2-бўлим: мантиқ илмининг предмети ва асосий қонуниятлари

PPT 36 sahifa 4,2 MB Bepul yuklash

36 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 4,2 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 36

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 36

слайд 1 2-бўлим: мантиқ 7-мавзу: мантиқ илмининг предмети асосий қонуниятлари. тушунча тафаккур шакли сифатида режа: тафаккур мантиқ илмининг ўрганиш объекти сифатида. тафаккур шакллари ва қонунлари ҳақида тушунча. формал мантиқнинг асосий қонулари. мантиқни ўрганишнинг аҳамияти. билиш жараёни босқичлари ҳиссий билиш ақлий билиш сезги идрок тушунча ҳукм тасаввур хулоса мантиқ фанининг ўрганиш объекти тафаккурдир. у тафаккур шакллари, қонунлари - ва усуллари тўғрисида баҳс юритади мантиқ диалектик мантиқ математик мантиқ формал мантиқ «мантиқ» арабча сўз бўлиб, «сўз, фикр» маъноларини англатади. юнонча logika сўзига мувофиқ келади мантиқ илмининг ривожланиш босқичлари қадимги дунёда мантиқий қарашлар ривожи (мил ав iii-i минг йилликлар) ўрта асрларда мантиқ илми тараққиёти (милодий аср бошларидан xv асргача) янги давр ғарбий европасида мантиқий илмлар ривожи (xv-xix асрлар) ҳозирги кунда мантиқ илми тараққиёти мантиқ қонунларининг фикрлаш жараёнидаги ўрни фалсафада қонун тушунчаси нарса ва ҳодисаларнинг муҳим, зарурий, умумий, нисбий барқарор муносабатларини ифодалайди.формал иантиқ илмида эса қонун тушунчаси фикрлаш элементлари ўртасидаги ички, муҳим, зарурий алоқадорликни …

2 / 36

олувчи икки зид мулоҳазадан бири албатта, чин бўлиб, иккинчиси хатодир. учинчи фикрнинг бўлиши мумкин эмас (формуласи – «а ёки в, ёки в эмас») ҳар қандай нарса-ҳодисанинг реал асоси бўлгани каби уларнинг инъикоси бўлган фикр – мулоҳазалар ҳам албатта, исботланган бўлиши керак. (формуласи – « агар в мавжуд бўлса, унинг асоси сифатида а ҳам мавжуд») тилнинг иккита тури мавжуд. табиий ёки миллий тил табиий ёки миллий тиллар тарихан шаклланган товушлар (нутқ) ва графика (ёзув) нинг ахборот белгилари системасидан иборат. табиий тилнинг алоҳида олинган ҳар қандай белгиси ўз холича ҳеч нарсани ифода қилмайди. сунъий тил сунъий тил табиий тил негизида яратилган ёрдамчи ахборот белгилари системасидан иборат бўлиб, у мавжуд баён қилиш ва узатиш учун хизмат қилади. сунъий тилда сунъий йўл билан яратилган махсус белгилар, яъни символлар-рамзлар ишлатилади. сos2+sin2=хабарларни аниқ ҳамда тежамли 1 баҳс, мунозара юритишнинг чин фикрларни исботлай билишнинг, хато фикрларни рад этишнинг ўзига хос қонун қоидалари мавжуд. бу қоидаларни билиш ҳар …

