фалсафа фанининг предмети, мазмуни ва жамиятдаги роли

PPT 37 стр. 1,6 МБ Бесплатная загрузка

37 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,6 МБ

Тип файла PPT

Страницы 37

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 37

мавзу: фалсафа фанининг предмети, мазмуни ва жамиятдаги роли * * режа: 1. фалсафа атамасининг келиб чиқиши. фалсафа шаклланишининг асосий босқичлари. 2. дунёқарашнинг тузилиши ва тарихий шакллари. 3. фалсафа фанининг предмети ва функциялари. 4. ҳозирги даврда миллий фалсафани ривожлантириш муаммолари, унинг халқаро алоқаларни ташкил этишдаги аҳамияти. * * «фалсафа» тушунчаси юнонча phileo – севаман ва sophia – донолик сўзларидан келиб чиққан бўлиб, мазкур атаманинг дастлабки маъносини доноликка муҳаббат деб талқин қилиш мумкин. фалсафа сўзини илк бор қадимги юнон мутафаккири пифагор милоддан аввалги vi асрда тайёр ҳолда (афсоналар, ривоятлар, анъаналар орқали) авлоддан авлодга ўтувчи билим ва инсон ўз ақлига таяниб, мушоҳада юритиш ва борлиқни танқидий тушуниш йўли билан олиши мумкин бўлган билимни фарқлаш мақсадида ишлатган. * * фалсафий билимнинг муҳим таркибий қисмлари гносеология (бошқа бир терминологияга кўра – эпистемология) – билиш назарияси онтология – мавжудлик, борлиқ ҳақидаги билим ижтимоий фалсафа – жамият ҳақидаги таълимот этика – ахлоқ ҳақидаги таълимот аксиология - қадриятлар …

2 / 37

; ҳаракат; диалектика ва унинг қонуниятлари * фалсафанинг асосий масалалари онг, тафаккур руҳ материя борлиқ идеаллик дунёқараш дунёқараш - дунёга ва инсоннинг ундаги ўрнига, кишиларнинг ўз атрофидаги воқеликка ва ўз-ўзига муносабатига бўлган умумий қарашлар тизими, шунингдек, бу қарашларга асосланган одамларнинг эътиқодлари, идеаллари, билиш ва фаолият тамойиллари. дунёқараш - кишининг ёши, ҳаётий тажрибаси, билими, мафкураси билан боғлиқ. * * дунёқарашнинг функциялари: билиш функцияси қадриятларга муносабат хулқ-атворни белгилаш (инсонда қизиқиш уйғо- тувчи барча саволларни ва муайян йўл билан то- пилувчи жавобларни ўз ичига олади, билиш- одамлар дунёқарашини бойитади); инсоннинг энг ав- вало, ўзини олий қадрият эканли- гини англашга, сўнгра атрофида- гиларни қадр- лашга ундайди); (инсонни ўз-ўзи- ни тарбиялаш жараёни) * дунёқарашнинг тузилиши дунёни сезиш дунёни идрок этиш дунёни тушуниш бу ўзини қуршаган дунёни сезгилар ёрдамида ҳиссий идрок этиш бу атроф-борлиқни идеал образларда тасаввур қилиш инсон ва уни қуршаган дунёнинг моҳиятини аниқлаш, шунингдек табиатда юз берувчи воқеалар ва жараёнларнинг ўзаро алоқаларини тушунишга қаратилган …

3 / 37

сонга ва у яшаётган дунёга таъсир кўрсатувчи муайян борлиқ сифатидаги инъикос. инсоният тарихининг илк босқичларида одамлар хулқ-атвори ва ўзаро муносабатларини тартибга солиш функциясини бажарган. чунки, унда ахлоқий қарашлар, инсоннинг борлиққа эстетик муносабати ўз ифодасини топган. * мифологик тафаккурнинг ўзига хос хусусиятлари мифологияда ҳамма нарса бир, яхлит, ажралмасдир. табиат нарсалари ва ҳодисалари инсон билан айни бир хил қонунларга мувофиқ яшайди. инсон билан бир хил сезги, истак, майлларга эга бўлади. миф-кимнингдир уйдирмаси ёки ўтмиш сарқити эмас, балки, шундай бир ўзига хос тилки инсон унинг ёрдамида қадим замонларданоқ дунёни тавсифлаган. ўзининг тарқоқ билимларини умумлаштирган талқин қилган, тасниф қилган ва муайян тизимга солган. мифда ота, оқсақол ҳукми ва қарор топган аъаналар муҳим рол ўйнайди. ривоят ва унинг мазмунига нисбатан бундай муносабат заминида эътиқод, борлиқни бевосита, эмоционал идрок этиш ётади. мифологик дунёқараш – дунёни яхлит тушуниш бўлиб, унда шубҳага ўрин йўқ. * мифологик ва диний дунёқарашнинг ўзаро ўхшашлиги ва фарқи: ўзаро ўхшашлиги: миф каби дин …

