abbasiylar sulolasi

PPTX 22 pages 13.0 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 13.0 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

аббосийлар сулоласи аббосийлар сулоласи режа: аббосийлар сулоласининг тахт тепасига келиши аббосийлар давлатида сиёсий ва иқтисодий ҳаёт аббосийлар давлатида ихтилофларнинг келиб чиқиши аббосийлар сулоласи аббосийлар – муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг амакилари аббос розияллоҳу анҳуга нисбат бериладиган, (132-656 ҳижрий/ 750-1258 мил) йилларда халифалик қилган умавийлардан кейинги сулола. бу давр мобайнида исломий империя куч-қудрат, шон-шавкатда юксак даражага кўтарилди. (130- ҳиж/ 748- мил) йилда хуросонда абу муслим хуросоний махфий ташвиқот олиб бориши натижасида, аббосийларнинг қўзғолони бошланади. шундан кейин “саффоҳ” лақаби билан машҳур бўлган абул аббос абдуллоҳ куфа масжидида биринчи халифа этиб эълон қилинади. саффоҳ умавийларнинг устидан ғолиб келиб, марвон ii ни қатл қилади. аббосийлар сулоласи халифа мансур ҳукмронлиги даврида ҳар қандай қўзғолонларга барҳам берилиб, давлатнинг устунлари мустаҳкамланади. халифа мансур пойтахтни боғдодга кўчиради. шу сабабли, боғдод маданий, адабий, илмий жиҳатдан ривожланиб, илм-фан ва бошқа соҳаларда равнақ топган марказга айланади. бундай ҳолат ўрта асрларгача давом этиб, халифалар машҳур бўлиб кетишади, хусусан ҳорун ар-рашид (763 ёки 766 …

2 / 22

давлатида давлат бошқаруви ислом шариатига кўра юритилар эди. бу ислом дини эътиқодларига мувофиқ равишда пайғамбар соллоллоҳу алайҳи васалламнинг халифаси деган шахс билан боғлиқ бўлар эди. у ислом шариатига мувофиқ равишда ҳукм юритади. ислом қонун қоидаларига кўра халифа давлат арбоблари ва халқ ўртасида сайловга ўхшаш йўл билан танлаб олинар эди. лекин бу йўлга умавий халифалар давридан бошлаб амал қилинмаган. халифалар ҳар доим янги валиаҳдни тайинлаб қўяр эдилар. баъзилар бир нечта валиаҳдни тайинлаб қўйгани учун бу можаро қуролли тўқнашувгача олиб борган. бунга мисол қилиб амин ва мамун ўртасидаги жангни эслаб ўтишимиз мумкин “вазир” ва “султон” аббосийлар давлатида мансаб жиҳатидан иккинчи ўринда турадиган шахс “вазир” эди. давлат гуллаб яшнаган даврда вазирлик муҳим мансаб бўлиб, давлат ишларини бошқаришда халифага ёрдам берар ва унинг буйруқларини амалга оширишда бош бўлар эди. вазир қўшин раҳбарларини тайинлагани натижасида қўшин раҳбарлари халифага бўйсинишдан кўра вазирга бўйсиниб кетди. бунинг оқибатида давлатда халифанинг таъсиридан кўра вазирнинг таъсири ошиб кетди. бориб бориб …

3 / 22

бор эди. улар фақат халифанинг исми остида бирлашар эди. бу ҳозирги кунда давлат тузилишидаги федерацияларга ўхшаб кетади. шундай бўлсада, султонлар орасида кўп ҳолларда қонли тўқнашувлар ҳам бўлиб турар эди. ўз навбатида бир султонликнинг ҳудуди бошқасининг ҳисобига кенгайиб борар эди. баъзи ҳолларда бундай юришлар бағдодни эгалланиши билан якунланар эди. бунга бувайҳийлар ва салжуқийлар давлатини мисол қилиб келтиришимиз мумкин. аббосийлар давлатининг ҳарбий қўшинлари аббосийлар давлатининг қўшини доимий мунтазам ташкил этилган қўшин эди. қўшиннинг катта қисми халифанинг олдида бағдодда турар эди. шунингдек, вилоятларда ва аббосийлар давлатининг қаноти остида вужудга келган кичик давлатларда ҳам алоҳида алоҳида қўшин гуруҳлари мавжуд эди. давлат кучли ва қудратли бўлган даврда қўшин халифанинг буйруғига бўйсунар эди. давлат заифлашган даврда эса, волийлар ва султонларга бўйсунар эди. аббосийлар давлатида мажбуран тузилган аскар гуруҳлари йўқ эди. лекин ҳар бир қурол кўтаришга қодир бўлган киши умумий жиҳод эълон қилинганда қўшин сафига қўшилиш шарт эди. аббосийларнинг қўшини асосан эътиқодий, ислом шариати ва тушинчаларига мувофиқ …

