ўйинлар назарияси элементлари

PPTX 38 pages 229.7 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 229.7 KB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

ўйинлар назарияси элементлари ўйинлар назарияси элементлари режа: 1.ўйинлар модели ҳақида тушунча. 2.тўлов матрицаси. ўйиннинг қуйи ва юқори нархлари. 3.аралаш стратегияда ўйиннинг ечими. амалиётда шундай масалалар учрайдики, ноаниқлик шароитида қарор қабул қилиш зарур бўлиб қолади, яъни шундай ҳолат юзага келадики, бунда 2 та ёки ундан ортиқ томонлар турли мақсадларни кўзлайдилар, натижада ҳар бир томоннинг харакат рақибнинг қандай қарашига боғлиқ бўлади. иқтисодда зиддиятли ҳолатлар кўп учраб туради. бунга масалан, таъминотчи ва истеъмолчи харидор ва сотувчи, боғлиқ ва мижоз орасидаги муносабатлар киради. бу мисолларнинг барчасида зиддиятли ҳолатлар рақибларнинг турли қизиқишлари ва мақсадга эришиш йўлида ҳар бирининг оптимал қарор қабул қилишида намоён бўлади. шунинг учун ҳар бир ўйинчи фақат ўзининг мақсадини эмас, балки рақибнинг ҳам мақсадини ҳисобга олиб кейин қарор қабул қилиши керак бўлади. ўйинлар назарияси зиддиятли ҳолатларни оқилона ечиш учун илмий асосланган методлар зарур бўлади. бундай методлар зиддиятли ҳолатларнинг математик назариясида ишлаб чиқилган, уни биз ўйинлар назарияси деб атаймиз ўйинлар назариясининг асосий тушунчалари …

2 / 38

ль йиғиндили ўйин учун b=- а бўлади, шунинг учун “а” қараш етарли бўлади қаралаётган қоида харакатини танлаш ўйинчининг юриши дейилади. юриш шахсий ва тасодифий бўлиши мумкин. шахсий юриш ўйинчининг мумкин бўлган харакатлари ичидан ўйлаб танлагани бу ҳаракатлар ичидан тасодифан танлаш тасодифий юриш – масалан шахмат ўйинида карта ўйинида шахмат донасини картани танлаш ўйинчининг стратегияси ҳар бир ўйинчининг зиддият ҳолатидаги харакат режаси ўйинчининг стратегияси дейилади. ўйин чекли дейилади, агар ҳар бир ўйинчида чекли стратегия мавжуд бўлса ўйин чексиз дейилади, агар ҳар бир ўйинчида чексиз стратегия мавжуд бўлса ўйинни ечиш учун ҳар бир ўйинчи учун стратегия танлаш яъни шундай стратегия танлаш керакки, ўйинчилардан бири максимал ютуққа эга бўлиши лозим бунда иккинчи ўйинчи ўз стратегиясида туриши керак яъни иккинчи ўйинчи минимал ютқазишга эга бўлиши лозим, бунда биринчи ўйинчи ўз стратегиясида туриши керак. ҳар бир ўйинчи учун оптимал стратегияни аниқлашдан иборат. ўйинлар назариясининг асосий мақсади 2. тўлов матрицаси. ўйиннинг қуйи ва юқори нархи чекли …

3 / 38

а а ўйинчига 1 пул бирлиги тўлайди. шу ўйиннинг тўлов матрицасини тузинг. ҳисоблаш тўлов матрицасини тузиш учун ҳар бир ўйинчининг харакатларини таҳлил қилиш керак. а ўйинчининг i бекиниш жойига бекинишини a1 стратегия билан ёки ii га бекинишини a2 билан белгилаймиз. в ўйинчининг биринчи ўйинчини i дан излаш стратегия b1 , ii дан излаш b2 деб белгилаймиз. агар а ўйинчи i бекилган бўлиб, в уни топса, яъни шунга ўхшаш a22=-1 (a1,a2) . равшанки, (a1,b2) ва (a2,b1) стратегиялар а ўйинчига ютуқ беради, шунинг учун a11= a21=1. шундай қилиб,2  2 излаш ўйини учун ушбу тўлов матрицасини ҳосил қиламиз. энди m n ўлчовли p=(aij) матрицали ўйинни қараймиз, i=1,2,…,m, j=1,2,…,n . а1,a2,…,am стратегиялар учун энг яхшисини аниқлаймиз. а ўйинчи a1стратегияни танлаб, в ўйинчи унга bj стратегиялар, яъни унинг ютуғини минималлаштирувчи стратегияни қўллашини ҳисобга олиш керак. а ўйинчининг энг кичик ютуғини i билан белгилаймиз, яъни в ўйинчининг мумкин бўлган стратегиялар учун a1 стратегияни танлайди. (тўлов …

