bosqichma ta'lim va didaktika

DOCX 27 pages 100.8 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 100.8 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

3-ma’ruza: boshlang‘ich ta’limda didaktika. reja: 1.didaktikaning predmeti va vazifalari. 2.sharq va g‘arb mutafakkirlarining didaktik g‘oyalari. 3.didaktikaning asosiy kategoriyalari. 4.ta'lim paradigmalari, prinsiplari, pedagog olimlarni bilishning asosiy qonuniyatlariga doir fikrlari, o‘qitishning etakchi qoidalari. 5.ilmiylik, tizimlilik va izchillik prinsiplari, ta'limning amaliyot bilan bog‘liqligi prinsipi, ta'limda onglilik va faollik prinsipi, ko‘rsatmalilik prinsipi, tushunarlilik prinsipi, mustahkamlilik prinsipi, o‘qitishda individual yondashish prinsipi. 6.pedagogik jarayon mohiyati. tayanch so’zlar: didaktika, ta’lim nazariyasi, o’qish, o’qitish, tizim, dars, bilim, malaka, ko’nikma, ta'lim, metod, jarayon, qonuniyat, tamoyil, tizim, tuzulma, didaktik, genisologik. 1. didaktikaning predmeti va vazifalari. insonning faoliyatida o'qitish har doim juda muhim ahamiyatga ega bo'lgan. ta'lim tasodifiy, intuitiv xususiyatga ega bo’lganda ham va asosan tasodifan axborotlarni berish hamda taqlid qilishdan iborat bo'lganda ham shunday bo'lgan; keyinchalik ham, ta'lim maqsadga muvofiq muntazam va rejalashtirilgan jarayonga aylanganda, maktab paydo bo'lganida ham shunday bo'lgan. biroq uzoq vaqt davomida ta'limni nazariy tahlil qilish va o'rganish ishlari olib borilmadi, shuning uchun o'z nazariyasiga ega bo'lmadi. …

2 / 27

borar edilar (men o’qitaman degan ma’nodagi «didasko» so’zidan, keyinroq «didaktika» ta’lim nazariyasi kelib chiqqan). bu tushunchani buyuk chex pedagogi yan amos komenskiy (1592— 1670-yillar) «buyuk didaktika» (1657-yil) nomli mashhur asarida tilga oladi. lekin komenskiy «didaktika bu faqat ta'limgina emas, balki tarbiyalash ham», deb ta'kidlaydi. mazkur asarda olim ta'lim nazariyasining muhim masalalari: ta'lim mazmuni, ta'limning ko'rgazmaliligi, ketma-ketligi kabi tamoyillari, sinf-dars tizimi borasida so'z yuritadi. didaktika pedagogika nazariyasining nisbatan mustaqil qismi bo’lib, unda o’qitish jarayonining umumiy qonuniyatlari ochib beriladi. didaktikaning so’zma-so’z tarjimasi «ta’lim nazariyasi» ma’nosini anglatadi. didaktika «yunoncha» so’zdan olingan bo’lib, «didacticos» – o’rgatish, o’qitish ma’nosini bildiradi. didaktika – ta’lim jarayoni, mazmuni, qonuniyat va tamoyillari, shakl, metod va vositalarini ilmiy asoslab beruvchi ta’lim nazariyasi, pedagogikaning alohida sohasi. bu atamani nemis pedagogi v.ratke (1571-1635) fanga kiritgan, deb hisoblanadi. didaktika nomi ostida fanni nazariy va metodologik asoslarini tadqiq qiladigan ilmiy fanni tushundi. didaktikaning fundamental ilmiy asoslari ilk bor ya.a.komenskiy tomonidan ishlab chiqilgan. 1657-yilda u …

3 / 27

i savollarga javob izlaydi. didaktikaning ob’yekti – o’sib kelayotgan avlodga ijtimoiy tajribalarni, milliy va umuminsoniy madaniyatni tarkib toptirishga yo’naltirilgan faoliyatning asosiu turi hisoblangan ta’lim berishdir. didaktikaning predmeti sifatida o’rgatish (o’qituvchi faoliyati) va o’rganish (o’quvchilarning bilish faoliyati), ularning o’zaro harakati aks etadi. o’qitish jarayoni pedagogning o’rgatuvchilik faoliyatini va o’quvchilarning maxsus tashkil etilgan bilish faoliyatini o’z ichiga oladi. shu o’rinda bu jarayonlarning tahliliga e’tibor qarataylik. ta’limda o’qituvchining boshqaruvchilik roli o’z kasbining ijtimoiy asoslaridan kelib chiqib, ajdodlarining boy tajribasini, insoniyatning asrlar davomidagi bilish, mehnat, muloqot, umumiy aloqalar, estetik hamda axloqiy qarashlar jarayonida qo’lga kiritgan yutuqlarni egallashni shart qilib qo’yadi. bularning barchasi o’qituvchining ta’limiy, tarbiyaviy, rivojlantiruvchi vazifalarini amalga oshirishida o’z aksini topmog’i lozim. ana shu asosdan kelib chiqib aytish mumkinki, ta’lim jarayonida o’qituvchi o’quvchilariga qo’lga kiritilgan bilimlarni o’rgatadi. o’quv faoliyatida ularni ko’nikma va malakalar bilan qurollantiradi. shu bilan bir paytda u o’quvchilarda dunyoqarash va axloq normalarini hosil qiladi, qiziqish va qobiliyatlarni shaklantiradi, ularning bilish …

