умуий табиий география ( географик кобик )

RTF 204,1 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1663189356.rtf умумий табиий география умумий табиий география ðåæà: 1. географик қобиқ. 2. àñîñèé ãåîãðàôèê қîíóíèÿòëàð. 3. ер ландшафти қобиғининг бир бутунлиги. 4. ландшафт компонентларининг ўзаро модда ва энергия алмашиниши орқали боғланганлиги. 5. зоналлик ва азоналлик (регионаол) қонуниятлар 6. ландшафт қобиғидаги жараёнларнинг даврийлик хусусияти. географик қобиқ ҳозирги вақтда кишиларнинг меҳнат фаолияти олиб бориладиган, яъни жамият билан табиат ўртасидаги алоқалар рўй берадиган муҳит турли муаллифлар томонидан турли хил терминлар билан ифодаланмоқда. чунончи, “табиат”, “табиий муҳит”, “ландшафт қобиғи”, “географик қобиқ”, “географик система” ва бошқалар мавжуд. аслини олганда бу терминлар мазмуни бир хилдек кўринсада, улар бир-биридан фарқ қилади. “òàáèàò” òóøóí÷àñè óìóìèé èëìèé âà ôàëñàôèé òóøóí÷à á¢ëèá, áóòóí áîðëèқíè-êîèíîòíè ¢ç è÷èãà îëàäè. òîððîқ ìàúíîäà îëãàíäà ýñà áàð÷à òàáèèé ôàíëàðíèíã ¢ðãàíèø îáüåêòè. “òàáèèé ìóҳèò” òóøóí÷àñè ýñà òàáèàòíèíã æàìèÿò áåâîñèòà àëîқàäà á¢ëãàí қèñìèíè èôîäàëàéäè. èíñîííèíã ôàí âà òåõíèêà èìêîíèÿòëàðè îøèá áîðãàí ñàðè òàáèèé ìóҳèò ҳàì ýíèãà, ҳàì á¢éèãà êåíãàéèá áîðàäè. “ãåîãðàôèê ìóҳèò” òóøóí÷àñè ýñà åð (ãåî) áèëàí …

èë òîïãàí. òàáèàòäà ҳàð áèð ҳóäóäèé êîìïëåêñ, ó ҳîҳ áóòóí åð þçèíè ¢ç è÷èãà îëãàí ëàíäøàôò қîáèғè á¢ëñèí, ҳîҳ ýíã êè÷èê êîìïëåêñ á¢ëñèí, ÿúíè ëàíäøàôòäàí, ¸êè óíèíã ìîðôîëîãèê қèñìëàðè-óðî÷èøå ¸êè ôàöèÿëàðäàí èáîðàò á¢ëñèí, ìóàéÿí ìóâîçàíàòäàãè êîìïîíåíòëàð áèðëèãèäàí èáîðàò âà ò¢õòîâñèç ðèâîæëàíèøäà á¢ëàäè. ҳàð áèð êîìïîíåíò àëîҳèäà ðèâîæëàíìàñäàí, ¢çàðî áîғëèқ ҳîëäà ðèâîæàëàíàäè. òàáèàòíèíã ÿíà áèð õóñóñèÿòè ñèñèòåìàëè òóçèëèøãà ýãà ýêàíëèãèäèð. óíäà òóðëè ê¢ëàìäàãè ñèñòåìàëàð ìàâæóä. â.á.ñî÷àâà ñèñòåìàëàðíè ó÷òà àñîñèé êàòòà-êè÷èê áîñқè÷ãà àæðàòèøíè òàêëèô қèëàäè: ïëàíåòàð, ðåãèîàíë âà òîïîëîãèê. ïëàíåòàð ãåîñèñòåìà ãåîãðàôèê (ëàíäøàôò) қîáèқäàí èáîðàò. ðåãèîàíë ãåîñèñòåìàëàðãà ãåîãðàôèê қîáèқíèíã éèðèê қèñìëàðè-òàáèèé ãåîãðàôèê çîíàëàð, òàáèèé ¢ëêàëàð, ïðîâèíöèÿ âà ëàíäøàôòëàð êèðàäè. òîïîëîãèê ãåîñèñòåìàëàðãà ëàíäøàôòíèíã òàðêèáèé (ìîðôîëîãèê) қèñìëàðè-æîé, óðî÷èøå, ôàöèÿëàð êèðàäè. ãåîñèñòåìàëàðíè òàáèèé ãåîãðàôèÿ ¢ðãàíàäè. ïëàíåòàð ãåîñèñòåìàëàð-ãåîãðàôèê (ëàíäøàôò) қîáèқíèíã қîíóíèÿòëàðè âà õóñóñèÿòëàðèíè óìóìèé åð áèëèìè, ðåãèîíàë âà òîïîëîãèê ãåîñèñòåìàëàðíè ëàíäøàôòøóíîñëèê ¢ðãàíàäè. êîìïëåêñ òàáèèé ãåîãðàôèê òàäқèқîòëàð õóëîñàëàðèãà àìàë қèëìàé òàáèàòäàí ò¢ғðè ôîéäëàíèø ìóìêèí ýìàñ. òàáèàòäàí ò¢ғðè ôîéäàëàíèøíèíã òàáèèé ãåîãðàôèê àñîñëàðè äåá í.à.ãâîçäåöêèé, þ.ê.åôðåìîâ âà áîøқàëàð қóéèäàãèëàðíè …

