siyosiy geografiya

DOCX 35.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1670932539.docx siyosiy geografiya referat siyosiy geografiya reja: 1. siyosiy geografiya, uning obyekti va predmeti. 2. siyosiy geografiyaning iqtisodiy va ijtimoiy geografiya fanlari tizimidagi o’rni va aloqalari. 3. siyosiy geografiyaning shakllanishi va unda g’arb olimlarining xizmatlari. 4. siyosiy geografiyaning tuzilishi. siyosiy geografiya va geosiyosat. siyosiy geografiya turli geografik makondagi siyosiy tashkilotlar va ularning hududiy tarkibini o’ganishga asoslangan ta’limotidir. olimlar siyosiy geografiyani 3 miqyosda o’rganishadi: xalqaro, regional yoki davlat miqyosi va lokal miqyos. davlat miqyosidan yuqorida siyosiy geograflar ko’plab davlatlarni qamrab oladigan birlashgan millatlar tashkiloti kabi tashkilotlarni ham o’rganishlari mumkin. davlat miqyosida esa olimlar davlat boshqaruv usulining qanday tashkil etilganligini ko’rib chiqishadi. davlat miqyosidan pastdagisida geograflar, masalan, saylov okruglari chegaralarini o’rganishlari mumkin. siyosiy geograflar, shuningdek, dunyo siyosiy jarayonlarida davlatlar rolining o’zgarishini ham o’rganishadi[footnoteref:1]. [1: dr christion sawyer ap human geography crash course. printed in the united states of america. green edition. 2012.195-p. 244. ] siyosiy geografiya hozirgi bosqichda: · dunyodagi mamlakatlarning davlat …

bilan bir qatorda o’zining alohida blokini shakllantirmoqda. ushbu blokka harbiy va elektoral (saylovlar) geografiyani ham kiritish mumkin. mazkur fan yaqinda vujudga kelmagan bo’lsada, mdh mamlakatlari shu jumladan bozor iqtisodiyoti sharoitida rivojlanib borayotgan o’zbekiston uchun ham yangi sanaladi. ushbu fanning ayrim masalalari (masalan, siyosiy karta, davlatlarning siyosiy tuzimi va h.k.) iqtisodiyijtimoiy geografiyaning qator kurslarida ma’lum darajada yoritilgan bo’lsa-da, u, maxsus kurs sifatida o’qitilmagan. siyosiy geografiyaning tadqiqot obekti bo’lib hududiy siyosiy tizimlar (sistemalar) xizmat qiladi. uning predmeti esa muayyan mamlakat yoki butun jahon miqyosida jamiyatning siyosiy-hududiy tashkil etilishini o’rganishdan iborat. shuningdek, bu fan davlatlar va ularning chegaralari (limologiya), davlat tuzumi, ma’muriy-hududiy tuzilishi, mamlakat doirasida siyosiy partiya va kuchlarning joylashishi, hududiy tarkibini o’rganadi. so’nggi yillardagi jahon hamjamiyati va geosiyosiy tizimidagi muhim o’zgarishlar hamda davlatlararo tashkil etilgan harbiy-siyosiy uyushma yoki ittifoqlar siyosiy geografiya tadqiqot predmetini yanada kengaytirmoqda. mazkur fanning tarixi ham ancha uzoq. agar keng ko’lamda qaraydigan bo’lsak, uning vujudga kelishi dastlabki davlatlarning paydo …

nemis geografi va sotsiologi fridrix fon rattsel nomi bilan bog’laydir. u 1898-yilda siyosiy geografiya nomi bilan kitob nashr etganligi uchun siyosiy geografiyaning otasi deb tan olingan. shu bilan birga rattselning aynan mazkur asari tufayli shved olimi r.chellen geosiyosat tushunchasini yaratdi. geosiyosat haqida mulohaza yuritishdan avval geosiyosat tushunchasi mazmun va mohiyati, ahamiyati, fan sifatida shakllanishi, o’qitishning zarurati haqida ma’lumotga ega bo’lish lozim. bu fan orqali uning shakllanish bosqichlari asosiy kategoriyalari davlat kuch-qudratining shakllanishi, siyosat va geografiya fani orasidagi aloqadorlik haqidagi bilimlar egasi bo’lamiz. bu fanni o’rganish jarayonida fanning rivojlanishiga, fan sifatida shakllanishida o’zini ulkan hissasini qo’shgan olimlar, siyosatchilar, geosiyosiy yo’nalishlar, oqimlar geosiyosatning rivojlanishidagi asosiy paradigmalari to’g’risida ilmiy ma’lumotlar olamiz. geosiyosat – turli siyosiy jarayonlarning geografik sharoit (muhit) ga bog’liq holda rivojlanishini o’rganadigan fandir. xx asrda dunyo siyosiy kartasining tubdan o’zgarishi, hududiy, ijtimoiy-ekologik va demografik muammolarning keskinlashuvi geosiyosat faniga bo’lgan e’tiborni kuchaytirib yubordi. geosiyosat fanini o’rganish geografiya, tarix, demografiya, etnografiya, dinshunoslik, ekologiya, …

