`qituvchilar kamayib, xotin - qizlardan o`qituvchilar tayyorlashga katta e’tibor qaratildi. yana bir qiyinchilik esa urushdan oldin rus grafikasiga …

3 / 1

day moneliklarga qaramay, mavjud imkoniyatlar doirasida markaziy osiyo, jumladan o`zbek ziyolilari ulug` mutafakkir shoir va olimlarimizning pedagogik fikrlarini tadqiq etish davom etdi. 60 - 70 yillarda furqat, sadriddin ayniy, alisher navoiy, jomiy va davoniy, abdulla avloniy kabi allomalarimizning ta’lim - tarbiya haqidagi fikrlari tadqiq etildi. "kalila va dimna", "qobusnoma" nashr qilindi. taniqli pedagog olim z.mirtursunov "o`zbek xalq pedagogikasi va uning xalq og`zaki ijodida aks ettirilishi" (1967) asarida xalq pedagogikamizni birinchi bor tadqiq qildi. o’zbekistonda urushdan keyingi yillarda o’zbek xalqining sa’y-harakatlari bilan ta’lim sohasida ma’lum yutuqlarga erishildi. 1940-41 o’quv yilidan 1970-71 o’quv yiligacha bo’lgan davrda umumta’lim maktablaridagi o’qituvchilar soni 2,5 baravar ortdi. shunga yarasha umumta’lim maktablari tarmog’i ham kengayib bordi. biroq iqtisodiyotdagi qiyinchiliklar, ma’naviy va madaniy sohani rivojlantirishdagi nuqsonlar ta’limga ham o’z ta’sirini o’tkazdi. jumladan, ko’pgina maktablar, ayniqsa, qishloq joylarda namunaviy loyihalarsiz qurildi, ko’pgina chala ishlari bilan foydalanishga topshirildi. qishloq maktablarining 75 foizga yaqini vodoprovod, kanalizatsiyaga, yarmidan ortig’i markazdan turib isitish …

4 / 1

vchilarga berilayotgan bilimlar fan-texnika taraqqiyoti darajasiga to’g’ri kelmasdi. shuning uchun xam 1959 yil martda o’zbekiston oliy soveti “maktab xalq ta’limi tizimini yanada rivojlantirish to’g’risida” yangi qonun qabul qildi. ammo, sovet mustabid tuzumiga xos bo’lgan boshlangan ishni oxiriga yetkazmaslik odati bu gal ham muammoni hal qilish yo’lida to’g’anoq bo’lib xizmat qildi, oqibatda xalq ta’limida ahvol o’zgarmadi. o’zbekistonda maktabning turmush bilan bog’lanishini mustahkamlash to’g’risidagi 1959 yilda respublika hukumati qabul qilgan qonunga asosan o’qishni ishlab chiqarish bilan qo’shib olib borish talab etildi. ushbu munosabat bilan o’n yillik o’rta maktablar qayta tashkil etilib, o’n bir yillik o’rta maktablarga aylantirildi, ularda o’quvchilar fan asoslari bilan birga ishlab chiqarish kasblarini ham o’rgana boshladilar, o’quvchilarga kasb ta’limi berishga yuzlab korxonalar, xo’jaliklar jalb qilindi, maktablarda minglab o’quv kabinetlari, laboratoriyalar, ustaxonalar, o’quv-tajriba, yer uchastkalari tashkil etildi. shunga qaramay, ishlab chiqarish ta’limini maktablarda joriy qilish katta qiyinchiliklarga duch keldi. korxonalar, xo’jaliklar bu ishga tayyor emas edilar. maktablarda ustaxonalarni zarur asbob-uskuna …

5 / 1

lat idoralarida ish yuritish asosan rus tili da olib borilganligi tufayli maktablarda ona tili chuqur o’rgatilmasdi. ona tilini o’rganishga ajratilgan dars soatlari rus tiliga ajratilgan dars soatlarining yarmini ham tashkil qilmas edi. yoshlar maktabni o’zbek adabiy tilining yozma va og’zaki shakllarini puxta o’zlashtirmay, bitirib chiqib ketardilar. shuningdek, o’zbekiston tarixi va ma’naviy madaniyati ham maktabda deyarli o’rgatilmas edi. sovetlar davrida “sssr tarixi”deb nomlangan, aslida rossiya tarixidan iborat fan o’qitilardi. unga ilova sifatida “o’zbekiston ssr tarixi”bir necha soatgina o’qitilar, ko’p hollarda bu kurs o’tilmay qolib ketardi. maktablarda iqtidorli bolalarni o’qitishga e’tibor berilmas edi. maktab bolalari qalbida ona-vatan tuyg’usi, ulug’ allomalarimiz va ular qoldirgan ma’naviy meros, o’z ona tili, urf-odatlari bilan faxrlanish hissi shakllantirilmasdi. maktablarda ayniqsa, ijtimoiy fanlarni o’qitish o’ta siyosatlashtirildi. ko’zdan kechirilayotgan davrda maorif sohasida erishilgan yutuqlar bilan bir qatorda, yoshlarni milliy an’analarva ma’naviy madaniyat manbalaridanuzoqlashtirish an’anasi ko’zga tashlanib bordi. ta’lim va tarbiya ishlariga partiyaviylik va sinfiylik printsiplari asosida yondashish yoshlarning umumbashariy, …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "1945-1991 yillarda o‘zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji"

tafu 1-kurs talabalari uchun. tayyorladi: o‘qituvchi. smetova j.h mashg’ulot shakli: seminar 15-mavzu: 1945-1991 yillarda o‘zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji. mashg’ulot rejasi: 1. ikkinchi jahon urushi yillari va undan keyingi yillarda o`zbekistonda xalq maorifi va ta’lim - tarbiya ishlari. 2. 1945-1991 yillarda o’zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji 3. xx asrning 70 - 90 yillarida xalq ta’limi va pedagogik fikrlar. respublika aholisi madaniyatining o’sishida ta’lim nihoyatda muhim ahamiyat kasb etadi. ta’lim inson shaxsini har tomonlama rivojlantirish, qobiliyatini yuzaga chiqarish, ijtimoiy va shaxsiy manfaatlarning bir-biriga payvasta bo’lib qo’shilishiga yordam beradi. ilmiy-texnikaviy, iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyotning eng muhim vazifalarini hal qi...

This file contains 1 page in DOC format (66.0 KB). To download "1945-1991 yillarda o‘zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji", click the Telegram button on the left.

Tags: 1945-1991 yillarda o‘zbekistond… DOC 1 page Free download Telegram