quyi zarafshon okrugi

DOC 75.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1350892581_19927.doc қуйи зарафшон округи quyi zarafshon okrugi reja: 1. geografik o`rni. 2. quyi zarafshon okrugida eng ko`p tarqalgan jinslar. 3. zarafshon vodiysi. 4. quyi zarafshon okrugishshg asosiy suv manbai. bu okrug zarafshon daryosining quyi qismidagi buxoro va qorako`l deltalarini o`z ichiga olib, sharqda o`rta zarafshon okrugidan kengligi 2—4 km keladigan xazar yo`lagi orqali ajralib turadi. quyi zarafshon okrugini shimoldan va g`arbdan qizilqum, okrugi, janubi-g`arbdan sanduqli qumligi, janubdan eshakchi qumligi, sharhdan qiziltepa, azkamar, quyimozor, qaynog`och, qushtepa va qumsulton balandliklari o`rab turadi. quyi zarafshon paleozoy burmali negizining bukilgan qismida joylashib, uning ustini mezozoy va kaynozoy cho`kindi jinslar g`ilofi qoplab olgan. binobarin, okrugda eng qadimiy jins bu paleozoy yotqiziqlari bo`lib, ular 1200—1300 m chuqurlikda joylashib, ustini so`nggi davr jinslari qoplab olgan. paleozoy yotqiziqlari ohaktoshlardan, slaneo`lardan iborat bo`lib, uning ustini yura, bo`r davrining mergellari, gillari va qumtoshlari qoplagan. yura va bo`r davr jinslarining qalinligi 500—1000 metrga yyetib, ustini paleogen va neogen davr jinslari qoplagan. …

r. okrug atrofidagi balandliklarda va buxoro qorako`l deltasining chetlarida ellyuvial va prolyuvial yo`l bilan vujudga kelgan sharal, qum, qumoq jinslar mavjud. deltaprolyuvial yotqiziqlar esa ko`kcha va azkamar balandliklari atrofida uchrab, sharal va lyossimon jinslardan tashkil topgan. quyi zarafshon okrugida eng ko`p tarqalgan jinslar allyuvial delta yotqiziqlari hisoblanib, zarafshon daryosi olib kelgan shag`al, qum, qumoq kabilardan iborat. okrugdagi dengizko`l va boshqa kichik ko`llar atrofida ko`l yotqiziqlari — to`q sur rangli gil va qumoq jinslar uchraydi. buxoro va qorako`l atrofida eol yo`l bilan vujudga kelgan qumliklar joylashgan. quyi zarafshon okrugining qadimdan sug`orilib, dehqonchilik qilib kelinayotgan qismida madaniy qatlam vujudga kelgan. quyi zarafshon okrugining relefi bir xil emas. u xazar yo`lagida torayib, so`ng abumuslim tepaligida zarafshon vodiyi kengayib, shoptoli qishloqida janubi-g`arbga qarab kengayib, buxoro deltasini hosil qiladi. buxoro deltasining shimoldan va g`arbdan qizilqum, o`rab olsa, sharqida qiziltepa (362 m), azkamar (372 m), quyimozor (216 m), qaynaroch (322 m) balandliklari, qushtepa va qumsulton tepaliklari, …

cha keng bo`lmasdan bilinarbilinmas ikkinchi qayirdan ko`tarilib turuvchi allyuvial tekisliklardan iborat. nihoyat to`rtinchi eng zski qayiri buxoro delsini o`rab olgan avtobach, qiziltepa, quyimozor platolarida joylashgan. buxoro deltasi janubi-g`arbga qarab yana pasayib, torayib boradi va chandir qishlog`i yaqinida vodiy torayib, har ikki tomonida qorako`l platosi yaqinlashadi. bu qismda qorako`l platosining nisbiy balandliklari 15 m ga yyetadi. lekin zarafshondaryosi bu platoni kesib, tog` (kengligi 0,5—1,0 km) qorako`l yo`lagini hosil qiladi. qorako`l yo`lagi o`z navbatida buxoro deltasini qorako`l deltasidan ajratib turadi. buxoro deltasining janubi-g`arbida og`or qishlog`i yonida zarafshon daryosining qadimiy quruq o`zani maxandaryo ajralib chiqib lukli ko`ligacha taxminan 80 km ga cho`zilgan. maxandaryo o`zanida bir qancha botiqlar joylashib, ular zovur suvlari bilan to`lib, chuqurko`l, maxanko`l, o`rtako`l va chandirko`l hosil bo`lgan. maxandaryo o`zanidan maxanko`l yonida gujayli o`zani ajralib chiqib, g`arbga qarab davom etadi va qorako`l platosini kesib o`tib, zamoybobo ko`ligacha davom etadi. hozir bu zski o`zanlar zovur vazifasini ham o`taydi. maxandaryo va gujayli o`zanlari …