кўзлаб ўзгартириш табиатнинг асосий географик қонуниятларига асосланиб амалга оширилиши лозим. акс ҳолда кутилган натижага эришиш мумкин эмас. табиатдан фойдаланишда доим диққат-эътиборда тутилиши лозим бўлган асосий қонуниятлар қуйидагилар: åð ëàíäøàôòè қîáèғèíèíã áèð áóòóíëèãè ернинг ландшафт қобиғи ҳам, ҳар бир ландшафт ҳам табиат компонентлари-рельеф, тоғ жинслари, тупроқ, иқлим, ер усти ва ер ости сувлари, ҳайвонот ҳамда ўсимлик дунёси ва уларнинг элементларидан ташкил топган. табиат компонентларининг ҳар бири ўзига хос қонуниятлар асосида мавжуд ва ривожланади. бироқ, ҳеч бир компонент бошқа компонентлардан ажралган ҳолда ривожланмайди, улар доимо бир-бирининг таъсирида бўлади ва уларнинг ўртасида модда ҳамда энергия алмашиниб туради. бинобарин, ландшафт қобиғи ва ҳар бир ландшафт табиий компонентларнинг оддий йиғиндисидан иборат бўлмай, уларнинг ўзаро узвий боғланган бир бутунлигидан иборатдир. ландшафтнинг барча компонентлари муайян мувозанатда шундай табиий комплекс ҳосил қиладики, унда янги сифат вужудга келади. ëàíäøàôò қîáèғè âà ëàíäøàôòëàðíèíã áèð áóòóíëèãè òàáèàò êîìïîíåíòëàðèíèíã øóíäàé íîçèê ìóâîçàíàòèäàí èáîðàòêè, ãåîãðàôèê êîìïëåêñëàðäàãè áèðîíòà қèñìèíèíã ¢çãàðèøè áóòóí êîìïëåêñíèíã ¢çãàðèøèãà îëèá …

íèø á¢ëìàé, æóäà ìóðàêêàá áîғëàíèøäèð. àíà øó æóäà ìóðàêêàá áîғëàíèøíè áèëèá îëèíãàíäàãèíà èíñîí õ¢æàëèê ôàîëèÿòè òàúñèðèíèíã ãåîãðàôèê êîìïëåêñ êîìïîíåíòëàðè ¢ðòàñèäàãè ìóâîçàíàòíèíã қàíäàé é¢íàëèøäà ¢çãàðòèðèøè ҳàқèäà ôèêð þðèòèø ìóìêèí. ä.ë.àðìàíäíèíã òàúáèðè áèëàí àéòãàíäà òàáèàòäàãè íîçèê ñàáàá-îқèáàò àëîқàëàðèíè áèëìàãàí îäàìíèíã òàáèàòäàí ôîéäàëàíèøãà óðèíèøè àñàëàðèíèíã ¢çèíè ¢ðãèì÷àê ò¢ðèãà óðèøèãà ¢õøàéäè. ландшафт компонентларининг ўзаро модда ва энергия алмашиниши орқали боғланганлиги ландшафт компонентлари ўртасида модда ҳамда энергия тўхтовсиз алмашиниб туради. бундай модда ва энергия алмашиниши оддий алмашиниш бўлмай, бу жараён давомида модда ва энергияда сифат ўзгариши ҳам рўй беради. куёшдан келаётган нур энергияси географик ландшафтда энергиянинг бошқа кўринишларига-иссиқлик, механик, биохимик энергияга айланади. ландшафт қобиғининг ва ҳар бир ландшафтнинг, бинобарин, географик системанинг мавжудлиги ҳам уларда модда ва энергия алмашиниши жараёнларининг мажмуидан иборатдир. ландшафтлар компонентлари ўртасида модда ва энергия алмашиниши ҳамда уларнинг ўзгариши ўзига хос хусусиятларга эга. ландшафтларда ҳам гўё тирик организмдаги каби модда ва энергия алмашиниб, қайта ўзгариб туради. масалан, хлорофилл молекулалари ёрдамида рўй берадиган фотосинтез …

