геологияда вақт

PPT 13 pages 1.2 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPT

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

слайд 1 маъруза №6. геологияда вақт. геохронологик жадвал. режа; ернинг ёши ва геохронологик шкала. нисбий геохронология. мутлақ геохронология. геохронологик жадвал. ер пўстининг геологик ривожланиш тарихида воқеаларнинг кетма-кетлиги асосан турлича келиб чиқишга эга бўлган тоғ жинсларида қайд этилган. улардан бирлари (чўкинди ва вулканоген) қатлам деб аталувчи энг оддий шаклларни ҳосил қилади. улар бир-бирига кетма-кет ётади. бошқалари эса (интрузив магматик жинслар) ўлчами ва шакли бўйича мураккаб таналарни ҳосил қилади. уларнинг вужудга келган вақтини аниқлаш муҳим вазифа ҳисобланади. геологияда нисбий ва мутлақ ёш (геохронология) тушунчалари мавжуд. нисбий геохронология ҳудудларнинг геологик тузилиши ва тарихий тараққиёти стратиграфик тадқиқотлар асосида аниқланади. бундан ташқари, стратиграфик тадқиқотлар геологик, тектоник, литолого-палеогеографик хариталар ва схемалар тузишда, шу жумладан фойдали қазилма конларини башорат қилишда ва уларни қидиришда кенг қўлланилади. нисбий геохронология тоғ жинсларининг бир-бирига нисбатан ёшини - қайси бирлари кейин ҳосил бўлган ва ёш ҳисобланиши ҳамда қайсилари олдин шаклланган ва қари саналишини аниқлашни кўзда тутади. нисбий геохронология у-ёки бу геологик таналар …

2 / 13

қилинган. уларда ер пўсти ва органик дунёнинг ривожланиш маълумотлари бўйича ернинг бутун тарихи вақт оралиқларига (геохронологик табақалар) ва шу вақт оралиқларида ҳосил бўлган тоғ жинсларининг қатламаларига (стратиграфик табақалар) бўлинади. маълум бир эра давомида ҳосил бўлган чўкиндилар қатлами эса система (давр) дейилади. геохронологик бирлик сифатида эра ва эранинг бўлаклари қилиб даврлар қабул қилинган. давр ўз навбатида бир неча майда бўлимларга, улар ярусларга бўлинади. геохронологик жадвалнинг ярусгача бўлган қисми умумжахон аҳамиятига эга бўлиб, ҳамма ерда бир хил номланади. геологик вақт – бу табиий календар бўлиб, унинг ҳар бир варағи, ҳар бир сатри бир вақтнинг ўзида ривожланувчи сон-саноқсиз ҳодисаларнинг ўзгаришидаги кетма-кетликни акс эттиради. улардан баъзилари муайян чегараланган ҳудудларда, бошқалари кенг минтақаларда, учинчилари эса сайёралар миқёсда содир бўлиб, ривожланаётган ернинг бирлигини акс эттиради. шунинг учун ҳам стратиграфия маҳаллий, минтақавий ва умумий стратиграфик шкалалар тушунчаларига таянади. геологик жараёнларнинг излари бўйича ҳодисалар тикланади. уларни хронологик кетма-кетликда жойлаштириб, тадқиқотчилар кесмаларни табақалайди ва таққослайди, бу эса оқибатда турли …

3 / 13

ерозой эонида учта: палеозой, мезозой ва кайнозой эралари ажратилади. давр (система) – бу давомийлиги ўнлаб миллион йил бўлган геологик вақт оралиғи бўлиб, унинг номи аксарият ҳолларда шу давр ётқизиқлари биринчи бор аниқланган жойнинг номидан келиб чиққан. эпоха (бўлим) – бу геологик даврнинг бир қисми бўлиб, бир неча ўн миллион йилни қамраб олади. эпохаларнинг номи вақт кетма-кетлигига асосан эрта, ўрта ва кечки бўлиши мумкин. баъзи эпохалар ўзининг хусусий номига эга. аср (ярус) – бу геологик эпоханинг бир қисми бўлиб, давомийлиги бир неча миллион йилни қамраб олади. асрларнинг номлари шу вақтда ривожланган ётқизиқлар биринчи бор ўрганилган вилоятлар, районлар, дарё ҳавзалари, аҳоли манзиллари номидан олинган бўлади. ажратилган стратиграфик табақаларни геологик хариталарда тасвирлаш учун муайян ранглар ва индекслардан (ҳарфли ва рақамли белгилар) фойдаланилади. архей, индекси аr, ранги тўқ пушти; протерозой, индекси pr, ранги ош пушти палеозой, индекси pz, ранги жигарранг; мезозой, индекси mz; кўк ранг кайнозой, индекси kz; ранги сариқ. бутун дунёда халқаро геологик …

4 / 13

5 / 13

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "геологияда вақт"

слайд 1 маъруза №6. геологияда вақт. геохронологик жадвал. режа; ернинг ёши ва геохронологик шкала. нисбий геохронология. мутлақ геохронология. геохронологик жадвал. ер пўстининг геологик ривожланиш тарихида воқеаларнинг кетма-кетлиги асосан турлича келиб чиқишга эга бўлган тоғ жинсларида қайд этилган. улардан бирлари (чўкинди ва вулканоген) қатлам деб аталувчи энг оддий шаклларни ҳосил қилади. улар бир-бирига кетма-кет ётади. бошқалари эса (интрузив магматик жинслар) ўлчами ва шакли бўйича мураккаб таналарни ҳосил қилади. уларнинг вужудга келган вақтини аниқлаш муҳим вазифа ҳисобланади. геологияда нисбий ва мутлақ ёш (геохронология) тушунчалари мавжуд. нисбий геохронология ҳудудларнинг геологик тузилиши ва тарихий тараққиёти стратиграфик тадқиқотлар асосида аниқланади. бундан ташқари, стр...

This file contains 13 pages in PPT format (1.2 MB). To download "геологияда вақт", click the Telegram button on the left.

Tags: геологияда вақт PPT 13 pages Free download Telegram