4 / 22

да бутун дунё миқёсида ҳам катталик жиҳатидан биринчи ўринда эди ижтимоий ҳаёт кичик шаҳарлардаги бозорда барча маҳсулотлар аралашган ҳолда сотилар эди. катта шаҳарларда эса, бир нечта бозорлар мавжуд бўлиб, улар маълум нарсалар учун хосланган эди. бунга қоғозчилар бозори, дурадгорлар бозори, кулолчилар бозори, полиз маҳсулотлари бозори ва бошқаларни мисол қилиб келтиришимиз мумкин. ҳар бир бозорнинг хизматчилари бўлиб, улар бозорнинг тозалигига жавобгар эди. савдогарлар тарозида уриб қолмасликлари ва бошқа умумий одобларга риоя этишлари учун уларни назорат қилувчи ходимлар ҳам бор эди. бундан ташқари ислом шариати тақиқлаган маст қилувчи ичимликлар ва бошқа турдаги маҳсулотларни сотишга ихтисослашган бозорлар ҳам бор эди. ҳунарманд ишчилар ҳозирги кунда бизнинг давримизда касаба уюшмаларига ўхшаш “ҳунармандлар тоифаси” деган ташкилотни тузганлар. бу ташкилотнинг вазифаси ишчиларнинг ҳуқуқини ҳимоя қилиш эди. давлатнинг иқтисодий ҳолати орқага кетиши билан фақирлик ва муҳтожлик даражаси ортди. фақирларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишга ихтисослашган ташкилотлар ўз вазифасини олдингидек бажара олмади. аббосийлар давридаги ёзма манбалар ix асрдан сўнг ҳатто қозилик …

5 / 22

а шундай солиқлардан бири муквас эди. ислом динидаги солиқлар йилда бир йиғиб олинган бўлса, муквас солиғи ҳар ой йиғиб олинар эди. давлат пулларини сарфлаш султонлар ва халифаларнинг хоҳишига кўра бўлар эди. аббосийлар давлатида ижтимоий ва маданий ҳаёт аббосийлар давлатида жамият араб, форс, рум ва аҳли зиммалардан иборат турли қабилалар билан аралашиб кетган эди. аввалига ироқда, кейинчалик барча ислом оламидаги инсонлар ҳаёт тарзига форсча ижтимоий анъаналар кириб кела бошлади. форсча кийиниш, яъни узун бош кийим кийиш, форсча кийим турлари кенг тарқалиб кетди. аҳли зимма – ислом давлати ҳимоясида яшайдиган ғайридинлар. яъни, улар дини, жони, моли ва бошқа соҳаларининг тинч-омонлиги мусулмонлар зиммасида бўлган кишилар. улар билан аҳднома тузилганда мусулмонлар ана ўша нарсалар ила уларни таъминлашни ўз зиммаларига олганлар. аббосийлар давлатида ижтимоий ва маданий ҳаёт аббосийлар давлатидаги ижтимоий ҳаётни икки жиҳатдан ўрганиш мумкин. биринчиси диний тарафдан. уларни мусулмонлар, мавлолар (озод қилинган мусулмон қуллар), ислом шариати эътироф этган бошқа динларга мансуб аҳли китоблар ва …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abbasiylar sulolasi"

аббосийлар сулоласи аббосийлар сулоласи режа: аббосийлар сулоласининг тахт тепасига келиши аббосийлар давлатида сиёсий ва иқтисодий ҳаёт аббосийлар давлатида ихтилофларнинг келиб чиқиши аббосийлар сулоласи аббосийлар – муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг амакилари аббос розияллоҳу анҳуга нисбат бериладиган, (132-656 ҳижрий/ 750-1258 мил) йилларда халифалик қилган умавийлардан кейинги сулола. бу давр мобайнида исломий империя куч-қудрат, шон-шавкатда юксак даражага кўтарилди. (130- ҳиж/ 748- мил) йилда хуросонда абу муслим хуросоний махфий ташвиқот олиб бориши натижасида, аббосийларнинг қўзғолони бошланади. шундан кейин “саффоҳ” лақаби билан машҳур бўлган абул аббос абдуллоҳ куфа масжидида биринчи халифа этиб эълон қилинади. саффоҳ умавийларнинг устидан ғолиб келиб, марвон ii ни қатл қи...

This file contains 22 pages in PPTX format (13.0 MB). To download "abbasiylar sulolasi", click the Telegram button on the left.

Tags: abbasiylar sulolasi PPTX 22 pages Free download Telegram