ovqat hazm qilish tizimi

DOCX 27 pages 477.0 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 477.0 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

mavzu: ovqat hazm qilish tizimining yosh xususiyatlari reja: 1. ovqat hazm qilish tizimining umumiy tuzilishi. 2. ovqat hazm qilish tizimining yosh xususiyatlari. 3. organizmda modda almashinuvi. tayanch tushunchalar: sut tishlar, oshqozon, jigar, so’rilish, moddalar almashinuvi, oqsil, uglevodlar, vitamin. odam hayot faoliyatini saqlashi, mehnat qilishi, o‘sib, rivojlanishi uchun tashqi muhitdan ovqat moddalarini qabul qiladi. ovqat hazm qilish kanalida mehanik maydalanadi, kimyoviy parchalanadi, suriladi. odamning hazm qilishi kanali 8-10 m. uzunlikda bo‘lib, devori uch qavatdan: ichki shilliq, o‘rta-muskul, tashqi-seroz qavatlaridan tuzilgan. ovqat hazm qilish kanaliga: og‘iz bo‘shlig‘i va undagi organlar xalqum, qizilo‘ngach, oshqozon, ingichka va yo‘g‘on ichaklar, yirik bezlardan jigar, me’da osti bezi kiradi. ovqatning tarkibida oqsillar, yog’lar, uglevodlar, vitaminlar, mineral tuzlar va suv bo‘ladi. og‘iz bo‘shlig‘i dahlizi va haqiqiy og‘iz bo‘shlig‘idan tashkil topgan bo‘lib, bu yerda ovqat tishlar yordamida mehanik maydalanadi, so‘lak bezlaridan ishlab chiqarilgan so‘lak yordamida qisman kimyo parchalanadi. og’iz bo’shlig’i bezlariga (glandulae oris) naychalari og’iz bo’shlig’iga ochiladigan katta va …

2 / 27

devori epiteliyi tanglay, lab sohasi epiteliyi esa lab bezlarini hosil qiladi. katta so’lak bezlariga quloq oldi, jag’ osti va til osti so’lak bezlari kirib, ular og’iz bo’shlig’idan tashqarida joylashsada, naylari og’iz bo’shlig’iga ochiladi. quloq oldi bezi (glandula parotoidea) seroz suyuqlik ishlab chiqaruvchi bez bo’lib, og’irligi 20-30 g. u eng katta so’lak bezi bo’lib, noto’g’ri shaklga ega. quloq oldi bezi quloq suprasini oldida va pastida, pastki jag’ suyagi shohining tashqi yuzasida joylashib, qisman chaynov mushagini yopib turadi. uni tashqi tomondan fastsiya va teri qoplagan. yuqorida bez yonoq ravog’igacha borsa, pastda pastki jag’ burchagigacha tushadi[footnoteref:1]. [1: anatomy of the human body.henry gray.nega assefa alemaya university yosief tsige jimma university.in collaboration with the ethiopia public health training initiative, the carter center, the ethiopia ministry of health, and the ethiopia ministry of education 2003. 499-560 betlar mazmun mohiyatidan foydalanildi. ] ona qornida bolaning 5 oyligidan boshlab sut tishlarining hujayralari vujudga kela boshlaydi. bolaning 6-8 …

3 / 27

oshqozon ovqat hazm qilish kanalining kengaygan qismi hisoblanib, katta odamlarda noksimon shaklida bo‘ladi. oshqozonning kirish va chiqish qismlari, tubi, katta, kichik aylanalari ajratiladi, oshqozonning kirish va chiqish qismlari muskullardan tuzilgan bo‘lib, sfinkter deb yuritiladi. oshqozon ham boshqa hazm kanallari singari shillik, muskul, seroz qavatlaridan tuzilgan bo‘ladi. oshqozon shilliq qavatining ostida 14 mln. oshqozon bezlari joylashgan bo‘ladi. oshqozon muskullari qisqargan vaqtda ovqat aralashadi. oshqozonning hajmi katta odamlarda o‘rta hisobda 2,5-3 dm3 etadi. ularda bir sutkada 1,5-2 dm3 oshqozon shirasi ishlab chiqariladi. oshqozon shirasining 99% suv, 0,3-0,4% organik modda va tuzlardan iborat. oshqozon shirasi kislotik xususiyatga ega bo‘lib, tarkibida 0,3-0,4% xlorid kislota saqlanadi. rn-2,5 teng. oshqozon bezlarida shilliq modda ham ishlab chiqariladi. bu modda shillik qavatni turli kimyoviy, mehanik ta’sirlardan saqlaydi. bolaning yoshi ortishi bilan oshqozonning hajmi ham o‘zgarib boradi. yangi tug‘ilganlarda – 30-45smz bo’lsa, 10-12 yoshda 1500sm3 bo‘ladi. bolaning yoshi ortishi bilan oshqozonning shakli ham o‘zgarib boradi. 2 yoshgacha oshqozon nok …

