surxondaryo okrugi

DOC 55,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1350886364_19667.doc сурхондарё округи surxondaryo okrugi reja: 1. geografik o`rni 2. surxondaryo okrugini g`arbdan, shimoldan va sharqdan o`rab turgan tog`lar 3. paleogen va neogen yotkiziqlari 4. termiz-denov tabiiy-geografik rayoni okrug o`zbekistonning eng janubiy qismidagi sherobod-surxon vodiysining tekislik qismlarini egallaydi. surxondaryo okrugi g`arbda kelif-sherobod-sariqamish past tog`lari va surxon tog`lari, shimoli-sharqida hisor tizmasining janubiy yonbagri, sharqda esa bobotog`ning g`arbiy yonbag`irlarining quyi qismi bilan o`ralgan. uning janubiy chegarasi esa amudaryo orqali o`tadi. okrug geologik tuzilishi jihatidan hisor-zarafshon okrutidan farq qiladi, u sinklinal botiqda joylashgan hamda neogen va antropogen davrning qalin allyuvial va prolyuvial yotqiziqlari bilan to`lgan. bu botiqda hozir ham neotektonik jarayonlar davom etmoqda, okrug atrofidagi tog`lar ko`tarilyb, botiq cho`kib bormoqda. okrugning g`arbiy qismida joylashgan, amudaryodan sherobod shahrigacha cho`zilgan kelif-sherobod va sherobod vodiysidan shimoli-sharqqa cho`zilgan sherobod-sariqamish past toglari juda ham yyemirilgan bo`lib, bo`r davrining gillari, paleogenning ohaktoshlari va dolomitlaridan tuzilgan. amudaryo, surxondaryo va sherobod daryosining qayir va ko`hna qayirlari antropogen davrining qum va shag`allaridan …

qtog` (750 m) kabi marzalar bor. xovdog` marzasi shimolga qarab davom etadi va qiziriqdara cho`liga tutashib ketadi. bu cho`l lyossli jinslardan iborat bo`lib, mutloq balandligi 400—500 m ga yyetadi. qiziriqdara cho`li va xovdor marzasi surxondaryo vohasini sherobod vohasidan ajratib turadi. sherobod vohasi sherobod daryosining juda katta yoyilma konusida joylashgan bo`lib, markaziy qismida botqoq bosgan pastroq yyerlar ham bor. bu yoyilma konuslar qum va shag`allardan tashkil topgan. okrugning eng past yyerlari amudaryo qayirlarida joylashgandir. bu kayir va ko`hna qayirlar ustini qumoq, qumlar va shag`allardan iborat bo`lgan allyuvial yotqiziklar qoplagan. okrugning janubiy qismida qumliklar bor. bulardan eng muhimi xovdor va uchqizil marzalarining sharqidagi katta qumdir. okrugda taqir, sho`rxoklar, amudaryo sohillarida esa botkoq bosgan yyerlar uchraydi. okrugning o`rta qismidan surxon daryo oqib o`tib ,bir necha qayir va ko`hna qayirlarni xosil qilgan. bu ko`hna qayirlarning nisbiy balandliklari 3—12 likga yyetadi va ba`zi yyerlarda tikka ko`tarilib ketadi. ular ustini esa qalin (30—90 m) qumoq va …

roratlar yig`indisi 5500°—5960° bo`ladi. surxondaryo okrugida bahorda oxirgi sovuq tushishning o`rtacha muddati 2—15 martlarga, kuzgi birinchi sovuq tushishning o`rtacha muddati esa 20—25 oktabrlarga to`g`ri kelib, sovuq bo`lmaydigan kunlar miqdori 227—266 ga teng. okrugda harorati 0°s dan pastga tushmaydigan davr nolga teng, binobarin vegetao`iyali qish 94—100% ni tashkil etadi. vakolanki, bu ko`rsatkich qashqadaryo okrugida 51—66%, quyi zarafshon okrugida 41—55%, toshkent-mirzacho`l okrugida 33—46%, quyi amudaryo okrugida 0—4%. surxondaryo okrugidagi bunday qulay iqlimiy sharoit subtropik o`simliklarni o`stirish, ingichka tolali paxta, shakarqaming kabi issiqsevar o`simliklar ekishga imkon beradi. okrug tog`lar orasidagi berk botiqda joylashganligidan yog`in kam (133—360 mm). yog`in miqdori hudud relefining tuzilishiga bog`liq bo`lib, janubi-g`arbdan shimoli-sharqqa tomon ko`payib boradi: okrugning janubi-g`arbiy tekislik qismida (termizda) bir yilda 133 mm yog`in tushsa, shimoli-sharqiy qismida (denov rayonida) 360 mm ga yyetadi. yog`inning asosiy qismi bahor va qishda (88% i) yog`adi, yozda esa yog`in juda kam, (2%) tushadi. yyerinning bir qismi qor holida ham tushadi, lekin u …

