vii asrdan xiv asring birinchi yarmigacha o'rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. sharq uyg'onish davrida ta'limiy-axloqiy fikrlar rivoji

PPTX 22 sahifa 1,4 MB Bepul yuklash

22 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,4 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 22

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 22

ёшлар соғлом турмуш маданиятини ривожлантиришда узвийлик ва узлуксизлик тамойиллари амал қилишининг педагогик механизмларини такомиллаштириш vii asrdan xiv asring birinchi yarmigacha o'rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. sharq uyg'onish davrida ta'limiy-axloqiy fikrlar rivoji pedagogika tarixi reja 1. vii asrdan xiv asring birinchi yarmigacha o'rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar 2. musulmon maktablari va unda ta’lim-tarbiya mazmuni 3. qur’oni karim – axloqiy falsafiy ta’limotlar manbai 4. hadislarda ilm o‘rganish masalalri 5. muhaddislar, imom ismoil al-buxoriy, imom iso at-termiziylarning hadis ilmi rivojiga qo‘shgan hissasi 6. sharq uyg'onish davrida ta'limiy-axloqiy fikrlar rivoji vii asr boshlarida islom g‘oyasiga asoslangan arab xalifaligi tashkil topib, bu davlat o‘z mavqeyini mustahkamlash uchun boshqa mamlakatlarni ham zabt etishni boshladi. butun arabiston yarim oroli shuningdek, eron, kavkaz orti, suriya, shimoliy afrika, janubiy ispaniya xalifalik tarkibiga kiritildi. vii asr o‘rtalaridan boshlab arablar movarounnahrga ham hujum qilish rejasini tuza boshladilar. arab istilochilarining birinchi yurishi 651-yilda ubaydulloh ibn ziyod boshchiligida amalga …

2 / 22

lom dini odamlarni to‘g‘ri yo‘lga solish uchun olloh tomonidan yuborilgan ta’limotdir. islom dini tаrbiyа vа tа’lim dini bo‘lib, uning аsosiy mаqsаdi - ko‘ngilli insonni tаrbiyаlаsh vа voyаgа yetkаzish bo‘lib, iymon-e’tiqodi mustаhkаm, yuksаk аxloqiy fаzilаtlаrgа egа, tаhliliy tаfаkkur vа hаr tomonlаmа bilimli shаxsni tаrbiyаlаsh vа voyаgа yetkаzishdir. insoniyаtgа ilm-fаn vа uni o‘rgаnishgа turtki beruvchi, olimu mutаfаkkirlаrni himoyа qiluvchi oyаtlаr vа rivoyаtlаr islomdа shu qаdаr ko‘pki, boshqа dindа buni ko‘rmаysiz. “ilm” soʻzi qurʼondа 750 mаrtа, bu soʻzning sinonimi esа 2571 mаrtа zikr qilingаn; bu so`zlаrning qаytа-qаytа tаkrorlаnishi fаnning diqqаt mаrkаzidа turgаnidаn dаlolаt berаdi. qur’oni kаrim ilm-mа’rifаtning аsosi bo‘lgаn o‘qishgа buyurmoq bilаn boshlаnаdi. demаk, аlloh tаolo tomonidаn pаyg‘аmbаrimiz (s.a.v.)gа nozil qilingаn birinchi kаlimа: "o‘qish" mа'nosini аnglаtuvchi "iqro" buyruq fe'li mаvjud bo‘lib, musulmonlаr birinchi kunlаrdаn boshlаb iymonni qаbul qilgаndаn so‘ng, tа'lim olishgа buyurilgаn. demаk, pаyg‘аmbаrning vаzifаsi “o‘qing” degаn ko‘rsаtmа bilаn boshlаngаn vа bu oyаt dindа ilmlаrni o‘rgаtish vа bilish eng muhimi, degаn fikrni ifodаlаydi. …

3 / 22

undаgi dunyo vа olаm hаyoti mаnfааti uzviy bog‘lаngаn bo‘lib, islomiy tаrbiyа vа tа’limning bu xususiyаti o‘zigа xos xususiyаtlаri bilаn аjrаlib turаdi. islomiy tа’lim vа tаrbiyа dunyodаgi eng demokrаtik tаrbiyа vа tа’lim yo‘li hisoblаnаdi. undа hech qаndаy to‘siqlаr vа mutlаq cheklovlаr yo‘q: nа e'tiqod ketmа-ketligidа, nа moliyаviy jihаtdаn, nа yoshdа, nа mа'lum bir qаtlаmlаrgа mаnsub qаbilа, qon vа irqiy jihаtdаn, u qobiliyаt fаrqi tufаyli hech qаndаy to‘siqlаrni o‘rnаtmаydi. islomda farzandlarning huquqlari rioya qilingan bo‘lib, bular ularning ota-onalari yoki yaqin qarindoshlari, yashayotgan jamiyatlariga vazifa qilib yuklatilgandir. musulmon maktablari va unda ta’lim-tarbiya mazmuni vii asrdan xiv asrning birinchi yarmigacha o‘rta osiyoda bir nechta turdagi ta’lim muassasalari (maktab, madrasa, qorixona, daloilxona) mavjud edi. maktablar boshlang‘ich ta’lim muassasasi hisoblanib, unda bolalarga yozish va o‘qish o‘rgatilgan, din haqida dastlabki ma’lumotlar berilgan. madrasalar yuqori turuvchi o‘quv muassasasi hisoblangan, qorixona va daloilxona (daloil al-xayrqt) quyi diniy xizmatchilami tayyorlagau. maktablardagi ta’lim tizimi bir necha bosqichli va puxta tashkil etilgani …

