g`arbiy tyanshan okrugi

DOC 54,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1351142331_22017.doc ғарбий тяншан округи g`arbiy tyanshan okrugi reja: 1. geografik o`rni 2. g`arbiy tyanshan okrugi o`zining geologik rivojlanish tarixi, 3. ugom tizmasi 4. g`arbiy tyanshan okrugining iqlim xususiyatlari bu okrugga g`arbiy tyanshan tog` tizmasining o`zbekiston hududidagi qismi kiradi. okrug mustaqil tabiiy-geografik o`lka sifatida g`arbda toshkent-mirzacho`l okrugi bilan o`ralgan, shimolda, sharqda va janubda uning chegarasi shartli ravishda o`zbekistonning qozog`iston, qirg`iziston hamda tojikiston bilan bo`lgan davlat chegarasiga to`g`ri keladi. bu chegara shimoli-g`arbda qorjantog`, shimolda talas olztog`i, sharkda piskom tog`larining o`q qismlari, janubda esa qurama, mo`rul tog`larining suv ayirg`ich qismlari orqali o`tadi. g`arbiy tyanshan okrugi o`zining geologik rivojlanish tarixi, yyer yuzasining tuzilishi va geografik muhitning boshqa xususiyatlari jihatidan tyanshan tog` tizimining qolgan qismlaridan farq qiladi. okrug respublikamizda birinchi paydo bo`lgan quruqlik bo`lib, paleozoy ohaktoshlari, qumtoshlari va slaneo`laridan iborat. ular orasida esa granit, granidiorit va porfir kabi otqindi jinslar ham uchraydi. tog`larning yonbag`irlarida va quyi etaklarida hamda daryo vodiylaridan mezokaynozoy yotqiziqlari, ayniqsa paleogen va …

daryo qayirlarining o`zgarib turishi buning yorqin dalilidir. g`arbiy tyanshan okrugi relef xususiyatlari jihatidan tyanshanning boshqa qismlaridan farq qiladi, chunki, okrugda tog`lar panjasimon, shimoli-sharqdan janubi-g`arbga qarab parallel holda yo`nalgan bo`lib, birbiridan chuqur va tog` daryo vodiylari orqali ajralib turadi va shimoli-sharqda kenglik bo`ylab cho`zilgan talas olatog`iga borib tutashadi. talas olatog`i g`arbiy tyanshan tog` tizimining asosiy tizmasi bo`lib, uni qirriziston olatog`idan tuyaoshuv (3856 m) dovoni yaqinida talas daryosining yuqori oqimi ajratib turadi. talas olatog`i utmak (3330 m) dovonigacha janubi-g`arbga so`ngra esa g`arbga yo`nalgandir. tog` ancha baland bo`lib, bir qancha cho`qqilari doimiy qor chegarasidan balandda turadi. lekin okrugga talas olatog`ining hammasi emas, balki faqat maydontol dovoni bilan sandalash daryosining yuqori oqimi orasidagi eng baland qismigina kiradi. bu qismda tizmaning o`rtacha balandligi 3000—3500 m. eng baland cho`qqisi — manas 4488 m ga yyetadi va butun talas olatog`ining eng baland nuqtasi hisoblanadi. tizmaning ikkinchi baland cho`qqisi maydontol 3521 m ga yyetadi. talas olatog`i assimetrik tuzilgan …

gi 1768 m bo`lgan qoziqurt tog`i bo`lib, bu tog` shimoli-sharqqa tomon balandlashib boradi va qorjantog`ga tutashib ketadi. qorjantog` esa ugom daryosining yuqori oqimi yaqinida ugom tizmasi bilan birlashib ketadi. ugom tizmasi piskom va ugom daryolari orasida bo`lib, 115 km ga cho`zilgan. bu tizma manas tog` uzeli yaqinida talas olatog`i bilan tutashadi. ugom tizmasi qorjantoqqa nisbatan ancha baland va qoyali, yonbag`irlari tik, chuqur soylari ko`p. ugom tizmasining o`rtacha balandligi 3000 m bo`lib, ayrim cho`qqilari 3500—4000 m ga yyetadi. eng baland joyi sayram cho`qqisidir (4238). ugom tizmasi shimoli-sharqqa borgan sari balandlashadi va qoyali, qirrali ko`pgina cho`qqilarni hosil qiladi. cho`qqilar orasidagi vodiylarda esa qor uyumlari va kichik-kichik muzliklar ham uchraydi, sayram cho`qqisidan shimoli-sharqqa borgan sari tizma bir qancha tarmoqlarga ajraladi. bu tarmoqlardan eng muhimlari tuproqbel va maydontoldir. tuproqbel tog`i onao`lgan va oyrayin daryolari orasidadir. bu tog`lar ancha baland bo`lib, ba`zi cho`qqilari 4300 m ga yyetadi (tuproqbel cho`qqisi 4234 m.) shu sababli bu yyerda …