qoratog`daryolarning qo`shilishidan vujudga keladi. usha ikki daryoning qo`shilgan yyeridan amudaryogacha surxondaryoning uzunligi 169 km bo`lib, sekundiga o`rtacha 120 m3 yoki yiliga 3,78 mlrd. m.3 suv oqizadi. to`polondaryo qoratog`daryoga nisbatan sersuv. uning o`rtacha yildik suv sarfi sekundiga 52 m3 bo`lsa, qoratog`daryoniki 23 m3 dir. surxondaryo to`polondaryo va qoratog`daryoning qo`shilgan yyeridan amudaryogacha bo`lgan qismida 60 ga yaqin soylarga qo`shiladi. bu soylarning zng muhimlari: toshko`priksoy, oqqopsoy, sho`rchisoy, quruqsoy, lalmikorsoy va lovlovsoylardir. bundan tashqari, uni sangardoq va xo`jaipok kabi katta irmoqlari bor. okrugning ikkinchi muhim daryosi sheroboddaryodir. u amudaryoning o`ng oxirgi irmog`i hisoblanib, irrali va qizilsoy daryolarining qo`shilishidan hosil bo`ladi. daryoning umumiy uzunligv 186 km, o`rtacha ko`p yillik suv sarfi tog`dan oqib chiqqach, 7,5 m3ғsek ga teng. okrug daryolari asosan okrug atrofini o`rab turgan tog`lardaga qorlarning erishidan va yo|mg`ir suvlaridan to`yinadi. shu sababli daryolarning suvi bahorda ko`payib, yillik oqimning 58—68% ini o`tkazadi. yozda daryolarning suvi kamayi6 qoladi va yillik oqimning faqat 11—15 foizi oqadi, …

uv 140—150 m chuqurlikdan chiqib, minerallashgan va issiq. antropogen davr yotqiziqlari orasidagi suvlar kam minerallashgan bo`lib, chuchuk va harorati ham pastdir. okrugning tekisliklar qismida och bo`z tuproq bo`lib, tarkibida 1 —1,5% chirindi bor. 500 m dan baland joylarda oddiy bo`z tuproq uchraydi. oddiy bo`z tuproq och bo`z tuproqqa nisbatan chirindiga boy (1,5—2%). okrugning grunt suvi yyer betiga yaqin bo`lgan janubi-g`arbiy rayonlarda sho`rlangan tuproq, gil (soz) jinslardan iborat bo`lgan yyerlarda esa taqir bo`z tuproq uchraydi. okrugning janubiy qismidagi qum massivlarida qumli cho`l tuprrqlar ko`pchilikni tashkil etadi. ba`zi yyerlarda ko`chib yuruvchi kichik-kichik kumliklar ham uchraydi. surxondaryo, amudaryoning quyi qayirlarida esa allyuvial o`tloq, o`tloq-botqoq tuproqlar ham mavjud. okrugning surxondaryo, sherobod vohalaridagi bo`z tuproklar tabiiy xususiyatlarini yo`kotib, sug`oriladigan madaniy voha tuproqlariga aylangan. shu sababli tabiiy o`simliklar ham juda kam. tabiiy o`simliklar ko`proq haydab ekin ekilmaydigan joylarda uchraydi, okrugda qo`ng`irbosh — rang o`simlik jamoasi ko`p tarqalgan; lolaqizg`aldoq, no`xatak kabi bir yillik efemerlar xam o`sadi: ko`p …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"surxondaryo okrugi" haqida

1350886364_19667.doc сурхондарё округи surxondaryo okrugi reja: 1. geografik o`rni 2. surxondaryo okrugini g`arbdan, shimoldan va sharqdan o`rab turgan tog`lar 3. paleogen va neogen yotkiziqlari 4. termiz-denov tabiiy-geografik rayoni okrug o`zbekistonning eng janubiy qismidagi sherobod-surxon vodiysining tekislik qismlarini egallaydi. surxondaryo okrugi g`arbda kelif-sherobod-sariqamish past tog`lari va surxon tog`lari, shimoli-sharqida hisor tizmasining janubiy yonbagri, sharqda esa bobotog`ning g`arbiy yonbag`irlarining quyi qismi bilan o`ralgan. uning janubiy chegarasi esa amudaryo orqali o`tadi. okrug geologik tuzilishi jihatidan hisor-zarafshon okrutidan farq qiladi, u sinklinal botiqda joylashgan hamda neogen va antropogen davrning qalin allyuvial va prolyuvial yotqiziqlari bilan to...

DOC format, 55,5 KB. "surxondaryo okrugi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: surxondaryo okrugi DOC Bepul yuklash Telegram