4 / 22

aqidagi oyat va hadislarni chuqur o‘rganib, atroflicha tahlil qilish zarurligini his qilamiz. alloh taolo payg‘ambarimiz muhammad (s.a.v.) nozil qilgan ilk oyatlarida bunday amr qiladi: “yaratgan robbing nomi bilan o‘qi! (u) insonni alak (laxta qon)dan yaratdi. o‘qing! robbingiz esa karamli zotdir. u insonga qalam bilan (yozishni ham) o‘rgatdi. u insonga bilmagan narsasini o‘rgatgan zotdir”. ushbu oyat mazmunidan bildikki, islomning ilk boshlanishi ilm olishga targ‘ib qilish bilan yuzaga kelgan. shunday ekan, islom – ilm manbai deb aytishga xaqlimiz. hadis (arab. «xabar», «yangilik») – muhammad (sav)ning aytgan so‘zlari, qilgan ishlari, ko‘rsatmalari to‘g‘risidagi rivoyatlar hadis ikki turga bo‘linadi: 1. hadisi qudsiy. 2. hadisi nabaviy. hadislar e’tiborga olinishi jihatidan esa yana uch qismga bo‘linadi. ular quyidagilardan iborat: hozirgi о‘zbekiston hududi qadimgi davrda va о‘rta asrlarda ikkita renessans, ikki buyuk uyg‘onish davriga – birinchi (ma’rifiy-ix-xii asrlar) va ikkinchi (temuriylar - xiv-xv asrlar) renessansiga beshik bo‘lgan. sharqning har ikkala uyg‘onish davri ham buyuk ajdodlarimizning ilm-fan, ma’rifat, diniy …

5 / 22

unyosida tan olingan buyuk asarlar inson tafakkuri xazinasini nihoyatda boyitdi, islom qonunchiligini sifat jihatdan yangi bosqichga kо‘tardi. ikkinchi uyg‘onish davri xiv-xv asrlardagi ikkinchi uyg‘onish davri (temuriylar davri)da amir temur yaratgan va 27 davlatni birlashtirgan buyuk imperiyaning о‘rni va ahamiyati beqiyosdir. bu davrda amir temur dunyoning turli mintaqalaridan kelgan olimlar, yozuvchilar, me’morlar va hunarmandlarni samarqandda tо‘pladi va fan, ta’lim hamda turli kasblar rivojini rag‘batlantirdi. alisher navoiy, ali qushchi, salohiddin muso ibn mahmud (qozizoda) rumiy, muiniddin, mansur koshiy, muhammad birjandiy, kamoliddin behzod, mirzo ulug‘bek, mirim chalabiy kabi olimu allomalar merosi nafaqat mintaqamiz ma’naviy taraqqiyotida, balki jahon sivilizatsiyasi tarixida ham muhim rol о‘ynagan. uchinchi renessans mamlakatimizda uchinchi renessansni amalga oshirishni maqsad qilgan ma’rifatparvar jadidlar xx asrda “ilmdan boshqa najot yo‘q va bo‘lishi ham mumkin emas” degan hadisi sharifni hayotiy e’tiqod deb bilganlar. milliy istiqlol, taraqqiyot va farovonlikka, avvalo, ma’rifat orqali, dunyoviy va diniy bilim, zamonaviy ilm-hunarlarni chuqur egallash orqali erishish mumkin, deb hisoblaganlar. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 22 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"vii asrdan xiv asring birinchi yarmigacha o'rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. sharq uyg'onish davrida ta'limiy-axloqiy fikrlar rivoji" haqida

ёшлар соғлом турмуш маданиятини ривожлантиришда узвийлик ва узлуксизлик тамойиллари амал қилишининг педагогик механизмларини такомиллаштириш vii asrdan xiv asring birinchi yarmigacha o'rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. sharq uyg'onish davrida ta'limiy-axloqiy fikrlar rivoji pedagogika tarixi reja 1. vii asrdan xiv asring birinchi yarmigacha o'rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar 2. musulmon maktablari va unda ta’lim-tarbiya mazmuni 3. qur’oni karim – axloqiy falsafiy ta’limotlar manbai 4. hadislarda ilm o‘rganish masalalri 5. muhaddislar, imom ismoil al-buxoriy, imom iso at-termiziylarning hadis ilmi rivojiga qo‘shgan hissasi 6. sharq uyg'onish davrida ta'limiy-axloqiy fikrlar rivoji vii asr boshlarida islom g‘oyasiga asoslangan arab xalifaligi tashkil topib, bu...

Bu fayl PPTX formatida 22 sahifadan iborat (1,4 MB). "vii asrdan xiv asring birinchi yarmigacha o'rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. sharq uyg'onish davrida ta'limiy-axloqiy fikrlar rivoji"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: vii asrdan xiv asring birinchi … PPTX 22 sahifa Bepul yuklash Telegram