ўзаро алоқадорлик ва ривожланиш қонунлари ва категориялари

PPTX 45 pages 3.4 MB Free download

45 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPTX

Pages 45

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 45

презентация powerpoint 3-мавзу: ўзаро алоқадорлик ва ривожланиш қонунлари ва категориялари қонун ва қонуният тушунчалари. ривожланиш, ўзгариш ва тараққиёт тушунчалари. диалектика тушунчаси, моҳияти ва унинг муқобиллари. диалектика қонунларининг асосий шакллари. категория тушунчаси ва унинг турлари. оламдаги нарса ва ҳодисапарнинг ҳаракати, ўзгариши, бир ҳолатдан иккинчи ҳолатга ўтиб туриши, ривожланиши, улар ўртасидаги алоқадорлик ва ўзаро таъсир каби масалалар қадимдан мутафаккирлар, олимлар, файласуфлар ўртасида турли бахс, мунозара, тортишувларга сабаб бўлган. чунки улар тўғрисида аниқ билимга эга бўлмасдан туриб, олам ва унинг тараққиёти, ривожланиш манбаи,ҳаракатлантирувчи кучлари тўғрисида ҳамда, энг асосийси, келажак ҳақида илмий тасаввурга эга бўлиш қийин.атрофимиздаги жамики нарса-ҳодисалар, яъни энг майда заррачалардан тортиб то ер, қуёш, коинотгача барчаси, шу жумладан,кишилик жамияти ҳам доимо ҳаракат, ўзгариш ва ривожланишдадир. улар ўртасида абадий ўзаро боғлиқлик, ўзаро таъсир ва алоқадорлик мавжуд. оламда ўз-ўзидан, тасодифий равишда ҳеч қандай ҳаракат ҳам, ўзгариш ҳам юз бермайди. дунёнинг мавжудлиги ботиний ва зоҳирий ўзгаришларнинг абадий такрорланиб туришидан иборат. бу такрорланишлар ўз моҳият ва …

2 / 45

ва ўзгаришларга нисбатан ботинийлик тушунчаси қўлланилади. масалан, ер қаъридаги ички жараёнларни маълум даврдан кейин сезиш мумкин. ана шу сабабдан ҳам одамлар зилзилалар, вулқонлар отилиши каби офатлар қаршисида лол. ҳаракат деб, оламдаги ҳар қандай ўзгаришга айтилади. ҳаракат бир томондан, моддий жисмлар ўртасидаги ва уларни ташкил этувчи элементлар ўртасидаги алоқадорликнинг натижаси, бошқа томондан эса, улардаги ўзгаришлар сифатида содир бўлади. ҳаракатнинг химиявий, биологик, физик ва ижтимоий турлари мавжуд қонун тушунчаси кундалик ҳаётда тез-тез ишлатиб турилади: физика, химия, юридик, иқтисод, табиат қонунлари ва ҳ. к. табиат, жамият ва инсон тараққиёти маълум қонунлар асосида амалга ошади. фанларнинг асосий вазифаси муайян соҳани тадқиқ этиб, қонунларни кашф қилиш ёки амал қилиш хусусиятларини очиб беришдир. қанча кўп қонун кашф қилинса, тараққиёт шунча тез бўлади. ўзбекистон “харакатлар стратегияси” асосида демократик давлат, фуқаролик жамияти барпо қилиш йўлидан бормоқда. бунда умумбашарий қонунлар ва мамлакатимизнинг ўзига хос хусусиятлари эътиборга олинган. нима учун инсон қонунни билиши керак? оддий мисолларга мурожаат қиламиз: барча одамлар …

3 / 45

рни қанча яхши билсангиз, ўз фаолиятингизни шунга мувофиқ олиб борганингиз қадар эркин бўласиз. нима қонуний, нима эса қонуний эмаслигини яхши билган киши қонунга хилоф иш тутмайди. қонун оламдаги нарса-ҳодисаларнинг энг муҳим, зарурий, умумий, такрорланиб турувчи боғланишлари, ўзаро алоқа ва муносабатларининг намоён бўлишидир. қонун бир сафар юз бериб, иккинчи сафар юз бермайдиган боғланишларни қамраб олмайди. масалан, қишдан кейин баҳор келади, бу табиат қонуни. табиат қонуни объектив ҳарактерга эга,у инсониятга боғлиқ эмас. шахс, ҳатто миллатнинг иродаси билан табиат қонунига туб ўзгартириш киритиш асло мумкин эмас. оламдаги ҳар бир нарса-ҳодиса бир-бирини тақозо қиладиган ва бир-бирини инкор этадиган қарама-қарши томонлар бирлигидан иборат. демак, воқелик ва ўзгариш жараёнида айният ва зиддиятнинг бўлиши одатий ҳол. масалан, иссиқ-совуқ, оқ-қора, кеча-кундуз, мусбат-манфий, яхшилик-ёмонлик, адолат-жаҳолат ва ҳ. к. фаразан, магнитнинг манфий заряди бўлмаса, у ҳолда магнит бўлолмайди. 2. ривожланиш, ўзгариш ва тараққиёт тушунчалари. диалектика тараққиёт тўғрисидаги таълимот. табиат ва жамиятдаги нарса-ҳодисалар, уларнинг инсон миясидаги инъикослари ўзаро алоқадор, доимий ҳаракатда, …

