elektr yuritma tarixi

DOCX 7 pages 62.9 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 62.9 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

1-modul. fanning rivojlanish tarixi. elektr yuritmaning mexanikasi, elektr yuritma tarkibidagi motorlarning tavsifi va elektr mexanik xususiyatlari. maʻruza №1 mavzu: fan rivojlanish tarixi. reja: 1.1. fan rivojlanish tarixi. 1.2. avtomatlashtirigan elektr yuritma(aey)ning strukturasi va elementlari, elektr yuritma turlari, zamonaviy sanoat mexanizmlarini xarakatga keltirishdagi va boshqarishdagi o‘rni, murakkab texnologik mashinalarda va komplekslarda qo‘llaniladigan aeylar, o‘zgarmas va o‘zgaruvchan tok aeyning sanoat, qishloq xo‘jaligi va turmushdagi o‘rni. 1.3. zamonaviy aeyni rivojlanish istiqbollari. 1.4. kursning strukturasi, boshqa soxadagi fanlar bilan aloqasi. tayanch so‘z va iboralar: ishchi mexanizm, ijro organi, yuritma, elektr yuritma (eyu), eyu afzalliklari va o‘ziga xos xususiyatlari, eyu tushunchasi elektr dvigatel, mexanik uzatish qurilmasi, o‘zgartiruvchi qurilma, boshqarish qurilmasi, eyu vazifalari, eyuga qo‘yiladigan talablar, avtomatlashtirilgan elektr yuritma(aey). 1.1. fan rivojlanish tarixi. elektr yuritma tarixi xix asrning birinchi yarmidan boshlanadi. g.x. ersted (1777-1851) tomonidan tokli o‘tkazgich va magnit maydonini mexanik o‘zaro taosiri qonunini (1819 y), shuningdek m. faradey tomonidan (1791-1867) elektromagnit induksiya qonunini (1931 y) …

2 / 7

k britaniya, germaniya, fransiya va rossiyaning elektrotexnik jurnallarida quyidagi masalalar keng yoritilgan: turli ko‘rinishdagi ko‘taruvchi – transport mexanizmlar, prokat ishlab chiqarish, metall qirquvchi dastgoxlarning elektr jixozlari, tekstil, sement, tegirmon va boshqa ko‘rinishdagi ishlab chiqarishlarning elektr jixozlari va ularni elektrlashtirish. xuddi shu vaqtning o‘zida yangi amaliy fan - elektr yuritma nazariyasi asoslari ‘am yaratila boshlandi. elektr mashinalarning qizish nazariyasi ishlab chiqildi (e. oelshlager, a. armstrong va boshqalar). ushbu nazariya dvigatel quvvatini tanlash usullarini yaratish uchun asos bo‘ldi (1910-1920 yillar - x. brotton, g. foks, s. pappe va boshqalar). shu yillarda, turli dvigatellarning tezligini parametrik rostlash va ishga tushirish uchun rezistorlarni ‘isoblash bo‘yicha ko‘plab materiallar yiildi. mexanik xarakteristikalarni ‘isoblash usullari va dvigatellarni tok va e.y.k funksiyasida avtomatik ishga tushirish prinsiplari ishlab chiqildi. xx asrning qirqinchi yillarigacha elektr yuritmalarning statik va dinamik xarakteristikalarini o‘rganish, ularni avtomatik boshqarish prinsiplarini yaratish, shuningdek yuritmalarning energetik ko‘rsatkichlarini yaxshilash masalalarini xal qilish amalga oshirildi. 40-50 yillardagi avtomatikaning elektr …

3 / 7

va loyixalashtirishda avtomatik boshqarish nazariyasi usullaridan foydalanishni o‘rganishga qiziqish ortdi. 60-70 yillarda, sanoat elektronikasi va kuchli tokli yarim o‘tkazgichlar texnikasining taraqqiyoti sababli, elektr yuritmalarning texnikaviy bazasini tubdan o‘zgartirishi boshlandi. unda faqat elektromexanik energiya o‘zgartirgichi sifatida elektr dvigatel saqlab qolindi. yuritmaning kuchli tokli qismida turli statik o‘zgartirgichlarni qo‘llash, elektromexanik tizimning tezkorligini keskin orttirdi. bunga elektron yarim o‘tkazgichli boshqaruv tizimlaridan foydalanish ham sabab bo‘ldi. t.a. glazenko - leningradda, yu.n. konev, v. a. labunsov va yu.g. tolstov - moskvada, g.v. grabovetsskiy - novosibirskda, o‘zbekistonda esa m.z. xomudxonov tomonidan kuchli tokli o‘zgartkichlar texnikasining etakchi ilmiy maktablariga asos solindi. 70-80 yillar, elektr yuritma nazariyasida bir qancha yangi muammolarni ilgari surdi, bular quyidagi sabablar bilan izo‘lanadi: turli noanoanaviy elektromexanik o‘zgartkichlardan foydalanish, elektr yuritmani boshqarish sistemalarida va uning boshqa funksiyalarini avtomatlashtirishda ‘isoblash texnikasi vositalarini keng qo‘llanilishi; elektr yuritmalarida avtomatlashtirilgan loyi’alashtirish sistemalarini (als-sapr) yaratishga intilish. birinchi muammo - elektromexanik o‘zgartirgichlarni yangi tuzilmalarining xossalarini mufassal o‘rganish (dvigatellarni elektromagnitli, ppezo, …

