скандинавия тоғларидаги водий

DOC 75.5 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1404130342_51177.doc скандинавия тоғларидаги водий швеция билан финляндиянинг шимолида январь ойининг ўртача температураси-14°с дан-16°с гача бўлнб, баъзи ҳолларла температура-50°с га тушади. бундай паст температура норвегиянинг скандинавия яриморолининг шимолий қисмидаги баланд фьельдлари учунгина эмас, балки жанубий қисмларидагилар учун ҳам хосдир. жанубий районларда энг совуқ ойнинг ўртача температураси анча юқори (стокгольмда-2°с, хельсинкида-4°с), бироқ арктика ҳаво массалари кириб келиши муносабати билан деярли ҳар қишда температура-30°с ва ҳатто-40°с га тушиб кетиш ҳоллари бўлиб туради. бутун фенноскандия учун ёзнинг салқин бўлиши, шимолий қисмида эса унинг қисқалиги характерлидир. июль-август ойларининг ўртача температураси шимолин районларда атиги +10, +12°с; жануби-шарқда (стокгольм, хельсинки) + 16, + 17°с га етади. қутб кунининг узунлиги туфайли ўсимликлар вегетацияси даври узаяди. ёз кеч бошланади ва фенноскандиянинг деярли барча қисмида (скандинавия яриморолининг жануби бундан мустасно) то июнгача ушуқ совуқ тушади, яъни ўсимликларнивг совуқ уриш хавфи сақланиб туради. кузги совуқ тушиши августдан бошланади, сентябрга келиб эса, кечалари жуда совуқ бўлади. аҳоли бундай совуқ кечаларни-темир-тунлар деб атайди. …

сабаблн бу область дарё ва кўлларга бой, улар сертармоқ ва мураккаб ягона гндрография тўрини ҳоспл қилади. кўллар кўпинча дарё водийларниинг кенгайган қирмларидан иборат, кўпгина дарёлар эса йирик кўлларни бирбцрига боғлаб туради. гидрография тармоқларининг морфологик хусусиятлари уларнинг геологик жиҳатдан яқинда-тўртламчи давр музликлари чекингач шаклланганлиги билан боғлиқ. дарё водийлари профилининг ҳали узил-кесил шаклланмаганлиги ва унга боғлиқ ҳолда остона ва шаршарадарнинг кўплигини ҳам территория рельефининг ёшлиги билан изоҳлаш мумкин. фенноскандия дарё ва кўлларининг катта қисми неогенда ҳосил бўлган ва кейинчалик музликлар таъсирида ўзгарган тектоник ёриқларда жойлашган. дарё водийлар ва кўллар асосан шимоли-ғарбдан жануби-шарққа томон йўналганлигининг асосий сабаби ҳам уларнинг тектоник ёриқлар йўналишига мос келишидир. скандинавия тоғларидан шарққа томон тезоқар ва қишда музламайдиган қисқа дарёлар оқиб тушади. уларнинг кўпи тоғликнинг баланд жарликларидан фьордларга шиддат билан оқиб тушади ва баландлиги бир неча юз метрлаб келадиган шаршаралар ҳосил қилади. скандинавия тоғларинингшарқий ёнбағирларидан оқиб тушувчи ва балтика денгизига қуйилувчи дарёлар билан финляндия дарёлари нисбатан кенг водийларда оқади …

айди. шимолда дарёларнинг музлаши 5-6 ой давом этади. дарёларнинг кема қатновидаги аҳамияти унча катта эмас. фақат энг катта дарёларнинг айрим қисмларида, асосан қуйи қисмидагина, кема қатнай олади. бироқ фенноскандиянинг барча дарёлари ёғоч оқизишда кенг фойдаланилади. дарёларнинг гидроэнергетикадаги аҳамияти шўнинг учун ҳам жуда каттаки, бу областда минерал ёқнлғи запаслари деярл йўқ. фенноскандия ландшафтларининг характерли белгиси кўлларнинг ниҳоятда кўплигидир. кўллар балтика қалқони доирасида, финляндия территориясида айниқса кўп. бу ерда.60 минг кўл бор. финляндиянинг кўплаб кўллари ниҳоятда гўзал, хушманзара, эгри-бугри қнрғоқ чизиғи ажойиб, серўрмон оролларга бойдир. кўпинча йирик ва майда кўллар занжири бир-бирига қисқа дарёлар ёки кенг ўзанлар орқали туташганлигидан, кўпинча бир кўл қаерда тугаб, иккинчиси қаердан бошланишини аниқлаш қийин. кўпчилик ороллар майдони нисбатан кичик, бироқ йирик кўллар ҳам бор, йирик кўлларга сайма (1800 км2), пайянне (1065 км2), инари (1000 км2) кўллари мисол бўла олади. энг катта кўллар ўрта швеция пасттекислигида ва смоланд платосининг шимолий қисмида жойлашган. шундай йирик кўллар группасига хорижий европадаги …

шган. катта музлик массивлари тоғларнинг ёғинлар кўп тушадиган ғарбий полосасидадир. майдони 850 км2 га яқин энг катта муз даласи скандинавия яриморолининг жануби-ғарбидаги юстедальсбре массивида жойлашган. бу массивдан ҳар томонга тушиб келувчи водий музлиқларининг учи денгиз сатҳидан 100-200 м баландда ётади, айримлари эса 50 м гача тушиб келади.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "скандинавия тоғларидаги водий"

1404130342_51177.doc скандинавия тоғларидаги водий швеция билан финляндиянинг шимолида январь ойининг ўртача температураси-14°с дан-16°с гача бўлнб, баъзи ҳолларла температура-50°с га тушади. бундай паст температура норвегиянинг скандинавия яриморолининг шимолий қисмидаги баланд фьельдлари учунгина эмас, балки жанубий қисмларидагилар учун ҳам хосдир. жанубий районларда энг совуқ ойнинг ўртача температураси анча юқори (стокгольмда-2°с, хельсинкида-4°с), бироқ арктика ҳаво массалари кириб келиши муносабати билан деярли ҳар қишда температура-30°с ва ҳатто-40°с га тушиб кетиш ҳоллари бўлиб туради. бутун фенноскандия учун ёзнинг салқин бўлиши, шимолий қисмида эса унинг қисқалиги характерлидир. июль-август ойларининг ўртача температураси шимолин районларда атиги +10, +12°с; жануби-шарқда (стокго...

DOC format, 75.5 KB. To download "скандинавия тоғларидаги водий", click the Telegram button on the left.

Tags: скандинавия тоғларидаги водий DOC Free download Telegram