4 / 45

фий, ички ва ташқи, бевосита ва билвосита, муҳим ва муҳим бўлмаган турларга ажратилади ривожланиш эса бу – прогресс томон ўзгариш, қуйидан юқорига, оддийдан мураккабга қараб илгарилаб борувчи ҳаракатдир. муайян йўналишдаги янги ҳолат эски ҳолатнинг, юқори босқич қуйи босқичнинг ўрнини олиб, миқдор ва сифат жиҳатдан тубдан ўзгариб, эски нарса-ҳодисалар йўқолиб, улар ўрнини янги нарса-ҳодисалар олади. ўзгариш ўз ичига регрессларни ҳам олади. ривожланиш, тўғри чизиқ бўйлаб ҳаракат эмас. ҳар қандай реал ривожланиш спиралсимон ҳолда, унинг ҳар бир янги ўрами олдингисига қараганда кенг, бой, мазмунли, юқорироқ асосда эгри-бугри йўллар билан содир бўлади. прогресс томон ривожланиш табиат, жамият, инсон ва инсон тафаккурига хос асосий умумий хусусиятлардан биридир. ноорганик табиатда ривожланиш моддий объектлар, улардаги ўзаро алоқадорлик ва ҳаракат турларининг тобора мураккаблашиб бориши тарзида намоён бўлади. органик табиатда эса тирик организмларнинг ташқи муҳитга мослашуви, табиий ва сунъий танланиш жараёнида эски, содда турлар ўрнига янги, мураккаброқ турларнинг пайдо бўлиб, такомиллашиб боришида ифодаланади. прогресс (лотинчи progress сузидан олинган …

5 / 45

н жараён унчалик содда эмас. унда муайян даврий, прогрессга томон такрорланмас ўзгаришлар, турли хил зигзаглар мужассам. айниқса, жамиятда юз бераётган ўзгаришлар таҳликали тенденция, ҳалокатлар хавфи бор жараёнларни ҳам ўз ичига олишини тўғри англаб, тўғри хулоса чиқаришда янгича фикрлаш зарур. масалан, оқибатини ўйламай табиат бойликларини талон-тарож қилиш бугунги кунда табиат умумий таназзули хавфини туғдирди. ривожланиш жараёни табиатан турлича йўналишдаги, бир-бирига қарама-қарши ва айни вақтда бир-биридан ажралмас тенденцияларга эга. бу тенденциялар дифференциация ва интеграция жараёнларининг бирлигидан иборат. 3. диалектика тушунчаси, моҳияти ва унинг муқобиллари. ҳаракат, тараққиёт, умумий боғланиш ва алоқадорлик тўғрисидаги фалсафий таълимотлар таҳлили фалсафада «диалектика» тушунчаси орқали ифодаланган. диалектика фалсафа тарихида дастлабки даврларда ўзаро баҳс, мунозара, муҳокамалардаги қарама-қарши, зид фикрлар тўқнашуви ва шу асосда ҳақиқатни аниқлаш маъносини билдирган. антик давр мутафаккирлари маълумотларига кўра, мунозара иштирокчилари бир-бирларига муқобил саволлар бериб, масалага ҳар хил нуқтаи назарлардан ёндашиб, илмий, назарий, аҳлоқий, сиёсий, ҳуқуқий воқеа-ҳодисалар тўғрисида таълимотларини ишлаб чиққанлар. шунинг учун улар наздида, диалектика ўзаро …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ўзаро алоқадорлик ва ривожланиш қонунлари ва категориялари"

презентация powerpoint 3-мавзу: ўзаро алоқадорлик ва ривожланиш қонунлари ва категориялари қонун ва қонуният тушунчалари. ривожланиш, ўзгариш ва тараққиёт тушунчалари. диалектика тушунчаси, моҳияти ва унинг муқобиллари. диалектика қонунларининг асосий шакллари. категория тушунчаси ва унинг турлари. оламдаги нарса ва ҳодисапарнинг ҳаракати, ўзгариши, бир ҳолатдан иккинчи ҳолатга ўтиб туриши, ривожланиши, улар ўртасидаги алоқадорлик ва ўзаро таъсир каби масалалар қадимдан мутафаккирлар, олимлар, файласуфлар ўртасида турли бахс, мунозара, тортишувларга сабаб бўлган. чунки улар тўғрисида аниқ билимга эга бўлмасдан туриб, олам ва унинг тараққиёти, ривожланиш манбаи,ҳаракатлантирувчи кучлари тўғрисида ҳамда, энг асосийси, келажак ҳақида илмий тасаввурга эга бўлиш қийин.атрофимиздаги жамики нарс...

This file contains 45 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "ўзаро алоқадорлик ва ривожланиш қонунлари ва категориялари", click the Telegram button on the left.

Tags: ўзаро алоқадорлик ва ривожланиш… PPTX 45 pages Free download Telegram