qizilqum cho’li

DOC 95,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1443777777_61456.doc qizilqum cho’li reja: kirish 1. qizilqum cho’lining geografik o’rni 2. qizilqum cho’lining geologic tuzilishi 3. qizilqum iqlimi va ichki suvlari 4. tuproq, o’simlik va hayvonot dunyosi 5. qizilqum tabiatini himoya qilish chora tadbirlari xulosa adabiyotlar qizilqum turon tekisligidagi eng katta cho’llardan biri bo’lib, asosan amudaryo bilan sirdaryo orasida joylashgandir. o’zbekiston hududida qizilqum cho’lining joylashgan qismi qizilqum okrugiga kiradi. shimoli-g’arbda qizilqum okrugi quyi amudaryo okrugi bilan, janubi-sharqda quyi zarafshon okrugi bilan, sharqda esa toshkent-mirzacho’l okrugi bilan chegaralanadi. okrugning janubi-g’arbi turkmaniston, shimoli-sharqi qozog’iston bilan bo’lgan davlat chegarasiga to’g’ri keladi. cho`lning qizilqum dеb atalishiga sabab, uning ko`p qismini egallab yotgan qumlar rangining qizilligidir. qizilqumda qadimgi qoldiq past tog`lardagi qizg`ish jinslarning nurashidan qosil bo`lgan qoldiq qumlar ko`p yеrda qizil rangga ega. qizilqumning janubiy qismida esa qumlar rangi to`q, kul rang. bu qumlar zarafshon daryosi olib kеlgan yotqiziqlardan qosil bo`lgan, qizil tuproqlar bilan aralashmagan. qizilqumning maydoni 300 ming km2. okrug janubi-sharqdan shimoli-g’arbga qarab pasayib …

langan. barxanlar qizilqum okrugida nisbatan kam bo’lib, ular aholi yashaydigan joylarda, quduqlar atrofida, amudaryo sohillarida ko’proq joylashib, ularning harakatga kelishi insonlarning xo’jalik faoliyati bilan bog’liq. qizilqum okrugida marza qumlar orasidagi past joylarda taqirlar uchraydi, ammo ular kam. taqirlar bahorda suv bilan qoplanib, yozga borib suv bug’lanib ketib, qurib, usti qotib yorilib ketadi. qizilqum okrugining markaziy qismida bir necha berk botiqlar joylashgan. botiqlar qizilqumning markaziy qismidagi qoldiq tog’lar orasida tektonik botiqlar mavjud. botiqlarning tagi qumdan iborat bo’lib, ustki qismi taqir yoki sho’rxoklardan iborat. bu botiqlarning eng kattalari bo’kantog`ning janubida dengiz sathidan 12 m pastda joylashgan mingbuloq, yetimtog’ning januby-sharqida joylashgan mullali, ovminzatog’ bilan qazaxtog’ orasida joylashgan qoraxotin, quljatog’ning janubi-sharqida joylashgan oyoqog’itma botiqlaridir. bu botiqlarning har birining bo’yi 40—50 km ga yetadi. qizilqum okrugining markaziy qismidagi platolardan ko’tarilib turgan paleozoy qoldiq tog’lari eng qadimiy quruqlikka aylangan qismi hisoblanadi. bu tog`lar juda ham yemirilib ketgan bo’lib, mutloq balandliklari 922 m dan oshmaydi. bu tog’larning …

bolib, u taxminan qizilorda shaqri yaqinida boshlanib, janubi —qarb tomon oqqan va bu ozan orqali sirdaryo suvlari qachonlardir orol dееngizigacha borib ^uyilgan sulton uvays toqining sharqiy qismidan orol dеngizining janubi — qarbiy qirqoqigacha amudaryoning qadimgi ozani aqchadaryo chozilib yotibdi. u uzunligi 170 km, kеngligi 25 km kеladigan dеlta qosil qilgan. qizilqumning janubiy qismida qam bir nеcha qadimgi ozanlar mavjud, bular sirdaryoning qadimgi ozani daryosoy va zarafshonning moxandaryo ozanidir. qizilqum okrugida, ayniqsa, paleozoy qoldiq tog’larida oltin, slyuda, feruza, asbest, boksit, simob, grafit, volfram, tal’k, granit, yashma, island shpati kabi qazilma boyliklar, tekislik qismida esa gaz, neft, uran, oltingugurt konlari mavjud. qizilqum okrugida foydali qazilmalar qazib olinayotgan va qazishga tavsiya qilingan konlarni o’zlashtirish asosida oltin, uran, qurilish xom-ashyolari, keyinchalik mis, boksit, strontsiy konlarini o’zlashtirish asosida zarafshon, uchquduq, tomdibuloq, ko’kpatos ishlab chiqarish tarmoqlari, granit, oltin, bu-yoq'bop minerallar, qurilish xom-ashyolarini o’zlashtirish negizida tasqazg’on ishlab chiqarish shoxobchasi, tabiiy gazlarni o’zlashtirish negizida esa gazli ishlab chiqarish …

