vii asrdan xiv asrning birinchi yarmifacha o’rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar

DOCX 13 pages 38.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.1 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

2-mavzu:vii asrdan xiv asrning birinchi yarmifacha o’rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar.(1 soat) 1. islom dini g’oyalarining ta’lim-tarbiyaga ta’siri 2. musulmonmaktablaridata’lim-tarbiyaningmazmuni 3. xadis ilmining paydo bo’lishi. imom ismoil al-buxoriy va imom at-termiziylarning xadis ilmi rivojidagi tutgan o’rni. 4. so’fiylik ta’limotida etuk inson muammosining talqini. mavzuga oid tayanch tushuncha va iboralar:«qur’on» tenglik totuvlik, sura insonparvarlik targ’iboti, ruhiy ma’naviy poklik etuklik, islom aqidalari, ahloqiy-huquqiy tamoyillar, e’tiqod, ehtirom, etika, namoz, zaqiyot, ramozon, haj qilish. ma’naviy ehtiyoj, borliqni mafkuraviy idrok etish, xadis, sunna, rivoyat ijodiy meros. 1-asosiy savol:islom dini g’oyalarining ta’lim-tarbiyaga ta’siri indentiv o’quv maqsadlar 1. islom dini g’oyalarining paydo bo’lishi va mohiyatini aytibberadi. 2. islom dini g’oyalarining inson kamolatidagi o’rnini tushuntiradi. 3. islom dini g’oyalarining ta’lim-tarbiyaviy xuusiyatlarini asoslab beradi; 4. islom dini g’oyalaridagi ma’naviy – axloqiy jihatlarni tahlil qiladi. 2-asosiy savol bayoni: vii asr boshlarida islom g’oyasiga asoslangan arab xalifaligi tashkil topildi. bu davlat o’z mavqeini mustahkamlash uchun. u iii asr o’rtalariga …

2 / 13

nligiga amin bo’lamiz. shuning uchun u mana necha asrlardan berishi insoniyatning eng ulug’ qadriyati sifatida e’zozlanib kelmoqda. islom odamlarni yaxshilika da’vat etadi, yomonlikdan qaytaradi.. insonparvarlikni targ’ib etib, razolatni qoralaydi, odob-axloq -ma’naviy poklik va etuklikka va mehnat qilishga hamda er yuzini obod etishga undaydi. u adolat, tenglik, tinchlik, erkni tarannum etadi. buni biz «qur’on» ning insonni kamolotga erishishda qay darajada o’rin egallashlarini, uning insonga butun borliqqa munosabati, turmush tarzi va xulq odobi me’yorlarini tarkib toptirishda ulkan ahamiyatdan ham bilsak bo’ladi. ma’lumki, etuk inson, avvalo o’zining ilmliligi bilan namoyon bo’ladi. islom musulmonlarni taraqqiyot sari undagan. chunki inson shaxsi, jamiyat, ilm bilan kamolotga etadi, taraqqiy etadi. kishilarni ilmga qiziqtirish uchun « ku’on» ning « zumar» surasi 9- oyatida shunday deyiladi. ayting: biladigan zotlar bilan bilmaydigan kimsalar barobar bo’lurmi?» darxaqiqat, faqat aql egalarigina pand- nasixat olurlar. islomda insoning aqliy kamoloti va tafakkuriga katta e’tibor beriladi. bular ilm va xaqiqatni dallilar bilan isbotlashda: islomning aniqlik …

3 / 13

lm fan taraqqiyoti insonning axloqiy kamolga etishida katta axamiyatga ega shunga ko’ra, xulq odob qoidalarini tarkib toptirishga «qur’on»da e’tibor beriladi. har bir shaxsning jamiyatning ravnaq topishida axloqning asosiy roli tasvirlanadi. «qur’on»da har bir mo’min musulmon bajarishi zarur bo’lgan yaxshi xulqlar insonni haqiqiy kamolotga undovchi insoniy fazilatlaridir deb tushintiriladi. chunki islom dinining asosiy maqsadi ham yomonlikning oldini olish kishilarga yomonlikning hunik oqibatlarini tushuntirish hamda ularni doimo to’g’ri yo’lga chaqirishdan iboratdir. «qur’on»da insonni imonning o’ziga xos me’zoni sanalgan saxovat mehmonnavozlik, jasorat, sabr va qanoat, to’g’rilik, vafodorlik va sodiqlikka katta e’tibor berilgan. insondagi axloqiy sifatlardan eng muhimi hayr-ehsonlarda haqida alohida fikryuritiladi. qur«‘oni karim»da ehsonga loyiq kishilarga birinchi navbatda ota-onalar kiritilgan va ota-ona haqqi belgilab beriladi. «al-isro» surasining 23-24 oyadlarida ota-onaga yaxshilik allox taologa ibodat qilishdan keyin 2 vazifa sifatida ta’kidlanadi. mazkur oyadlarida eng oliy insoniy muammoli qoidalari sifatida quyidagilar belgilangan: · ota-ona xatti-harakattaining farzandga malol kelmasligi; · ota-ona bilan gaplashganda ularga og’ir botadigan …