4 / 38

и ҳар қандай стратегияси танлайди. a1 ёки a2, яъни унинг ҳар қандай стратегияси максимум бўлади. в ўйинчининг в1 стратегияни танлашдаги максимал ютқазиш 1=max(-1,1)=1.шунга ўхшаш 2=max(1,-1)=1 шундай қилиб, а ўйинчининг ҳар қандай стратегиясида в ўйинчининг ютқазиши кафотланади. =min(1, 2)=min (1,1)=1- бу ўйиннинг юқори ютуғи деб юритилади. бу масалада ўйиннинг қуйи ва юқори нархлари турлича: . ai bj b1 b2 i а1 -1 1 -1 a2 1 -1 -1 j 1 1 =-1 =1 агар ўйиннинг юқори ва қуйи нархлари мос тушса, у ҳолда ўйиннинг юқори ва қуйи нархлари == ўйиннинг соф нархи ёки ўйиннинг нархи деб юритилади. ai ва bj стратегиялар оптимал ечимни беради фақат ва фақат унга мос aij элемент бир вақтнинг ўзида ўзининг устунида энг катта ва ўзининг қаторида энг кичик қийматга эга бўлса. бундай ҳолат, агар у мавжуд бўлса, эгар нуқта деб юритилади. a* ва b* билан соф стратегияларни белгилаймиз, бунда ўйиннинг ечимида эгар нуқта мавжуд бўлсин. биринчи …

5 / 38

нинг аралаш стратегияси ёки ўйиннинг нархи  учун ушбу тенгсизлик ўринли ≥≤ (5) бунда,  ва  қуйи ва юқори нархлар. теорема. агар ўйинчилардан бири ўзининг оптимал аралаш стратегиясида турса, у ҳолда ютуқ ўзгармайди ва ўйиннинг нархи  га тенг бўлади, агар иккинчи ўйинчи ўзининг фаол стратегиясидан чиқиб кетмаса. бу теорема эгар нуқта мавжуд бўлмаганда ўйиннинг оптимал ечимини топишга ёрдам беради. айтайлик ўйин ушбу тўлов матрицаси ёрдамида берилган бўлсин. а ўйинчининг ўртача ютуғи, агар оптимал аралаш стратегия қўлланилса в ўйинчи эса bj соф стратегияни қўлласа а ўйинчи худди шундай ўртача ютуқга эга бўлади, агар в ўйинчи в2 стратегияни қўлласа p1+p2=1 ни ҳисобга олиб оптимал стратегия ва  учун ушбу тенгламалар системасини ҳосил қиламиз. бу системани ечиб, оптимал стратегия ва ўйиннинг нархини топамиз. в ўйинчининг аралаш стратегияси учун оптимал ечим излаш масаласининг (ўйиннинг) оптимал стратегиясини топамиз =-1 ва =1 бу системаларни ечиб image1.wmf oleobject1.bin image2.wmf oleobject2.bin image3.wmf image4.wmf oleobject3.bin oleobject4.bin image5.wmf …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ўйинлар назарияси элементлари"

ўйинлар назарияси элементлари ўйинлар назарияси элементлари режа: 1.ўйинлар модели ҳақида тушунча. 2.тўлов матрицаси. ўйиннинг қуйи ва юқори нархлари. 3.аралаш стратегияда ўйиннинг ечими. амалиётда шундай масалалар учрайдики, ноаниқлик шароитида қарор қабул қилиш зарур бўлиб қолади, яъни шундай ҳолат юзага келадики, бунда 2 та ёки ундан ортиқ томонлар турли мақсадларни кўзлайдилар, натижада ҳар бир томоннинг харакат рақибнинг қандай қарашига боғлиқ бўлади. иқтисодда зиддиятли ҳолатлар кўп учраб туради. бунга масалан, таъминотчи ва истеъмолчи харидор ва сотувчи, боғлиқ ва мижоз орасидаги муносабатлар киради. бу мисолларнинг барчасида зиддиятли ҳолатлар рақибларнинг турли қизиқишлари ва мақсадга эришиш йўлида ҳар бирининг оптимал қарор қабул қилишида намоён бўлади. шунинг учун ҳар бир ўйинчи...

This file contains 38 pages in PPTX format (229.7 KB). To download "ўйинлар назарияси элементлари", click the Telegram button on the left.

Tags: ўйинлар назарияси элементлари PPTX 38 pages Free download Telegram