4 / 27

zlantiradi; qon deposi hisoblanadi. bu yerda 10% qon zapasi saqlanadi; o‘lgan eritrotsitlar jigarda to‘planadi, bolalarda esa eritrotsitlar hosil bo‘ladi; kuper hujayralarida o‘t suyuqligi ishlab chiqariladi; jigar ortiqcha glyukozani glikogen sifatida zapas saqlab turadi; jigar tana temperaturasini turg‘un saqlashda ishtirok etadi. jigardan doimiy ravishda ovqatlangandan 20-30 minutdan so‘ng o‘t ajralib chiqadi va 12 barmoqli ichakka quyiladi. o‘t yog’larni emulsiyalaydi, suvda yaxshi erishini tezlashtiradi, ovqat hazm qilish kanalini harakatini yaxshilaydi, ichakdagi mikroblarni o‘ldiradi. bolaning yoshi ortishi bilan jigarning hajmi, og‘irligi tuzilishi o‘zgarib boradi. yangi tug‘ilgan bola jigarning og‘irligi 130 g, 2-3 yoshda - 460 g, 6-7 yoshda - 675 g, 8-9 yoshda - 720 g, 12 yoshda - 1130 g, 16 yoshda -1260 g. bolalar o‘t kislotasining konsentratsiyasi va miqdori kam bo‘ladi. bolalar orasida oshqozon - ichak kasalliklari 1 yoshgacha - 40%, 5 yoshgacha - 30% va 5 yoshdan yuqorilarda 15-20% tashkil etadi. noto‘g‘ri ovqatlanish, ovqatlanish gigiyenasining buzilishi, issiq sharoit og‘riq bolalarda …

5 / 27

qoldiq moddalarning tashqariga chiqarilishi moddalar almashinuvi deyiladi. moddalar almashinuvi natijasida energiya hosil bo‘ladi. bu energiya hisobiga organlar ish bajaradi, hujayralar ko’payadi, yosh organizm o‘sadi va rivojlanadi, tana haroratining doimiyligi ta’minlanadi. moddalar almashinuvi bir-biriga chambarchas bog‘liq bo‘lgan ikki jarayon, ya’ni assimilyasiya va dissimilyasiya orqali o‘tadi. ovqat moddalari tarkibiy qismlarining hujayralarga o‘tishi assimilyasiya deyiladi. assimilyasiya natijasida hujayralarning tarkibiy qismlari yangilanadi, ular ko’payadi. organizm qancha yosh bo‘lsa, unda assimilyasiya shuncha aktiv o‘tadi, bu esa yosh organizmning o‘sishi va rivojlanishini ta’minlaydi. hazm a’zolarining taraqqiyoti ovqat hazm qilish kanali pushtda birlamchi ichak nayi shaklida bo‘lib, homilada u og‘iz bo‘shlig‘i, halqum, qizilo‘ngach, me’da va ichaklarga bo‘linadi. hazm tizimi homila hayotining 4-oyidan faoliyat ko‘rsata boshlaydi. bu davrda homila ichagida bargrang mekoniy bo‘lib, uning tarkibiga epiteliy hujayralari, shilliq, o‘t, hamda homila yutgan amnion suyuqligi tarkibidagi moddalar bo‘ladi. homila davrining so‘ngida hazm tizimi yangi tug‘ilgan bolaning hayotiy vazifalarini bajarish qobiliyatiga ega bo‘ladi. birlamchi ichak nayining boshlang‘ich qismidan rivojlanuvchi a’zolar …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ovqat hazm qilish tizimi"

mavzu: ovqat hazm qilish tizimining yosh xususiyatlari reja: 1. ovqat hazm qilish tizimining umumiy tuzilishi. 2. ovqat hazm qilish tizimining yosh xususiyatlari. 3. organizmda modda almashinuvi. tayanch tushunchalar: sut tishlar, oshqozon, jigar, so’rilish, moddalar almashinuvi, oqsil, uglevodlar, vitamin. odam hayot faoliyatini saqlashi, mehnat qilishi, o‘sib, rivojlanishi uchun tashqi muhitdan ovqat moddalarini qabul qiladi. ovqat hazm qilish kanalida mehanik maydalanadi, kimyoviy parchalanadi, suriladi. odamning hazm qilishi kanali 8-10 m. uzunlikda bo‘lib, devori uch qavatdan: ichki shilliq, o‘rta-muskul, tashqi-seroz qavatlaridan tuzilgan. ovqat hazm qilish kanaliga: og‘iz bo‘shlig‘i va undagi organlar xalqum, qizilo‘ngach, oshqozon, ingichka va yo‘g‘on ichaklar, yirik bezlardan jiga...

This file contains 27 pages in DOCX format (477.0 KB). To download "ovqat hazm qilish tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: ovqat hazm qilish tizimi DOCX 27 pages Free download Telegram