qizilqum okrugi

DOC 57.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1350895946_20127.doc қизилқум округи qizilqum okrugi reja: 1. geografik o`rni 2. qizilqum okrugining qolgan tekislik 3. amudaryo qayirlari va qirg`oqlari turon tekisligidagi eng katta cho`llardan biri bo`lgan qizilqum asosan amudaryo bilan sirdaryo orasida joylashgan. lekin qizilqum okrugiga qizilqum cho`lining o`zbekiston hududida joylashgan qismi kiradi. qizilqum okrugi shimoli-g`arbda quyi amudaryo okrugi bilan, janubi-sharqda quyi zarafshon okrugi bilan, sharqda esa toshkent-mirzacho`l okrugi bilan chegaralanadi. okrugning janubi-g`arbi turkmaniston, shimoli-sharqi qozog`iston bilan bo`lgan davlat chegarasiga to`g`ri keladi. qizilqum janubi-sharqdan shimoli-g`arbga qarab pasayib boradi. uning o`rtacha mutloq balandligi 200—300 m bo`lsa, janubi-sharqda 350—400 m, shimoli-g`arbda esa 90—100 m ga tushib qoladi. qizilqum okrugi yyer usti tuzilishi jihatidan bir xil emas. bu yyerda botiqlar, tekisliklar, yassi platolar va qoldiq tog`lar mavjud. lekin uning ko`pchilik qismini mutloq balandligi 200 m gacha bo`lgan qumli tekisliklar ishg`ol qiladi. tekisliklarning ko`pchilik qismini allyuvial sochma qumlar ishg`ol qilib, asosan, eol relef shakllari qum marzalari, do`ng qumlar kamroq esa barxanlar mavjud. qum marzalari …

dan iborat bo`lib, ustki qismi taqir yoki sho`rxoklardan iborat. botiqlar qizilqumning markaziy qismidagi qoldiq tog`lar orasida tektonik botiqlar mavjud. bu botiqlarning eng kattalari bukantog`ning janubida dengiz sathidan - 12 m pastda joylashgan mingbuloq, jetimtog`ning janubi-sharqida joylashgan mullali, ovminzatog` bilan qazaxtog` orasida joylashgan qoraxotin, kuljatog`ning janubi-sharqida joylashgan oyoqog`itma botiqlaridir. bu botiqlarning har birining bo`yi 40—50 km ga yyetadi. qizilqum okrugidagi eng qadimiy quruqlikka aylangan qismi bu uning markaziy qismidagi platolardan ko`tarilib turgan paleozoy qoldiq tog`laridir. bu tog`lar juda ham yyemirilib ketgan bo`lib, mutloq balandliklari 922 m dan oshmaydi. bu tog`larning eng muhimlari quljuqtog` (irlir cho`qqisi 764 m), yyetimtog` (568 m), tomditog` (otog` cho`qqisi 922 m), ovminzatog` (635 m), quljuqtog` (785 m), qozaxtog` (394 m), sulton uvays tog`i (ashitog` cho`qqisi 473 m). shu sababli bu qoldiq toglar deyarli kenglik bo`ylab yo`nalib paleozoy erasining kristalli slaneo`lari, kvaro`li slaneo`lari va ohaktoshlaridan tashkil topgan. ular orasida esa granit, diorit, granodiorit va boshqa otqindi jinslar ham …

feruza, aobest, boksit, simob, grafit, volfram, talk, granit, yashma, island shpati kabi qazilma boyliklar, tekislik qismida esa gaz, neft, uran, oltingugurt konlari mavjud. qizilqum okrugida foydali qazilmalar qazib olinayotgan kaqazishga tavsiya qilingan konlarni o`zlashtirish asosida oltin, uran, qurilish xom-ashyolari, keyinchalik mis, boksit, strono`iy konlarini o`zlashtirish aoosida zarafshon, uchquduq, tomdibuloq, qo`kpatos ishlab chiqarish tarmoqlari, granit, oltin, bo`yoq bop minerallar, qurilish xom-ashyolarini o`zlashtirish. negizida tasqazron ishlab chiqarish shoxobchasi, tabiiy gazlarni o`zlashtirish negizida esa gazli ishlab chiqarish tarmori vujudga kelgan. qizilqum okrugi katta hududni egallagani uchun uning iqlimiy xususiyatlari shimoldan janubga qarab o`zgarib boradi. qizilqumning shimoliy qismi iqlimi asosan markaziy osiyo antio`ikloni va g`arbdan keladigan o`iklonlar ta`sirida vujudga kelsa, janubiy qismi iqlimining shakllanishida tropik havo massalarining ta`siri ancha kattadir. shuning uchun qizilqum okrugining qishi sovuq, davomli bo`lib, yanvarning o`rtacha harorati shimolida —4 —10° bo`lsa, janubida —1—2° bo`ladi. qizilqum okrugining iqlimi xususiyati jihatidan farqlanuvchi shimoliy qismi bilan janubiy qismi orasidagi chegara taxminan 41° shimoliy …

an sovuq havo massasi ham yyetib kelgach, harorat pasayib, —35° gacha tushadi. qizilqum okrugida yoz uning hamma qismida deyarli bir xil bo`lib, quruq, ochiq, issiq. ayniqsa, uning markaziy qismi yozda qizib ketib, iyulning o`rtacha xarorati 28°—30°ga yyetadi. nisbatan pastroq, iyulning 26°li izotermasi okrugning shimoli-g`arbiga to`g`ri keladi. qolgan qismlarida esa iyulning o`rtacha harorati 26—28° atrofida o`zgaradi. eng issiq 46° ga yyetadi. qizilqum okrugi o`zbekistonning qurg`oqchil qismlaridan biri bo`lib, uning shimoli-g`arbida, quyi amudaryo okrugiga tutash qismlarida yillik yog`in miqdori 75—100 mm atrofida o`zgaradi. yog`in miqdorni okrugning janubi-sharqiy qismiga borgan sari ortio, 100—150 mm ga, qoldiq tog`lar va nurota tog`lariga yakin qismlarida esa 200 mm ga yyetadi. qizilqum okrugida yog`in yil fasllari bo`yicha ham notekis taqsimlangan. yillik yog`inni 100% desak, un|ng 48% baxorga 30% qishga, 19% kuzga, faqat 3% yozga to`g`ri keladi. qizilqumda yog`inning bir qismi qor holida yog`sada, u qalin bo`lmasdan (qalinligi 20 sm ga yyetadi) uzoq vaqt saqlanmaydi (yiliga o`rtacha 20 …

ko`proq yoqqanda qizilqumning markaziy qismidagi past tog`larda vujudga keladigan vaqtli soylardan suv oqib, so`ngra ularning suvi qurib qoladi. aksincha, qizilqumda yyer osti suvlari ancha ko`p. okrugda gount suvlari hamma qismida turon svitasi qumliklarida uchraydi. bu tur yyer osti suvi, asosan, yog`inlardan to`yinadi, lekin bug`lanish katta, binobarin, sho`r (minerallashish darajasi yuqori) bo`lib, to`g`ridan-to`g`ri ichish uchun sifatsiz. relefi past yyerlarda bu tur yyer osti suvlaridan yaylovlarni suv bilan ta`minlashda foydalaniladi. qalin barxan qumlari ostida taxminan 100 m chuqurliklarda chuchuk grunt suvi mavjud bo`lib, minerallashish darajasi 0,3 dan 1,02 g/l ga yyetadi. markaziy qizilqumdagi qoldiq tog`lar etaklaridagi prollyuvial yotqiziqlar orasida chuchuk grunt suvlarining katta miqdori mavjud. mezozoy davr yotqiziqlari va paleogen davr jinslari orasida bosimli artezian yyer osti suvining katta zahirasi mayejud. bu tur suvlar nisbatan chuchuk bo`lib, ba`zi joylarda kovlanganda o`zi otilib chiqishi mumkin. minpbuloq, qoraxotin, oyoqog`itma kabi botiqlarda burrilash paytida o`sha artezian suvlari o`zi otilib chiqqan. har litr suvida minerallashish darajasi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qizilqum okrugi"

1350895946_20127.doc қизилқум округи qizilqum okrugi reja: 1. geografik o`rni 2. qizilqum okrugining qolgan tekislik 3. amudaryo qayirlari va qirg`oqlari turon tekisligidagi eng katta cho`llardan biri bo`lgan qizilqum asosan amudaryo bilan sirdaryo orasida joylashgan. lekin qizilqum okrugiga qizilqum cho`lining o`zbekiston hududida joylashgan qismi kiradi. qizilqum okrugi shimoli-g`arbda quyi amudaryo okrugi bilan, janubi-sharqda quyi zarafshon okrugi bilan, sharqda esa toshkent-mirzacho`l okrugi bilan chegaralanadi. okrugning janubi-g`arbi turkmaniston, shimoli-sharqi qozog`iston bilan bo`lgan davlat chegarasiga to`g`ri keladi. qizilqum janubi-sharqdan shimoli-g`arbga qarab pasayib boradi. uning o`rtacha mutloq balandligi 200—300 m bo`lsa, janubi-sharqda 350—400 m, shimoli-g`arbda esa 90—...

DOC format, 57.0 KB. To download "qizilqum okrugi", click the Telegram button on the left.

Tags: qizilqum okrugi DOC Free download Telegram