4 / 27

ifodalaydi va bu harakat bilishga doir vazifalarni hal qilishda ularga katta yordam beradi. didaktika va metodika mustahkam aloqa va o’zaro bog’liqlikda joylashadi. didaktika o’qitishning umumiy qonuniyatlarini o’rganadi. aniq bir predmetni o’qtishning o’ziga xos xususiyatlari xususiy metodikalarda ishlab chiqiladi. pedagogika fani ta'lim va tarbiya jarayonini ularning yaxlitligi va birligi asosida o'rganadi. ikki faoliyatning har birining mohiyatini aniq bayon etish uchun didaktika (ta'lim nazariyasi) va tarbiya nazariyasini ajratib ko'rsatadilar. hozirgi davrda didaktika o'qitishning mazmuni, metodlari va tashkiliy shakllarini ilmiy asoslab beruvchi pedagogika sohasi sifatida tushuniladi. umumiy didaktikadan tashqari xususiy didaktikalar yoki alohida fanlar bo'yicha ta'lim metodikasi deb ataluvchi didaktikalar ham mavjud. ularning mazmuni ta'limning ma'lum bosqichlarida u yoki bu fanlarni o'rganish va ta'lim berishning nazariy asoslarini belgilaydi. har bir o'qituvchi didaktika asoslarini puxta bilishi va ularga tayangan holda faoliyatni tashkil etishi zarur. didaktika predmetini aniqlash bo'yicha turli qarashlar ilgari surilgan. qarashlarning turlicha bo'lishi didaktikaning metodologik kategoriyalarini aniq ajratilmaganligi bilan bog’liq. ko'pchilik olimlar …

5 / 27

rganish ta'lim jarayonining ajralmas xususiyatidir. ta'limga psixologiya nuqtayi nazaridan yondashilsa, ushbu munosabatning ustuvorligiga shubha qolmaydi. biroq, ta'limga pedagogik, ya'ni, ijtimoiy tajribani berish, o'rgatish nuqtayi nazaridan qaralsa faoliyat uchun asosiy sanaluvchi munosabat - ikki shaxs (o’quvchi va o'qituvchi) o'rtasidagi munosabatlar yetakchi o'rin egallashi lozim ekanligi anglanadi. didaktika predmetining mohiyatini ochishga xizmat qiluvchi yana bir qarash ta'lim-tarbiya jarayonini yaxlit o'rganish zarurligini ilgari suradi. ta'limning tarbiyaviy vazifalari o'quvchining bilimni o'zlashtirishlarini ta'minlabgina qolmay, shaxs xususiyati, uning rivojlanishi, ma'lum ma'naviy-axloqiy sifatlarni o'zlashtirishi, fe'1-atvori, xulqini tarbiyalash uchun zarur shart-sharoitni yaratishdan iborat. didaktikaga ta'limning mazmunli va jarayonli jihatlarini birgalikda o'rganish xosdir. amaliyotni qayta tashkil etish va takomillashtirish masalalarini nazarda tutgan holda didaktika ta'limni faqatgina o'rganish obyekti sifatidagina emas, balki ilmiy asoslangan loyihalashtirish obyekti sifatida qaraydi. umumiy didaktikaning predmeti dars o'tish (o'qituvchi faoliyati) va bilim olish (o'quvchining o'rganish faoliyati)ning o'zaro bog'liqligi va aloqadorligi hisoblanadi. didaktikaning vazifalari quyidagilardan iborat: · ta'lim jarayonlari va ularni amalga oshirish shartlarini ta'riflash va …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bosqichma ta'lim va didaktika"

3-ma’ruza: boshlang‘ich ta’limda didaktika. reja: 1.didaktikaning predmeti va vazifalari. 2.sharq va g‘arb mutafakkirlarining didaktik g‘oyalari. 3.didaktikaning asosiy kategoriyalari. 4.ta'lim paradigmalari, prinsiplari, pedagog olimlarni bilishning asosiy qonuniyatlariga doir fikrlari, o‘qitishning etakchi qoidalari. 5.ilmiylik, tizimlilik va izchillik prinsiplari, ta'limning amaliyot bilan bog‘liqligi prinsipi, ta'limda onglilik va faollik prinsipi, ko‘rsatmalilik prinsipi, tushunarlilik prinsipi, mustahkamlilik prinsipi, o‘qitishda individual yondashish prinsipi. 6.pedagogik jarayon mohiyati. tayanch so’zlar: didaktika, ta’lim nazariyasi, o’qish, o’qitish, tizim, dars, bilim, malaka, ko’nikma, ta'lim, metod, jarayon, qonuniyat, tamoyil, tizim, tuzulma, didaktik, genisologik. 1. didakti...

This file contains 27 pages in DOCX format (100.8 KB). To download "bosqichma ta'lim va didaktika", click the Telegram button on the left.

Tags: bosqichma ta'lim va didaktika DOCX 27 pages Free download Telegram