3 / 36

мақсад ҳам фикрнинг чинлигини аниқлаш, унинг аҳамиятини ва муайян фаолият учун қўллаш мумкинлигини асослашдир. реципиент (лот - қабул қилувчи) – тингловчиларга бирор фикрнинг тўғри ёки хатолиги асослаб берилади ва уларда шу фикрга нисбатан ишонч туйғуси шакллантирилади. далилловчи шахснинг сўз санъатини қай даражада эгаллаганлиги, яъни нотиқлик маҳорати тингловчиларда ишонч-эътиқоднинг шаклланишида муҳим рол ўйнайди. исботлаш ва унинг структураси, исботлаш турлари. исботлаш бир ҳукмнинг чинлигини у билан боғланган бошқа чин ҳукмлар ёрдамида асослашдан иборат бўлган мантиқий амалдир. унинг таркиби уч элементдан ташкил топган: * тезис * аргументлар (асослар) * исботлаш усули-демонстрация. тезис тезис-чинлиги асосланиши лозим бўлган ҳукм, у исботлашнинг марказий фигураси ҳисобланади; бутун диққат-эътибор унинг чинлигини кўрсатишга қаратилади. тезис бир мулоҳазанинг ўзидан, ёки мулоҳазалар тизимидан, ёки теоремалардан, ёки аниқ фактларни умумлаштириш натижаларидан ёки ҳодисаларнинг сабабини кўрсатувчи мулоҳазалардан ва шу кабилардан иборат бўлади. аргумент тезиснинг чинлигини асослаш учун келтирилган ҳукмлар. фактларни қайд қилувчи ҳукмлар, таърифлар, аксиомалар, теоремалар, қонунлар ҳамда бошқа эмпирик ва назарий умумлашмалар …

4 / 36

чин эмаслиги асослаб берилади. бу усул «бемаъниликка олиб келиш», деб аталади. рад этилаётган тезис вақтинча чин деб тан олинади, ундан келиб чиқадиган натижалар аниқланиб, бу натижаларнинг хақиқатга зид, нотўғри эканлиги исботланади. чин асосдан хато натижа келиб чиқмайди, акс холда бу бемаънилик бўлади. аргументларни рад этиш. тезисни исботлаш учун оппонент томонидан келтирилган аргументлар танқид қилиниб, уларнинг хатолиги ёки тезисни исботлаш учун етарли эмаслиги аниқланади. аргументларнинг хатолиги тезиснинг ҳам хато эканлигини исботламайди, бунда тезис чин бўлиши ҳам мумкин: аргументларни рад этиш орқали тезиснинг исботланмаганлиги асослаб берилади. исботлаш ва рад этиш қоидалари, уларни бузганда келиб чиқадиган мантиқий хатолар. тезисга алоқадор қоидалар; * тезис мантиқан аниқ ва равшан бўлиши керак. бу қоида бузилса, исботлаш ёки рад этиш ўзининг аниқ предметига эга бўлмай қолади, уни амалга оширишга уриниш беҳуда иш ҳисобланади. * тезис исботлаш ёки рад этишнинг бошидан охиригача ўзгартирилмаслиги керак. бу қоида бузилса «тезисни алмаштириш» деган хато келиб чиқади. аргументларга нисбатан қоидалар: * тезисни …

5 / 36

2-бўлим: мантиқ илмининг предмети ва асосий қонуниятлари - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 36 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"2-бўлим: мантиқ илмининг предмети ва асосий қонуниятлари" haqida

слайд 1 2-бўлим: мантиқ 7-мавзу: мантиқ илмининг предмети асосий қонуниятлари. тушунча тафаккур шакли сифатида режа: тафаккур мантиқ илмининг ўрганиш объекти сифатида. тафаккур шакллари ва қонунлари ҳақида тушунча. формал мантиқнинг асосий қонулари. мантиқни ўрганишнинг аҳамияти. билиш жараёни босқичлари ҳиссий билиш ақлий билиш сезги идрок тушунча ҳукм тасаввур хулоса мантиқ фанининг ўрганиш объекти тафаккурдир. у тафаккур шакллари, қонунлари - ва усуллари тўғрисида баҳс юритади мантиқ диалектик мантиқ математик мантиқ формал мантиқ «мантиқ» арабча сўз бўлиб, «сўз, фикр» маъноларини англатади. юнонча logika сўзига мувофиқ келади мантиқ илмининг ривожланиш босқичлари қадимги дунёда мантиқий қарашлар ривожи (мил ав iii-i минг йилликлар) ўрта асрларда мантиқ илми тараққиёти (милодий аср бошл...

Bu fayl PPT formatida 36 sahifadan iborat (4,2 MB). "2-бўлим: мантиқ илмининг предмети ва асосий қонуниятлари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: 2-бўлим: мантиқ илмининг предме… PPT 36 sahifa Bepul yuklash Telegram