asaya boradi va chotqol vodiysiga yyetmasdan ko`ksuv daryosining yuqori oqimi orqali janubi-g`arbga kuksuv tizmasi ajralib chiqadi. ko`ksuv tizmasining uzunligi 80 km bo`lib, piskom tizmasiga nisbatan past bo`lsada, ohaktoshlardan tuzilganligi sababli juda qoyali, chiqish qiyindir. ko`ksuv tizmasi janubi-g`arbga pasayib, alom dovoni (2700 m) yaqinida mingto`qim tog`ini ajratib chikaradi. ko`ksuv tizmasi sharqdagi chandalash tizmasidan shu nom bilan ataluvchi daryo vodiysi orqali ajraladi. chandalash tizmasi shimoli-sharqdan janubi-g`arbga 50—60 km cho`zilgan bo`lib, eng baland joylari 3500—4000 m ga yyetadi. u chotqol tizmasidan shu nomli daryo vodiysi orqali ajraladi. chandalash tizmasi janubi-sharqda chotqol tizmasidan chotqol daryo vodiysi orqali ajralib turadi. lekin chotkol tizmasining fakat chapchama dovonidan janubi-g`arbdagi qismigina g`arbiy tyanshan okrugiga qaraydi. shu sababli biz asosan shu okrugga kiradigan qisminigina ko`rib o`tamiz. umuman chotqol tizmasi janubi-g`arbga qarab 250 km ga cho`zilgan. u chapchama dovonigacha ancha baland (4000 m) bo`lib, yaxlit tizma xisoblanadi. dovondan janubi-g`arbdagi qismi (o`zbekistondagi qismi) ancha kengayadi va oxangaron, kosonsoy, g`ovasoy, chimyon daryolarining …

rdan iborat katta chimyon (3266 m) tog`i joylashgan. bu tog`ning sharqida botiqsimon chimyon vodiysi bo`lib, unda mashxur chimyon kurorti joylashgan. chimyon vodiysining sharqida esa kichik chimyon tog`i (2100 m) bor. chimyon tog`lari janubi-sharqda yassi cho`qqilardan yborat bo`lgan po`latxon tog`ligiga aylanadi, janubi-g`arbga qarab yonbag`irlari yotiq archazor va mevali daraxtlar bilan qoplangan mayqashqa va suranota tog`lariga tutashib ketadi. ohangaron platosining sharqida kristall jinslardan tuzilgan ko`kali tog`i joylashgan. bu massivda eni 0,5 km, bo`yi 1,5 km bo`lgan ko`kali ko`li bor. ohangaron platosi paleozoy jinslaridan iborat bo`lib, balandligi 1000—2000 m. lekin atrofini o`rab turgan tog`larga tutashgan yyerlarida balandlik 3400 m ga yyetadi. platoni ohangaron daryosi juda ham parchalab, chuqur vodiylar hosil qilgan. ohangaron platosi janubi-g`arbga tomon balandlashib boradi va qurama tizmasiga tutashib ketadi. qurama tizmasi janubi-g`arbga yo`nalgan bo`lib, ancha yyemirilgan va uni ohangaron daryosining chap irmoqlari (arashonsoy, toshsoy, qamchisoy va boshqalar) o`yibo`yib yuborgan. tizmaning o`rtacha balandligi 1800—2000 m, eng baland qismi oxangaron shahri kengligidagi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "g`arbiy tyanshan okrugi"

1351142331_22017.doc ғарбий тяншан округи g`arbiy tyanshan okrugi reja: 1. geografik o`rni 2. g`arbiy tyanshan okrugi o`zining geologik rivojlanish tarixi, 3. ugom tizmasi 4. g`arbiy tyanshan okrugining iqlim xususiyatlari bu okrugga g`arbiy tyanshan tog` tizmasining o`zbekiston hududidagi qismi kiradi. okrug mustaqil tabiiy-geografik o`lka sifatida g`arbda toshkent-mirzacho`l okrugi bilan o`ralgan, shimolda, sharqda va janubda uning chegarasi shartli ravishda o`zbekistonning qozog`iston, qirg`iziston hamda tojikiston bilan bo`lgan davlat chegarasiga to`g`ri keladi. bu chegara shimoli-g`arbda qorjantog`, shimolda talas olztog`i, sharkda piskom tog`larining o`q qismlari, janubda esa qurama, mo`rul tog`larining suv ayirg`ich qismlari orqali o`tadi. g`arbiy tyanshan okrugi o`zining geologik r...

Формат DOC, 54,5 КБ. Чтобы скачать "g`arbiy tyanshan okrugi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: g`arbiy tyanshan okrugi DOC Бесплатная загрузка Telegram