халкаро савдо назарияси ва амалиёти элементлари

DOC 105.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1419526369_59820.doc халкаро савдо назарияси ва амалиёти элементлари режа: 1. меркантилизм, мутлок (абсолют) устунлик назарияси. 2. нисбий устунлик назариси. 3. ишлаб чикариш омилларининг нисбат назарияси. 4. савдо хамкорларини аниклаш. 1. меркантилизм, мутлок (абсолют) устунлик назарияси. хозирги вактгача савдо назариясининг икки тури ишлаб чикилган. унинг биринчи тури савдонинг табий боришини аниклаб, давлатлар уртасида савдо эркин булган шароитда савдо тузилиши кандай булишини тушинтиради ва урганади. бу турдаги назария хеч кандай тусиклар булмаган шароитда кайси бир давлат билан савдо килиш керак, кайси турдаги махсулотни ва кандай хажмда сотиш керак кааби саволларни куйган. иккинчи турдаги назария савдо хажмини, йуналишини ва бирикмасини (состав) узгартириш максадида махсулот ва хизматларнинг эркин окимига давлатнинг аралашувини назарда тутади. меркантилизм назариясига асосан давлатнинг бойлиги унинг ихтиёридаги олтин микёсидаги киммат бахолар билан улчаниб, хар бир давлат импортга караганда купрок экспорт килиш керак. бу холда давлат актив тулов балансига эга булади. миллий давлатлар вужудга келаетган даврда (1500-1800 йиллар) олтин марказий хокимиятларни мавкеини мустахкамлаш …
2
рсатувчи термин бу пассив тулов балансидир. кейинги вактларда бирор бир социал ёки сиёсий максадларни амалга ошириш максадида очикдан очик актив тулов балансига эга булишга харакат килаётган давлатларга нисбатан неомеркантилизм термини ишлатилмокда. маслан, тула бандликни таъминлаш максадида мамлакат ичидаги талабдан купрок хамсулот ишлаб чикариб, ортикчасини экспорт киладилар. ёки давлат бирон бир худудда сиёсий мавкени саклаб колиш максадида купрок махсулот экспорт килади. марузамизнинг мана шу моментигача нима учун давлатлар умуман купрок савдо килиши керак деган саволни рад этиб келдик. хакикатан олганда куп давлатлар меркантилизм сиёсатига амал килиб, имконият даражасида ишлаб чикаришни ташкил этиб, иктисодий жихатдан мустакил булишга харакат килганлар. адам смит 1776 йилда чип этган «халклар бойлигининг сабаблари ва табиатини тадкикоти» деган китобида меркатилистлар карашини танкид килган. унинг фикрича давлатнинг хакикий бойлиги унинг фукоролари фойдалана оладиган махсулот ва хизматлардан иборатдир. смит мутлок устунлик назариясини ишлаб чикди. бу назарияга кура, айрим мамлакатлар бошкаларига нисбатан товарларни самарали ишлаб чикаришади. шу назарияга асосланиб у куйдаги …
3
й махсулот ишлаб чикаришга ихтисослашиши керак деган саволга а.смит бозор жавоб беради, бирок бу холда мамлакатнинг табиий ва ортирилган устунликларини хисобга олиш зарурдир. мамлакат бой табиий ресурслар ва кулай об-хавога шароитига эга булганлиги сабали бирор махсулот ишдаб чикариш буйича табиий устунликга эга булиши мумкин. об-хаво шароити кандай кишлок хужалик махсулотларини самарадорлик билан етиштириш мумкинлигини курсатиб беради. масалан, шри-ланка бугдой ва сут махсулотларини импорт килади, чунки об-хаво уларни етиштиришга мос эмас, лекин унинг об-хаво шароити чой, каучук, кокос ёнгокларини етиштириш хисобидан куп фойда олишга имконият беради. акш бугдойни етиштиришга ажратилган ресурс хисобидан иссик хоналарда чой хам етиштириш мумкин эди, лекин унинг климати чой етиштиришга тугри келмайди. шунинг учун акш учун бугдой етиштириш фодалирокдир. лекин айнан шу назарияга кура шри-ланка чой, акш эса бугдой махсулоти билан халкаро савдода катнашиб уз эхтиёжларини кондиришлари шарт. узлаштирилган устунлик - бу юкори малака ва ривожланган технологиялар билан боглик. хозирги кунда жахондаги махсулотлар айирабошлаш тайёр махсулот ва …
