ла-манш бўғозининг бўр жинсларидан тузилган қирғоғи.ла-манш бўғозининг бўр жинсларидан тузилган қирғоғи

DOC 83,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1404129371_51116.doc ла-манш бўғозининг бўр жинсларидан тузилган қирғоғи.ла-манш бўғозининг бўр жинсларидан тузилган қирғоғи яриморолнинг чекка шимолида тоғлар финмаркен ясситоғлиги билан тугайди; бу ясситоғликнинг тик чеккалари кенг шимолий фьордларга жарлик ҳосил қилиб тушади. финмаркеннинг энг баланд жойлари 1000 м дан ошади, бироқ ўртача баландлиги атиги 300-400 м. скандинавия тоғлари ғарбда деярли ҳамма жойда, океан соҳилига жуда яқинлашиб келади, бироқ уларнинг тик ёнбағри билан денгиз орасида ҳар доим пастак ясси пасттекисликдан иборат соҳил бўйи текисликлари чўзилиб кетган. бу текисликларнинг баландлиги бир неча ўн метрга тўғри келади, холос. стреннфлет деб аталадиган бу текисликлар соҳилнинг нисбатан яқинида кўтарилиши натижасида ҳосил бўлган. стреннфлет материкдан яқинда ажралиб чиққан баъзи оролларда ҳам бор. фенноскандия ғарбий соҳилининг кучли парчаланиб кетганлиги ёш тектоник ҳаракатлар ва тўртламчи давр музликлари таъсири натижасидир. тоғларнинг ғарбий ёнбағирларини бўлиб қўйган ер ёриқлари бўйлаб дарё водийлари ўтган. антропоген даврида бу водийлардан музликлар тушиб келган; бу музликлар водийларни яна ўйиб, улар учун характерли бўлган трог шаклини олган. …
2
а ўхшайди. тоғликнинг тик ёнбағридан баъзан бир неча юз метр баланддан фьордларга шаршаралар тушиб келади. норвегиянинг фьордли соҳили европанинг энг хушманзара жойларидан биридир. скандинавия тоғларининг шарқий ёнбағри тобора пасая бориб, баландлиги 400-600 м ли норланд кристалли илатосига ўтиб боради; бу плато скандинавия яриморолининг шарқий қисмини эгаллайди. норланд платоси ботник қўлтиғи соҳилига зинапоясимон тушиб келади. бироқ ундан шарққа трмон кристалли жинслар юзаси яна баландлашиб, финляндия текисликларини ҳосил қилади; бу текисликлар ргльефи ва геологик тузилиши хусусиятларига кўра норланд платосига ўхшайди. рельеф хусусиятларидаги ўхшашлик шарққа томон давом этиб, совет иттифоқи доирасида ҳам кузатилади. балтика қалқонининг кристалли текислиги жанубга томон пасая бориб, балтика денгизи сувлари ост.ига тушиб кетади; балтика денгнзи фенноскандия билан ундан жанубга жойлашган ўлкалар орасидаги яққол ифодаланган чегарадир. бироқ, агар финляндияда балтика кристалли қалқонининг жанубий ёнбағрини фин қўлтиғининг шимолий қирғоғи аниқ чегаралаб турган бўлса, скандинавия яриморолида, швеция доирасида эса унинг жанубий ёнбағри рельефи бирмунча мураккаб манзара ҳосил қилади. норланд платосидан жанубда кристалли …
3
епаликларни, кварцитлар ва кристалли сланецлар эсаёнбағирлари тик баланд грядалар (қатор тепалар)ни ҳосил қилади. эрозия натижасида силлиқланган бундай қадимий эрозион қирларга манселькя грядаси мисол бўла олади, у финляндиянинг шимоли орқали жануби-шарққа ссср территорияси томон чўзилиб кетган бўлиб, баландлиги 500-700 м ға ўтади. финляндия территорияси катта қисмининг баландлиги эса денгиз сатҳидан 250 м дан ошмайди. ҳамма жойда интенсив ва нисбатан яқинда рўй берган музлик иши излари кўриниб туради. кристалли жинслар юзаси музлик ўйиб кетиши натижасида чизиқсимон ва чандиқсимон чуқурликлар ҳосил қилган. туб жинслар туртиб чиққан жойлар учун қўй пешаналари ва жингалак ғоялар характерли. барча территорияни кристалли жинсли харсанг тошлар қоплаб ётади, бу харсанг тошлар ерни ишлашни қийинлаштиради. яриморолнинг чекка шимолида тоғлар финмаркен ясситоғлиги билан тугайди; бу ясситоғликнинг тик чеккалари кенг шимолий фьордларга жарлик ҳосил қилиб тушади. финмаркеннинг энг баланд жойлари 1000 м дан ошади, бироқ ўртача баландлиги атиги 300-400 м. скандинавия тоғлари ғарбда деярли ҳамма жойда, океан соҳилига жуда яқинлашиб келади, бироқ …
4
ундай қилиб, скандинавия яриморолига хос қўлтиқ шакллари: тор, узун, эгри-бугри, этак қисми зинапоясимон фьордлар пайдо бўлган. энг катта ва хушманзара фьордлар ғарбий соҳилнинг жанубий қисмидадир; булар согнефьорд (узунлиги 220 км), хардангер-фьорд (185 км) тронхеймс-фьорд (180 км) ва бошқалар. жанубий соҳилга ўйиб кирган ослофьорд қўлтиғи фақат энг юқори қисмидагина морфологик жиҳатдан типик фьорд бўлиб, унинг қуйи қисми кенг тектоник ботиқ ўрнида пайдо бўлган кенг ва нисбатан саёз қўлтиқдан иборатдир. фьорд ёнбағирлари одатда тик бўлади ва баъзан сувга деярли тик жарлик ҳосил қилиб тушиб келади. фьордлар юқори қисмларида жуда тор бўлиб, дарадан оқиб ўтувчи эгри-бугри. дарёга ўхшайди. тоғликнинг тик ёнбағридан баъзан бир неча юз метр баланддан фьордларга шаршаралар тушиб келади. норвегиянинг фьордли соҳили европанинг энг хушманзара жойларидан биридир. скандинавия тоғларининг шарқий ёнбағри тобора пасая бориб, баландлиги 400-600 м ли норланд кристалли илатосига ўтиб боради; бу плато скандинавия яриморолининг шарқий қисмини эгаллайди. норланд платоси ботник қўлтиғи соҳилига зинапоясимон тушиб келади. бироқ ундан шарққа …
5
мада ҳосил бўлган, ўрта швеция пасттекислигининг уст-ини қоплаган оҳактош қатламлари шундан дарак беради. пасттекисликдан жануброқда кристалли фундамент яна ер бетига чиқиб, баландлиги 300-350 м ли ғумбазсимон смоланд платосини ҳосил қилган; смоланд платоси ҳамма томондан оҳактошли соҳил бўйитекисликлари билан ўралга.ч бўлиб, бу текисликлар готланд ва эланд оролларида ҳам давом этади. фенноскандиядаги баланд текисликлар ва ясситоғларнинг катта қисми унинг юзаси ҳар хил жинслардан таркиб топганлиги сабабли нотекис текисланиш натижасида ҳосил бўлган. энг баланд жойлар кам емириладиган (мустаҳкам) жинслардан таркиб топган, ер бетига чиқиб ётган гранитлар ёнбағри қия гумбазсимон тепаликларни, кварцитлар ва кристалли сланецлар эсаёнбағирлари тик баланд грядалар (қатор тепалар)ни ҳосил қилади. эрозия натижасида силлиқланган бундай қадимий эрозион қирларга манселькя грядаси мисол бўла олади, у финляндиянинг шимоли орқали жануби-шарққа ссср территорияси томон чўзилиб кетган бўлиб, баландлиги 500-700 м ға ўтади. финляндия территорияси катта қисмининг баландлиги эса денгиз сатҳидан 250 м дан ошмайди. ҳамма жойда интенсив ва нисбатан яқинда рўй берган музлик иши излари …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ла-манш бўғозининг бўр жинсларидан тузилган қирғоғи.ла-манш бўғозининг бўр жинсларидан тузилган қирғоғи" haqida