4 / 7

arish sistemalari bo‘lgan komplekt elektr yuritmalar tarkibini shakllantirish asosan tugallandi. zamonaviy avtomatlashtirilgan elektr yuritma - bu yuqori ishonchlili va tejamli elektromexanik sistema bo‘lib, u ‘ar qanday texnologik jarayonni avtomatlashtirishni to‘la taominlash, o‘z ishida yuqori tezkorlik va aniqlikga erishish, xizmat ko‘rsatuvchi xodimlarning me’nat shart-sharoitlarini yaxshilash imkoniyatiga egadir. 1.2. avtomatlashtirigan elektr yuritma(aey)ning strukturasi va elementlari, elektr yuritma turlari, zamonaviy sanoat mexanizmlarini xarakatga keltirishdagi va boshqarishdagi o‘rni, murakkab texnologik mashinalarda va komplekslarda qo‘llaniladigan aeylar, o‘zgarmas va o‘zgaruvchan tok aeyning sanoat, qishloq xo‘jaligi va turmushdagi o‘rni. "elektr yuritma" deb, elektr dvigateli, elektr o‘zgartiruvchi, mexanik uzatuvchi va boshqaruvchi qurilmalardan tuzilgan elektromexanik tizimga aytiladi; u ishlab chiqarish mashinalarining ijro organlarini harakatga keltirish va bu harakatni boshqarish uchun yaratiladi. bu funksiyalarni bajarish uchun elektr yuritma elektr energiya manbasidan (elektr ta’minoti tarmog‘i) olingan elektr energiyasi xisobiga ishlab chiqaradi. elektr yuritma ishlab chiqarayotgan mexanik energiya, ishchi mashina va mexanizmlarning turli ijro organlariga uzatiladi (konveyer yoki transorter lentasi, tokarlik dastgoxining …

5 / 7

ominlash, o‘z ishida yuqori tezkorlik va aniqlikga erishish, xizmat ko‘rsatuvchi xodimlarning me’nat shart-sharoitlarini yaxshilash imkoniyatiga egadir. asosiy tyexnologik jarayonlar va ishlab chiqarish mashinalari to‘risidagi ma’lumolar texnologik jarayon jarayonni amalga oshiruvchi ishchi mashinalar va mexanizmlar ijro organlarini harakatiga kuyiladigan talablar jarayonlarni avto-matlashtiruvchi vosita sifatida elektr yuritmalarning vazifalari material va maxsulotlarni qayta ishlash va tayyorlash material va maxsulotlarni tashish. odamlarni tashish. gaz va suyuqliklarni tashish inson turmushini taominlash foydali qazilmalarni qazib chiqarish tele va radio aloqalarni taominlash, yordamchi operatsiyalar, material va buyumlarni sinash metall va yooch qayta ishlovchi dastgoxlar. prokat stani. presslar. to‘quv dastgoxlari. qooz yasovchi mashinalar. elektroinstrumentlar transportelar. lebedkalar. ko‘tarish kranlari. liftlar. eskalatorlar. osma yo‘llar nasoslar. ventilyatorlar. tutun xaydagichlar. komressorlar sovitgichlar. kir yuvish mashinalari. go‘sht maydalagichlar ekskavatorlar. parmalash mashinalari. ko‘mir qazish kombayni. radioteleskoplar. robotlar. manipulyatorlar. grafik chiz-gichlar. sinov mashinalari. bir yo‘nalishdagi yoki teskari yunalishdagi ilgarilama harakat. bir yo‘nalishdagi yoki teskari yo‘nalishdagi aylanma harakat. qaytalanma-ilgarilama harakat. ijro organini fazodagi berilgan o‘rin-joyiga aniq …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr yuritma tarixi"

1-modul. fanning rivojlanish tarixi. elektr yuritmaning mexanikasi, elektr yuritma tarkibidagi motorlarning tavsifi va elektr mexanik xususiyatlari. maʻruza №1 mavzu: fan rivojlanish tarixi. reja: 1.1. fan rivojlanish tarixi. 1.2. avtomatlashtirigan elektr yuritma(aey)ning strukturasi va elementlari, elektr yuritma turlari, zamonaviy sanoat mexanizmlarini xarakatga keltirishdagi va boshqarishdagi o‘rni, murakkab texnologik mashinalarda va komplekslarda qo‘llaniladigan aeylar, o‘zgarmas va o‘zgaruvchan tok aeyning sanoat, qishloq xo‘jaligi va turmushdagi o‘rni. 1.3. zamonaviy aeyni rivojlanish istiqbollari. 1.4. kursning strukturasi, boshqa soxadagi fanlar bilan aloqasi. tayanch so‘z va iboralar: ishchi mexanizm, ijro organi, yuritma, elektr yuritma (eyu), eyu afzalliklari va o‘ziga xos xus...

This file contains 7 pages in DOCX format (62.9 KB). To download "elektr yuritma tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr yuritma tarixi DOCX 7 pages Free download Telegram