4
иб, чой ва бугдойни ишлаб чикаришади. шри-ланка 1 тонна чой ишлаб чикариш учун 4 бирлик ресурс ва 1 тонна бугдой ишлаб чикариш учун 10 бирлик ресурс сарф килади. акш эса 1 тонна чой ишлаб чикариш учун 20 бирлик ресурс ва 1 тонна бугдой ишлаб чикариш учун 5 бирлик ресурс сарфлайди. демак, шри-ланка чой ишлаб чикаришга, акш эса бугдойга ихтисослашиши лозим. уларда жами 100 бирлик ресурс бор ва ресурсларини тенг ярмисини бу махсулотларни ишлаб чикаришга сарф киладилар деб фараз киламиз. икки давлат бир бири билан савдо килмаган холни курамиз. бу холда давлатлар ресурслар ярмисини чой ва бугдой етиштиришга сарфлаганлари учун шри-ланка 12,5 тонна чой ва 5 тонна бугдой ишлаб чикаради (1-расм, нукта а). акш 2,5 тонна чой ва 10 тонна бугдой ишлаб чикаради (1-расм, нукта в). хар бир давлатда факат 100 бирлик ресурс мавжуд булганлиги сабабли, хеч кайсиниси чойни микдорини камайтирмасдан бугдойни купайтира олмайдилар, ва аксинча. улар орасида савдо булмаганда биргаликда15 …
5
илик кобилиятига эгадирлар. масалан, бразилия, хитой, акш, хиндистон, россия каби катта давлатлар ирок, исландия, нидерландияга нисбатан истеъмол махсулотларининг камрок кисмини импорт килиб, ишлаб чикарган махсулотларининг хам кам кисмини экспорт киладилар. амалиётда давлатнинг катта кичиклиги тасдикланган булишига карамасдан истисно холлари хам мавжуд масалан, албания катта булмаган давлат булиб, савдо чекламалари огир булганлиги сабабли совдо сотик обороти миллий даромадининг жуда оз кисмини ташкил этади. мутлок устунлик назарияси транспорт харажатларини хисобга олмайди. транспорт харажатлари катта кичик давлатларга хар хил таъсир этади. одатда савдода масофа мухум рол уйнайди, аникроги масофанинг катта булиши транспорт харажатлари ортишига олиб келади. шунинг учун майдони катта булган давлатларда бу курсаткич юкоридир. жахон тажрибасига кура юк ташишда масофа 100 милдан ортик булиши керак эмас. акшда барча бозор ва ишлаб чикариш кувватлари 100 мил орлигидаги масофада жойлашган. масалан, нидерландияда ишлаб чикариш кувватларининг деярли куп кисми давлат чегарасидан 100 мил масофа оралигида жойлашган. давлат катталиги куп майдон талаб этадиган махсулотлар ишлаб чикариш …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "халкаро савдо назарияси ва амалиёти элементлари"

1419526369_59820.doc халкаро савдо назарияси ва амалиёти элементлари режа: 1. меркантилизм, мутлок (абсолют) устунлик назарияси. 2. нисбий устунлик назариси. 3. ишлаб чикариш омилларининг нисбат назарияси. 4. савдо хамкорларини аниклаш. 1. меркантилизм, мутлок (абсолют) устунлик назарияси. хозирги вактгача савдо назариясининг икки тури ишлаб чикилган. унинг биринчи тури савдонинг табий боришини аниклаб, давлатлар уртасида савдо эркин булган шароитда савдо тузилиши кандай булишини тушинтиради ва урганади. бу турдаги назария хеч кандай тусиклар булмаган шароитда кайси бир давлат билан савдо килиш керак, кайси турдаги махсулотни ва кандай хажмда сотиш керак кааби саволларни куйган. иккинчи турдаги назария савдо хажмини, йуналишини ва бирикмасини (состав) узгартириш максадида махсулот ва хизма...

DOC format, 105.0 KB. To download "халкаро савдо назарияси ва амалиёти элементлари", click the Telegram button on the left.