4 / 37

ун борлиқ қачон ва нима учун пайдо бўлган ва бунда ғайриоддий кучнинг оламшумул роли қандай намоён бўлган, деган саволларга жавоб беради. коммуникатив функцияси мулоқот ва шахслараро алоқаларнинг муайян типини таъминлайди, жамиятнинг жипслашуви ва яхлитлигига кўмаклашади. * диннинг асосий функциялари: тартибга солиш функцияси: одамлар хулқ-атворини тартибга солувчи тегишли меъёрлар ва қоидаларни белгилайди. компенсаторлик функцияси: етишмаётган ахборот, диққат-эътибор, ғамхўрлик ўрнини тўлдиради. инсоннинг кундалик ҳаётда қондирилмаган эҳтиёжларининг ўрнини тўлдиради. * диний эътиқоднинг тарихий шакллари фетишизм у ёки бу предметни мўжизакор хислатларга, одамлар ҳаётига таъсир кўрсатиш қобилиятига эга деб ҳисоблайди. бундай предмет илоҳийлаштирилади, сиғиниш ва топиниш объектига айланади. анимизм (лот. anima – жон) – нафақат одамлар, балки ҳайвонлар, предметлар ва борлиқ ҳодисаларини ҳам гўё руҳ, жон бошқариб туришига ишониш. анимизм нуқтаи назаридан бутун дунё руҳли ва жонлидир. * диний эътиқоднинг тарихий шакллари политеизм – кўпхудоликка сиғиниш. монотеизм – яккахудоликка сиғиниш. тотемизм негизини муайян одамлар гуруҳининг тотем, яъни сиғиниш объекти саналган аждод деб эълон қилинадиган …

5 / 37

о яшайдиган нариги дунё билан гўёки мувофиқ ҳолатга келтирилишидир, (юнон. mono – бир ва theos – худо ). иудаизм буддизм христианлик ислом * фалсафий дунёқарашнинг мифологик ва диний дунёқарашдан асосий фарқи: агар мифологик ва диний дунёқарашда эътиқод ва туйғуларга таянилган бўлса, фалсафий дунёқарашда ақл ва билимларга таянилади. * фалсафа дунёкараш сифатида фалсафа – ўзига хос илмий-назарий дунёкараш тури. дунёкарашнинг энг юкори поғонаси ва тури, рационаллик, системалилик, мантик ва назарий шакли борлиги билан ажралиб туради. фалсафий дунёкарашнинг диний ва мифологик дунёқарашдан фарки • фалсафий дунёқараш билимга асосланган (ишонч ёки ривоятга эмас); • фалсафий дунёкараш рефлексив (фикрнинг узига қаратилганлиги); фалсафий дунёқараш мантикка асосланган (ички бирлик ва системага эга); фалсафий дунёқараш аник тушунчалар ва категорияларга асосланади. фалсафанинг дунёкараш сифатидаги эволюцияси этаплари • космоцентризм – фалсафий дунекараш, унинг асосида оламни,табиат ҳодисаларни ташқи кучлар–коинот (космос)- қудрати ва чексизлиги орқали тушунтириш, унга кўра бутун борлиқ коинот ва космик циклларга боғлик (бу фалсафа қадимги ҳиндистон, хитой, бошка …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 37 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "фалсафа фанининг предмети, мазмуни ва жамиятдаги роли"

мавзу: фалсафа фанининг предмети, мазмуни ва жамиятдаги роли * * режа: 1. фалсафа атамасининг келиб чиқиши. фалсафа шаклланишининг асосий босқичлари. 2. дунёқарашнинг тузилиши ва тарихий шакллари. 3. фалсафа фанининг предмети ва функциялари. 4. ҳозирги даврда миллий фалсафани ривожлантириш муаммолари, унинг халқаро алоқаларни ташкил этишдаги аҳамияти. * * «фалсафа» тушунчаси юнонча phileo – севаман ва sophia – донолик сўзларидан келиб чиққан бўлиб, мазкур атаманинг дастлабки маъносини доноликка муҳаббат деб талқин қилиш мумкин. фалсафа сўзини илк бор қадимги юнон мутафаккири пифагор милоддан аввалги vi асрда тайёр ҳолда (афсоналар, ривоятлар, анъаналар орқали) авлоддан авлодга ўтувчи билим ва инсон ўз ақлига таяниб, мушоҳада юритиш ва борлиқни танқидий тушуниш йўли билан олиши мумкин бўлга...

Этот файл содержит 37 стр. в формате PPT (1,6 МБ). Чтобы скачать "фалсафа фанининг предмети, мазмуни ва жамиятдаги роли", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: фалсафа фанининг предмети, мазм… PPT 37 стр. Бесплатная загрузка Telegram