4 / 13

ing ma’lum oyatlari shirinsuxanlika bag’ishlanadi. to’g’ri so’z va muomala madaniyatiga rioya qilish qonun- qoidalari islomgacha ham bo’lgan. «qur’on» da insonni ahloqiy kamolga etkazishda yaxshi kishilar bilan hamsuhbat bo’lish ham katta ahamiyatga ega, deb ko’rsatiladi. islomda salomga alik olish xususida «niso» surasining 86 oyatida «qachon sizlarga biron ibora bilan salom berilsa, sizlar undan chiroyliroq qilib alik olinglar yoki o’sha iborani qaytaringlar» , - deyiladi. «qur’on» da insonni ma’naviy pok bo’lish, havoyi nafsdan saqlanish masalalariga ham e’tibor beriladi. havoyi nafsga berilishning asosiy sababi sifatida kishi irodasining zaifligi va ilmsizligi yoki ilmning kamligi ko’rsatiladi. chunki inson bilimsizligi tufayli xavoyi nafsga mahkum etiladi, shunga ko’ra aqlni ishlatib hayotda to’g’ri yo’l tutishga da’vat etiladi. masalan, «an’om» surasining 119 oyatida «shubhasiz , ko’p kishilar o’z xoyu-xavaslari bilan bilmagan hollarida o’zlarini yo’ldan ozdururlar». «rum» surasining 29- oyatida «zolim kimsalar biron bilim- hujjatsiz xavoyi nafslariga ergashib allohga shirk keltiradilar » kabi fikrlar buning dalilidir. «qur’on» da insonni axloqiy …

5 / 13

nyoga erishgan har bir inson uni to’g’ri yo’lda sarflash kerak, deyiladi. («anfol» surasi,28-oyat ). «qur’on» da ta’lim berilishicha boylik abadiy emas, xaqiqat va yaxshilik abadiydir. islom ta’limotida ilgari surilgan muhim g’oyalardan yana biri va uning eng muhim tarkibiy qismi poklik va tozalikka rioya qilishdir. islom uzoq vaqt sho’ro mafkurasida uning halqlar o’rtasida dushmanlik ruxini singdiruvchi, insonning qadr-qimmatini kamsituvchi, bilish va qobiliyatlarini, aqlning, inson ijodiy qobiliyatlarining kuchini , inson irodasini inkor etuvchi din sifatida tanqid qilib kelindi. lekin biz yuqorida ko’rib o’tgan masalalar bunday fikrlar asosi ekanligini ko’rsatdi. islom va uning asosiy ta’limoti mujassamlangan «qur’oni karim» da insonni ham aqliy ham axloqiy, ham jismoniy , bir so’z bilan aytganda komil insonni tarbiyalashda muhim manba ekanligi namoyon bo’ladi. nazorat uchun savol va topshiriqlar: 1.test. islom dinida qanday asosiy g’oyalar ilgari surilgan? a) «qur’on» da insonni axloqiy kamolga etkazishda yaxshi kishilar o’rtasidagi kelishmovchiliklarning oldini olish, ularning totuv yashashiga erishishdir. b) islomdagi asosiy g’oya …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vii asrdan xiv asrning birinchi yarmifacha o’rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar"

2-mavzu:vii asrdan xiv asrning birinchi yarmifacha o’rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar.(1 soat) 1. islom dini g’oyalarining ta’lim-tarbiyaga ta’siri 2. musulmonmaktablaridata’lim-tarbiyaningmazmuni 3. xadis ilmining paydo bo’lishi. imom ismoil al-buxoriy va imom at-termiziylarning xadis ilmi rivojidagi tutgan o’rni. 4. so’fiylik ta’limotida etuk inson muammosining talqini. mavzuga oid tayanch tushuncha va iboralar:«qur’on» tenglik totuvlik, sura insonparvarlik targ’iboti, ruhiy ma’naviy poklik etuklik, islom aqidalari, ahloqiy-huquqiy tamoyillar, e’tiqod, ehtirom, etika, namoz, zaqiyot, ramozon, haj qilish. ma’naviy ehtiyoj, borliqni mafkuraviy idrok etish, xadis, sunna, rivoyat ijodiy meros. 1-asosiy savol:islom dini g’oyalarining ta’lim-tarbiyaga ta’siri indentiv o’quv maq...

This file contains 13 pages in DOCX format (38.1 KB). To download "vii asrdan xiv asrning birinchi yarmifacha o’rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar", click the Telegram button on the left.

Tags: vii asrdan xiv asrning birinchi… DOCX 13 pages Free download Telegram