кашкадарё округи

DOC 72.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1350637639_17887.doc қашқадарё округи www.arxiv.uz кашқадарё округи режа: 1. географик ўрни 2. қашқадарёнинг ўзига хос хусусияти қашқадарёнинг қуйи қисмидаги суғориладиган тақир туп роқли аллювиал текисликлар ландшафти. 3. район ҳудудида қуйидаги ландшафт турлари мавжуд. округ ўзбекистон ҳудудининг жанубий қисмидаги қарши ботиғини ўз ичига олади. у шимолда қоратепа, зирабулоқ, зиёвуддин тоғлари билан, шарқда ҳисор тизмасининг жануби-ғарбий қисмининг қуйи этаклари билан ўралган. қашқадарё округининг жанубидан ўзбекистоннинг туркманистон билан бўлган давлат чегараси ўтади. ғарбда эса округ қуйи зарафшон округи билан чегарадош. жарқоқ ва денгизкўл платолари бу иккала округни бир-биридан ажратиб туради. округ ўзининг вужудга келиши ва йер юзасининг тузилиши жиҳатидан шимоли-шарқдаги ҳисор-зарафшон округидан фарқ қилади. чунки ҳисор-зарафшон округи палеозой ва мезозой чўкинди ва отқинди ётқизиқлари билан қопланган, герўин ва алҳп оро генетик жараёни таъсирида бурмаланган. қашкадарё округи эса қалин аллювиал, пролювиал ва эолаккумулятив жинсларидан иборат бўлиб, уларнинг тагида туб жинслар ётади. аллювиал пролювиал жинслар комплекси ўзларининг ёшига кўра ўрта ва юқори антропоген даврига хосдир. округнинг …

туташиб кетади. сандиқли қум чўлининг юзаси қаторқатор қум тепалари ва марзалардан иборат. бундан ташқари, бу йерда кўчма .қумлар ва тақирлар ҳам учрайди. округнинг ғарбида жуда катта қарши чўли бор; унинг йер юзаси қарши воҳасига нисбатан паст (300—250 м) бўлсада, лекин унда ўнқирчўнқир йерлар кўп. паст йерларда дўлатлишўр, шўрсой, оқжайронсой, сўхташўр, чорбойшўр, ёммошишўр ва бошқа шўрхоклар, тақирлар ҳосил бўлган. қарши чўли шимол ва шимоли-ғарбга давом этиб, қарноб ва малик чўлларига қўшилади. қарноб чўлининг мутлоқ баландлиги 250—300 м бўлиб, шимолда зиёвуддин тоғига туташади, ғарб томонга пасайиб, тошлоққум ҳамда учқум қумликларига айланади. қарноб чўли тошлоқ, тақир ва шўрхок йерлардан иборатдир. унинг жануби малик чўлига туташиб кетади. малик чўли ғарбдан шарққа 65 км чўзилган. қарши чўлининг жанубида нишон чўли жойлашиб, йер усти тузнлиши жиҳатидан текисликдан ва улар орасида платосимон баландликлардан иборат. ўша баландликларнинг энг муҳимлари қорақир (мутлоқ баландлиги 500 м), дўлталитоғ (514 м), оловуддинтоғ (485 м) ва бошқалар. булар ичида қорақир сув эрозияси натижасида …

4 ноябрлар орасига тўғри келади, бинобарин, совуқсиз кунларнинг ўртача муддати 209—242 кун атрофида бўлиб, ўша даврдаги фойдали ҳароратнинг йиғиндиси 2564°—2864°с га, вегетаўия давридаги ҳароратнинг йиғиндиси эса 4900°—5300°с га йетади. бундай иқлим шароити ингичка толали пахта ва бошқа иссиқсевар ўсимликларни йетиштиришга тўла имкон беради. лекин ёзда округ ҳудудига гармсел эсиб, қишлоқ хўжалик экинларига катта зарар йетказади. сўнгги йилларда қарши чўлининг ўзлаштирилиши туфайли, иҳота дарахтзорларини кўпайиши сабабли гармсел кучи заифлашмоқда. округда ёғин миқдори унинг релефига кўра ғарбдан шарққа томон ўзгаради. энг кам ёғин—180 мм, унинг ғарбий, текислик қисмига тўғри келади ва шарқда, тоғ олди қия текисликларида 550 мм ёғин ёғади. ёғиннинг асосий қисми куз-қиш-баҳор фаслларида ёғади. йиллик ёғин миқдорининг 45—50 фоизи баҳорга, 37—40 фоизи қишга, 10—15 фоизи кузга тўғри келади. ёз округда қурғоқчил бўлиб, йиллик ёғин миқдорининг фақат 0—3% и тушади. ёғиннинг бир қисми қаттиқ ҳолда тушиб, бир йилда ўртача 2 кундан 17 кунгача қор эримай туради ва қорнинг қалинлиги январ-феврал ойларида …