qtisodiy va ekologik xavfsilik maqsadlarida faol foydalanishga qaratadi. geosiyosat fanining o’rganish obyekti: sayyoraviy (planetar) makon, geosiyosiy jarayonlar va hodisalardir. sayyoraviy makonga quruqlik, suvlik (dunyo okeani), havo qobig’i, davlatlar va ularning resursdari kiradi. insoniyat tarixini geosiyosiy nuqtai nazardan geosiyosiy bosqichlarning yoki ma’lum bir kuchlarning navbatma-navbat almashinib kelishi sifatida qarash mumkin. har bir geosiyosiy bosqich kuchlar muvozanatiga, ta’sir doirasiga va chegaralariga ega bo’ladi. geosiyosiy bosqichlarning rivojlanish jarayonida vena geosiyosiy bosqichi o’ziga xos o’rin egalladi. bu bosqich vena kongressining (1814-1815-yy.) tuzilishi bilan xarakterlanadi. buning asosi sifatida geografik hududni nazoratda tutish tamoyili olingan. mazkur bosqichda jahon kuchlari markazi sifatida rossiya va avstriyavengriya imrperiyasi, britaniya kolonial imperiyasi, germaniya imperiyasi (1871yildan), xix asrning o’rtalaridan jahon kuchlari markazi sifatida fransiya o’zini namoyon eta boshladi. 1877-yildan boshlab turkiya sultoni usmonli turklar imperatori maqomini qabul qildi. bu bosqichda yirik geosiyosiy markazlarning harbiy, siyosiy va boshqa ko’rinishdagi nizolari, bir markazning rivojlanishi (aqsh, germaniya) yoki, aksincha, parchalanishi, yoki ta’sir doirasining pasayishi …

ushbu davlatlarning parchalanishidan paydo bo’lgan nisbatan kichik davlatlarni versal shartnomasining mualliflari o’z ta’sir doiralariga kiritishni maqsad qilib oldilar. versal shartnomasi siyosiy yetakchilikni quruqlikda fransiyaga, dengizda esa angliyaga tegishini ta’minlab berdi. g’olib davlatlar siyosatchilari nuqtai nazaridan rossiya uchun yevropada joy yo’q edi. versal shartnomasining ajralmas qismi hisoblangan millatlar ligasi nomidan germaniya va turkiya imperiyalari koloniyalari g’olib davlatlar tomonidan bo’lib olindi. aqsh prezidenti vilsonning rejalariga ko’ra, rossiya davlati bir necha ta’sir doiralarga bo’linishi kerak edi. masalan, kavkaz turkiya imperiyasining bir qismi sifatida, o’rta osiyo esa biron-bir yevropa davlatining protektorati qilinishi lozim edi. rossiya va sibirning o’zida esa amalda hech qanday siyosiy kuchga ega bo’lmagan qaram davlat tuzish ko’zda tutilgan edi. shu maqsadda jahonning 15 ta yirik davlati o’z qo’shinlarini rossiya hududiga kiritdi. birinchi jahon urushida eng katta yutuqqa aqsh burjuaziyasi erishdi. u o’z kuchini his qilgan holda, 1922-yilda vashington konferensiyasida aqsh angliya bilan bir qatorda, harbiy dengiz flotiga ega bo’lish huquqini qo’lga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "siyosiy geografiya"

1670932539.docx siyosiy geografiya referat siyosiy geografiya reja: 1. siyosiy geografiya, uning obyekti va predmeti. 2. siyosiy geografiyaning iqtisodiy va ijtimoiy geografiya fanlari tizimidagi o’rni va aloqalari. 3. siyosiy geografiyaning shakllanishi va unda g’arb olimlarining xizmatlari. 4. siyosiy geografiyaning tuzilishi. siyosiy geografiya va geosiyosat. siyosiy geografiya turli geografik makondagi siyosiy tashkilotlar va ularning hududiy tarkibini o’ganishga asoslangan ta’limotidir. olimlar siyosiy geografiyani 3 miqyosda o’rganishadi: xalqaro, regional yoki davlat miqyosi va lokal miqyos. davlat miqyosidan yuqorida siyosiy geograflar ko’plab davlatlarni qamrab oladigan birlashgan millatlar tashkiloti kabi tashkilotlarni ham o’rganishlari mumkin. davlat miqyosida esa olimlar davla...

DOCX format, 35.4 KB. To download "siyosiy geografiya", click the Telegram button on the left.

Tags: siyosiy geografiya DOCX Free download Telegram