1404129371_51116.doc ла-манш бўғозининг бўр жинсларидан тузилган қирғоғи.ла-манш бўғозининг бўр жинсларидан тузилган қирғоғи яриморолнинг чекка шимолида тоғлар финмаркен ясситоғлиги билан тугайди; бу ясситоғликнинг тик чеккалари кенг шимолий фьордларга жарлик ҳосил қилиб тушади. финмаркеннинг энг баланд жойлари 1000 м дан ошади, бироқ ўртача баландлиги атиги 300-400 м. скандинавия тоғлари ғарбда деярли ҳамма жойда, океан соҳилига жуда яқинлашиб келади, бироқ уларнинг тик ёнбағри билан денгиз орасида ҳар доим пастак ясси пасттекисликдан иборат соҳил бўйи текисликлари чўзилиб кетган. бу текисликларнинг баландлиги бир неча ўн метрга тўғри келади, холос. стреннфлет деб аталадиган бу текисликлар соҳилнинг нисбатан яқинида кўтарилиши натижасида ҳосил бўлган. стреннфлет материкдан яқинда ажралиб ...

DOC format, 83,5 KB. "ла-манш бўғозининг бўр жинсларидан тузилган қирғоғи.ла-манш бўғозининг бўр жинсларидан тузилган қирғоғи"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.