mudaryo vodiysiga tutashgan joyda 178 m ga tushib qoladi. qorako`l deltasi relefi jihatidan buxoro deltasidan uncha katta bo`lmagan, hozir sho`rxoklarga aylangan botiqlarning va kichik sho`r ko`llarning ko`pligi bilan farqlanadi. shuningdek, deltani eol jarayoni natijasida vujudga kelgan qumliklar har tomondan o`rab olgan. bu qumliklar harakatdagi, nisbiy balandliklari 5 m ga yyetuvchi barxanlardan hamda mustahkam marza qumlardan tashkil topgan. bu qumliklar ichida zarafshonning qadimiy o`zanlari ham saqlangan bo`lib, ular ichida eng muhimi toyqir o`zanidir. qorako`l deltasida zarafshon daryosining ikkita qadimiy qayiri joylashgan. birinchi qayiri uncha keng (200 m) emas, nisbiy balandligi 0,5—1,0 m. ikkinchi qayig`ining kengligi 2—3 km ga yyetib, nisbiy balandligi 2—3 m. bu qayirlarshshg ko`p qismi qishloq xo`jalik ishlarida tekislanib yuborilganligi uchun, chegaralarini aniqlash ancha qiyin. quyi zarafshon okrugi o`ta arid iqlimiy sharoitga ega bo`lib, juda qisqa va beqaror qish bilan, quruq, seroftob, jazirama yoz bilan tavsiflanadi. okrug ancha janubda joylashganligi tufayli quyoshdan ko`p issiq olib, har kv sm yuzaga …

iyul oyining (eng issiq) o`rtacha harorati 28—29,6°, yanvarning (eng sovuq) o`rtacha harorati esa —0,4 (qorako`l),—1,5° (shofrikon) atrofida o`zgaradi. quyi zarafshon okrugida ba`zan kuchli arktika havo massalarining kirib kelishi va sibir antio`iklonidan esayotgan shimoliy-g`arqiy havo massasining turib qolishi oqibatida harorat sovib ketib, kogonda —25° ga, shofrikonda esa —20° ga tushadi. lekincha, yozda quyosh nurining tik tushishi oqibatida havo qizib, harorat +45° ga ko`tariladi, binobarin, mutloq yillik , harorat implitudasi 74° ga boradi. quyi zarafshon okrugida bahorgi oxirgi sovuq tushishining o`rtacha muddati 24—30 martlarga, kuzgi birinchi sovuq tushishinnig o`rtacha muddati esa 22—25 oktabr kunlariga to`g`ri keladi. sovuq bo`lmaydigan davr 204—214 kun davom etadi. kuzda birinchi sovuq tushishidan oldingi effektiv haroratning yig`indisi t.40—2668° ga, vegetao`iya davridagi haroratning yig`indisi esa 0° ga yyetadi. quyi zarafshon okrugida yog`inlar hudud va fasllar bo`yicha bir xil taqsimlangan emas. buxoro va qorako`l deltasiga bir yilda 114—125 mm yog`in tushsa, atrofini o`rab olgan qumli cho`lda 90—100 mm ni tashkil …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "quyi zarafshon okrugi"

1350892581_19927.doc қуйи зарафшон округи quyi zarafshon okrugi reja: 1. geografik o`rni. 2. quyi zarafshon okrugida eng ko`p tarqalgan jinslar. 3. zarafshon vodiysi. 4. quyi zarafshon okrugishshg asosiy suv manbai. bu okrug zarafshon daryosining quyi qismidagi buxoro va qorako`l deltalarini o`z ichiga olib, sharqda o`rta zarafshon okrugidan kengligi 2—4 km keladigan xazar yo`lagi orqali ajralib turadi. quyi zarafshon okrugini shimoldan va g`arbdan qizilqum, okrugi, janubi-g`arbdan sanduqli qumligi, janubdan eshakchi qumligi, sharhdan qiziltepa, azkamar, quyimozor, qaynog`och, qushtepa va qumsulton balandliklari o`rab turadi. quyi zarafshon paleozoy burmali negizining bukilgan qismida joylashib, uning ustini mezozoy va kaynozoy cho`kindi jinslar g`ilofi qoplab olgan. binobarin, okrugda eng...

DOC format, 75.0 KB. To download "quyi zarafshon okrugi", click the Telegram button on the left.

Tags: quyi zarafshon okrugi DOC Free download Telegram