di. ob-havo harorati yil mavsumlariga qarab keskin о‘zgaruvchanlikka ega. meteorologik stansiyalar ma’lumotlariga kо‘ra о‘rtacha yillik havo harorati +13 +170s ni, yoz davridagi harorat +450 +470s ni, qish davridagi mutlaq minimal harorat esa –25 –300s ni, havoning о‘rtacha nisbiy namligi 45-55 foizni, iyul oyida esa bu kо‘rsatgich 13-18 foizgacha pasayadi. mazkur hudud iqlimining xususiyatlaridan biri tez-tez esib turadigan, aksariyat holatlarda esa kuchli, shamollardir. uning tezligi sekundiga 20-25 metrgacha yetadi. bu esa tuproq va о‘simlik qoplamiga salbiy ta’sir kо‘rsatadi. shamol aksariyat hollarda shimoldan, shimoli-g‘arbdan va sharqdan esadi. yoz oylarida issiq shamol “garmsel” esib, havoning nisbiy namligi keskin pasayadi. qizilqumning shimoliy qismi iqlimi asosan markaziy osiyo antitsikloni va g’arbdan keladigan siklonlar ta‘sirida vujudga kelsa, janubiy qismi iqlimining shakllanishida tropik havo massalarining ta‘siri ancha kattadir. shuning uchun qizilqum okrugining qishi sovuq, davomli bo’lib, yanvarning o’rtacha harorati shimolida -4 -10° bo’lsa, janubida -1 -2° bo’ladi. qizilqum okrugining iqlimiy xususiyati jiqatidan farqlanuvchi shimoliy qismi bilan janubiy …

at pasayib, —35° gacha tushadi. yoz uning hamma qismida deyarli bir xil bo’lib qizilqum okrugida, quruq, ochiq, issiq, markaziy qismi esa qizib ketib, iyulning o’rtacha harorati 28°—30°ga yetadi. nisbatan pastroq, iyulning 26°li izotermasi okrugning shimoli-g’arbiga to’g’ri keladi. qolgan qismlarida esa iyulning o’rtacha harorati 26—28° atrofida o’zgaradi. eng issiq 46° ga yetadi. o’zbekistonning qurg’oqchil qismlaridan biri qizilqum okrugi bo’lib, uning shimoli-g’arbida, quyi amudaryo okrugiga tutash qismlarida yillik yog’in miqdori 75—100 mm atrofida o’zgaradi. yog’in miqdori okrugning janubi-sharqiy qismiga borgan sari ortib, 100—150 mm ga, qoldiq tog’lar va nurota tog’lariga yaqin qismlarida esa 200 mm ga yetadi. yog’in yil fasllari bo’yicha qizilqum okrugida notekis taqsimlangan. yillik yog’inni 100% desak uning 48% bahorga 30% qishga, 19% kuzga, faqat 3% yozga to’g’ri keladi. yog’inning bir qismi qor holida yog’sa-da, qizilqumda u qalin bo’lmasdan (qalinligi 20 sm ga yetadi) uzoq vaqt saqlanmaydi (yiliga o’rtacha 20 kun qor qoplami bo’ladi). okrugning shimoliy qismida qor oktabrdan aprel …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qizilqum cho’li"

1443777777_61456.doc qizilqum cho’li reja: kirish 1. qizilqum cho’lining geografik o’rni 2. qizilqum cho’lining geologic tuzilishi 3. qizilqum iqlimi va ichki suvlari 4. tuproq, o’simlik va hayvonot dunyosi 5. qizilqum tabiatini himoya qilish chora tadbirlari xulosa adabiyotlar qizilqum turon tekisligidagi eng katta cho’llardan biri bo’lib, asosan amudaryo bilan sirdaryo orasida joylashgandir. o’zbekiston hududida qizilqum cho’lining joylashgan qismi qizilqum okrugiga kiradi. shimoli-g’arbda qizilqum okrugi quyi amudaryo okrugi bilan, janubi-sharqda quyi zarafshon okrugi bilan, sharqda esa toshkent-mirzacho’l okrugi bilan chegaralanadi. okrugning janubi-g’arbi turkmaniston, shimoli-sharqi qozog’iston bilan bo’lgan davlat chegarasiga to’g’ri keladi. cho`lning qizilqum dеb atalishiga sabab,...

Формат DOC, 95,5 КБ. Чтобы скачать "qizilqum cho’li", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qizilqum cho’li DOC Бесплатная загрузка Telegram