ач, жиндарё, оқсув, танхоз, яккабоғдарё, ғузордарё каби ирмоқларни қўшиб олади. у тоғли қисмида, тоғ водийда тез оқса, текислик қисмида эса дарё водийси кенгайиб, секин оқади ва қуйи қисмида бир неча тармоқларга бўлинади. буларнинг энг муҳимлари маймандарё, қамашидарёдир. қашқадарё текисликка чиққач секундига 50 м3 ёки йилига 1575 млн. м3, миқдорда оқим ҳосил қилади. лекин бу сув округ ҳудудида суғоришга бутунлай сарфланади. қашқадарё округининг шимолий қисмида жойлашган қоратепадан 20 га яқин сойлар бошланади. баҳорда бу сойларда сув кўпайиб тошади. ёзда бу сой сувлари камаяди ҳамда суғоришга сарфланади. бу сойларнинг энг муҳимлари шўрабсой, макридсой, оёқчисой, қалқамасой ва бошқалар. қашқадарё тоғлардаги қорлардан ва кичик-кичик музликлардан, бахорги ёғинлардан тўйинади, шу сабабли унинг суви баҳорда кўпайиб, ёзда ва қишда камайиб қолади. ииллиқ сув миқдорининг 64,0 фоизи мартиюн ойларига, 11,7 фоизи июлсентябр ойларига тўғри келади. шу сабабли, ҳавзадаги баҳорги тошқин сувларни тўплаб, сўнгра ёзда экин далаларига оқизиш мақсадида қашқадарёда сув сиғими 500 млн. м3 бўлган чимқўрғон, сув …

ометрни ташкил этади. қашқадарё округи тупроқ қоплами унинг она жинсига, релефига, йер ости сувларининг хусусиятига ва иқлимига борлиқ ҳолда ҳудуд бўйича бир хил тарқалган эмэс. қашқадарё қайирларида аллювиалўтлоқ, қисман ботқоқўтлоқ тупроқлар мавжуд бўлса, суғориладиган йерларда ўтлоқ-воҳа, бўз-воҳа тупроқлари тарқалган. округнинг ғарбида шўрлашган сурқўнғир, қум ва қумли тақир, тақир шўрхок тупроқлар жойлашган. қарши чўлида оч бўз тупроқлар, чўлнинг шарқий баландроқ қисмида эса типик ва тўқ бўз тупроқлар тарқалган. қарши чўлидаги дўлталишўр, шўрсой, сухташўр каби ботиқларда шўрхок тупроқлар учрайдй. округда асосан ксерофит ўсимликлар ўсади. округнинг жануби-ғарбида, яъни когон-қарши темир йўлининг жанубидаги мустаҳкамланган, қумли йерларда шувоқ, илоқ, қора саксовул, қуёнсуяк, кизил қандим, эфемерлардан сариқбош, ёлиқора; бир йиллик ўсимликлардан қирққиз, қумтариқ; кўп йиллик ўсимликлардан эса чайир, уррочи селин, туяпайпоқ ўсади. округнинг шимолишарқидаги оч бўз тупроқли йерларда қўнғирбош, ранг ва ксерофит ўсимликлардан темир жусан, шувоқ, оқ қуврак; шўрхок ўсимликлардан пашмак, шўра, қарши вохасининг атрофидаги тақирли йерларда бузоқбош, ҳар хил шўралар ўсади. округнинг шарқий тоғ олди …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "кашкадарё округи"

1350637639_17887.doc қашқадарё округи www.arxiv.uz кашқадарё округи режа: 1. географик ўрни 2. қашқадарёнинг ўзига хос хусусияти қашқадарёнинг қуйи қисмидаги суғориладиган тақир туп роқли аллювиал текисликлар ландшафти. 3. район ҳудудида қуйидаги ландшафт турлари мавжуд. округ ўзбекистон ҳудудининг жанубий қисмидаги қарши ботиғини ўз ичига олади. у шимолда қоратепа, зирабулоқ, зиёвуддин тоғлари билан, шарқда ҳисор тизмасининг жануби-ғарбий қисмининг қуйи этаклари билан ўралган. қашқадарё округининг жанубидан ўзбекистоннинг туркманистон билан бўлган давлат чегараси ўтади. ғарбда эса округ қуйи зарафшон округи билан чегарадош. жарқоқ ва денгизкўл платолари бу иккала округни бир-биридан ажратиб туради. округ ўзининг вужудга келиши ва йер юзасининг тузилиши жиҳатидан шимоли-шарқдаги ҳисор-зара...

DOC format, 72.5 KB. To download "кашкадарё округи", click the Telegram button on the left.

Tags: кашкадарё округи DOC Free download Telegram