сми йўқотилди, обикор ерларга сувнинг 60% часи дарё ва кўлларга қайтиб тушмайди, атмосферадан саноат эҳтиёжлари учун ҳар йили 10 млрд.тонна кислород олинади, у атмосферага қайтиб келмайди ва ҳ.к. саноатда ишлаб чиқарилаётган баъзи маҳсулотлар чиришга ўта чидамли бўлганидан моддаларнинг айланма ҳаракатига жалб этилмай қолиб, тупроқ ва гурунтни ифлосламоқда. буларнинг ҳаммаси табиатда модда айланиши жараёнидаги таъсир кўрсатмай қолмайди. зоналлик ва азоналлик (регионаллик) қонуниятлари ландшафт қобиғининг тузилиши унинг энергия манбаига боғлиқ. маълумки, ер шарсимон шаклда бўлганлигидан куёшдан келадиган радиация миқдори ернинг экваторидан қутбларига томон қонуний равишда камайиб боради. бу эса даставвал ер юзасининг иссиқлик режимида, шунингдек, ҳаво массаларининг ҳарорати, намлиги ҳамда зичлигида акс этади, ҳаво циркуляциясига таъсир кўрсатади. áèðîқ êó¸øäàí êåëàäèãàí èññèқëèêíèíã åð þçàñèäà òàқñèìëàíèøè ãåîãðàôèê êåíãëèêëàðãà ò¢ëèқ ìîñ òóøà áåðìàéäè. áóíãà ñàáàá åðíèíã ¢ç ¢қè àòðîôèäà, êó¸ø àòðîôèäà àéëàíèøè ҳàìäà áóòóí àéëàíèø äàâðèäà åð àéëàíèø ¢қèíèíã ýêëèïòèêà òåêèñëèãèãà íèñáàòàí 660 31i, 22ii áóð÷àê ҳîñèë қèëèá òóðèøèäèð. åðíèíã àéëàíèøè âà èññèқëèêíèíã íîòåêèñ òàқñèìëàíèøè …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"умуий табиий география ( географик кобик )" haqida

1663189356.rtf умумий табиий география умумий табиий география ðåæà: 1. географик қобиқ. 2. àñîñèé ãåîãðàôèê қîíóíèÿòëàð. 3. ер ландшафти қобиғининг бир бутунлиги. 4. ландшафт компонентларининг ўзаро модда ва энергия алмашиниши орқали боғланганлиги. 5. зоналлик ва азоналлик (регионаол) қонуниятлар 6. ландшафт қобиғидаги жараёнларнинг даврийлик хусусияти. географик қобиқ ҳозирги вақтда кишиларнинг меҳнат фаолияти олиб бориладиган, яъни жамият билан табиат ўртасидаги алоқалар рўй берадиган муҳит турли муаллифлар томонидан турли хил терминлар билан ифодаланмоқда. чунончи, “табиат”, “табиий муҳит”, “ландшафт қобиғи”, “географик қобиқ”, “географик система” ва бошқалар мавжуд. аслини олганда бу терминлар мазмуни бир хилдек кўринсада, улар бир-биридан фарқ қилади. “òàáèàò” òóøóí÷àñè óìóìèé èëìèé ...

RTF format, 204,1 KB. "умуий табиий география ( географик кобик )"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: умуий табиий география ( геогра… RTF Bepul yuklash Telegram

умуий табиий география ( географик кобик )

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"умуий табиий география ( географик кобик )" haqida

O'xshash fayllar