savod o‘rgatish metodikasining ilmiy, psixologik va lingvistik asoslari

PPTX 16 стр. 90,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 16
mavzu:boshlang`ich sinflarda til va savodxonlik fanining predmeti va vazifalari. tilni o`qitish prinsiplari, savodxonlikka o`qitish metodikasining tekshirish usullari. mavzu: savod o`rgatish metodikasining ilmiy, psixologik va lingvistik asoslari. o‘qituvchi:barno suleymanova mavzu rejasi: 1. o`qish va yozish – nutq faoliyatining turi. 2. savod o`rgatish uchun o`zbek tili tovush tuzilishi va yozuvi, ular o`rtasidagi munosabat. 3. o`qish va yozish jarayonining psixolingvistik tavsifi. 4. savod o`rgatish tarixidan. maktabda o`qitish elementar o`qish va yozishga o`rgatishdan boshlanadi. “alifbe”ga asoslangan holda qisqa vaqt ichida o`quvchilar o`qish va yozishga o`rgatiladilar, ya’ni o`qish va yozish ko`nikmasini egallaydilar. savod o`rgatish davrida o`qish va yozish harakatini maqsadga muvofiq ravishda bajara olish o`qish va yozish ko`nikmasi deyiladi. bu ko`nikma bilimni talab qiladi, bilimsiz ko`nikma shakllanmaydi. o`qish va yozish ko`nikmasi takomillashtirila borib, malakaga aylantiriladi. malakaning shakllanishi uchun bir faoliyat ko`p bora takrorlanishi lozim. o`qish va yozish kishi nutq faoliyatining turi bo`lib, u nutqqa oid malakadir. bu malakalar nutq faoliyatining boshqa turlari bilan uzviy bog`liq …
2 / 16
alifbosi (vi – vii asrlardan xii asrgacha); - arab alifbosi (vii – viii asrlardan 1929-yilgacha); - lotinlashtirilgan o`zbek alifbosi (1929 – 1940 yillarda); - rus-kirill yozuvidagi o`zbek alifbosi (1940-yildan); 1993-yil 2-sentabrdagi “lotin yozuviga asoslangan o`zbek alifbosini joriy etish qonunga muvofiq o`zbek tili yozuvi uchun lotin grafikasi asos qilib olindi. - lotin yozuvi asosidagi o`zbek alifbosi (1996-yil sentabridan). savod o`rgatish analitik-sintetik tovush metodiga asosan olib boriladi. hozirgi o`zbek tilida 6 ta unli tovush bor, ular 6 ta unli harf bilan ifodalanadi. a, o, i, e, u, o‘ 24 ta undosh tovush mavjud. yozuvda 23 ta harf bilan ifodalanadi:b,d,f,g,h,j (jurnal), j(joy), k,l,m,n,p,q,r,s,t,v,x,y,z,g‘,sh, ch, ng va’ (tutuq belgisi) va uning imlosi ham o`rgatiladi. o`qish va yozish jarayonining psixolingvistik tavsifi: 1. bola o`qish paytida bitta harfni ko‘radi, uni bilish uchun rasmlarni ko`z oldiga keltiradi, esiga kelgach, aytishga oshiqadi, lekin o`qituvchi aytishga yo`l qo`ymaydi. undan bo`g`inni aytishini talab qiladi. o`quvchi birinchi harfni eslaguncha, ikkinchi harf …
3 / 16
o`stirishga katta e’tibor berish kerak. savod o`rgatish tarixidan savod orgatishda qadimda eski usuldagi maktablarda turli metodlardan foydalanilgan. unda o`qish bilan yozish bir vaqtda o`rgatilmagan, avval faqat o`qishga o`rgatilgan. o`qish “hijo” usuli bilan o`rgatilgan. o`qishga o`rgatishning bu usuli "hijjai qadimiy" deb ham atalgan. 1-bosqich. bu bosqichda harflar nomi yodlatiladi. bu harfiy metod deyilgan. 2-bosqich. bu bosqichda bo`g`in hosil qilish o`rgatilgan. harflar nomi yodlab bo`lingach, bo`gin hosil qilish – zer-u zabarni o`rgatishga o`tilgan. bunda ham quruq yodlatilgan. 3-bosqich. bo`g`inlarni qo`shish. eski maktabda bo`g`inni bo`g`inga qo`shib, so`zlar yodlatilgan. bu usuldagi savod o`rgatishda bolalar savodi yaxshi chiqmagan. turkistonda taxminan xix asrning ikkinchi yarmida ochilgan rus-tuzem maktablari savod o`rgatishda ma’lum darajada ijobiy natijalarga erishdi. rus-tuzem maktablarining o`zbek sinflarida o`zbekcha xat-savod o`rgatish metodi 1900-yildan boshlab asta-sekin isloh qilindi. hijo metodidan tovush metodiga o`tildi. 1902-yilda saidrasul saidazizovning tovush metodiga muvofiq tuzilgan alifbesi - "ustodi avval" qo`llanmasi nashr etildi. mazkur qo`llanma uch bo`limdan iborat edi: 1 -bo`lim: alifbe …
4 / 16
i to`g`ri yozishga, harfni harfga qo`shib so`z va gaplarni to`g`ri yozishga o`rgatish. 3. imlo qoidalariga rioya qilib, savodli yozishga o`rgatish. 4. o`quvchilarning lug`at boyligini va nutqini o`stirish. 5.bolalarga axloq-odob, vatanga muhabbat, mehnatsevarlik kabi tarbiyalarni singdirish. bu vazifalar savod o`rgatish davrida alifbe va va yozuv darslarida amalga oshiriladi. e’tiboringiz uchun rahmat! /docprops/thumbnail.jpeg
5 / 16
savod o‘rgatish metodikasining ilmiy, psixologik va lingvistik asoslari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "savod o‘rgatish metodikasining ilmiy, psixologik va lingvistik asoslari"

mavzu:boshlang`ich sinflarda til va savodxonlik fanining predmeti va vazifalari. tilni o`qitish prinsiplari, savodxonlikka o`qitish metodikasining tekshirish usullari. mavzu: savod o`rgatish metodikasining ilmiy, psixologik va lingvistik asoslari. o‘qituvchi:barno suleymanova mavzu rejasi: 1. o`qish va yozish – nutq faoliyatining turi. 2. savod o`rgatish uchun o`zbek tili tovush tuzilishi va yozuvi, ular o`rtasidagi munosabat. 3. o`qish va yozish jarayonining psixolingvistik tavsifi. 4. savod o`rgatish tarixidan. maktabda o`qitish elementar o`qish va yozishga o`rgatishdan boshlanadi. “alifbe”ga asoslangan holda qisqa vaqt ichida o`quvchilar o`qish va yozishga o`rgatiladilar, ya’ni o`qish va yozish ko`nikmasini egallaydilar. savod o`rgatish davrida o`qish va yozish harakatini maqsadga muvof...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (90,8 КБ). Чтобы скачать "savod o‘rgatish metodikasining ilmiy, psixologik va lingvistik asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: savod o‘rgatish metodikasining … PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram