ландшафтларнинг табиий компонентлари

PPT 28 стр. 23,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 28
слайд 1 тупроқшунослик ва деҳқончилик кафедраси мавзу: ландшафтларнинг табиий компонентлари тошкент-2022 мавзу режаси: 1. ландшафтнинг табиий комнонетлари 2. ландшафтларнинг геологик ва геоморфологик тузилиш 3. ландшафтларнинг шаклланишида иқлим ва сув ахамияти ландшафтни ҳосил қилувчи моддий компонентлар - ернинг қобиғи, сув, атмосфера, ўсимлик ва хайвонот дунёси, тупроқлар ландшафтнинг табиий компонентлари дейилади. ландшафт хаётида ер пўстининг юза қатламлари (тоғ жинслари ) ва ташқи хамда ички кучлар хосиласи бўлган рельеф, атмосферанинг барча хусусиятлари, ҳаво циркуляцияси хосиласи бўлган иқлимнинг ахамияти жуда катта (газ таркиби хамма жойда деярли бир хил). шунинг учун ҳам рельеф, тоғ жинслари ва иқлим ландшафтнинг алохида компонентларини ташкил этади. улар фақат ландшафтнигина эмас, балки барча географик комплексларнинг хам компонентларидир. масалан, фация хам маълум рельефда жойлашади, сув, атмосфера, ўсимлик, хайвонот дунёси ва тупроқлардан таркиб топади, лекин турли даражадаги географик комплексларни таърифлаганда табиий компонентларнинг бир хил кўрсаткичларидан фойдаланиб бўлмайди. бинобарин, ландшафт компонентларига юқорида қайд қилинган қандай кўрсаткичларини киритишни аниқлаб олиш зарур.. ландшафтга таъриф берилганда …
2 / 28
га чиқиб ётадиган тоғли ўлкаларда ландшафтнинг геологик замини келиб чиқиши ва таркибига кўра фарқ қилса хам ер пўстининг муайян бир структураси билан боғланган тоғ жинслари комплексидан иборат бўлиши мумкин. баъзи вақтда очилиб қолган интрузив жинслар ва эффузив қопламалар ҳам ландшафтнинг геологик замини бўлиши мумкин. геотектура морфоструктур морфоскульптура ер пўстининг рельефи шаклларини уч категорияга ажратиш мумкин. геотектура ер пўстининг энг катта шакллари-материк кўтарилмалари ва океан ботиқликларини билдиради. морфоструктура шакллари материкларнинг йирик нотексликлари бўлиб, тектоник характерлар хамда геологик тузилишига қараб вужудга келган азонал хосилалардир. морфоскульптура шакллари морфоструктура доирасида маълум даражада зонал характерга эга бўлган экзоген омиллар таъсирида хосил бўлади. демак, скульптура шакллари структура шакллари билан жуда боғланган. чунки экзоген табиий омиллар ўз мохиятига кўра ер юзасининг бирламчи нотекисликларига боғлик. масалан, тектоник кўтарилмаларда эрозия ва денудация, ботиқликларда аккумуляция рельефи шакллари вужудга келади бундан ташқари макрорельеф, мезорельеф ва микрорельеф деган тушунчалар мавжуд. шунинг учун ландшафтнинг рельеф компоненти хақида гап борганда рельефнинг бу тушунчаларига асосланиб …
3 / 28
ни кўрсатиш мумкин. битта геоморфологик комплексда ҳамма вақт ҳам фақат битта ландшафт таркиби топавермайди. баъзан бир геоморфологик комплексда бир неча ландшафт вужудга келиши мумкин. буни фарғона водийси ўрта қисмидаги текислик мисолида кўриш мумкин. биргина тектоник ботиқликдан иборат бўлган ва бир хил табиий жараёнлар (аккумуляция, эол жараёнлар) рўй бериб турадиган бу текисликда иқлимий шароитнинг узоқлик бўйича марказий -ғарбий қумли чўл ўзгариши таъсирида шўрхоқ чўл ва шарқий гилли чўл ландшафтлари таркиб топган. ландшафтнинг таркибий қисми бўлган сув хар бир ландшафт учун хос ва шу ландшафт хусусиятлари билан жуда яқиндан боғланган бўлиб, бошқа ландшафтлардаги сув хавзалари, характери, химиявий таркиби, термик режими ва хоказоларига кўра фарқ қилади. ландшафтнинг иқлим компоненти зонал иқлим хусусиятлари ва хар бир жойнинг ўзига хос хусусиятлари таъсирида таркиб топади. шунинг учун хар бир табиий географик комплекснинг ўзига хос иқлими бўлади. ландшафт иқлими махаллий иқлимга мос келади. махаллий иқлим, хар бир ландшафтнинг типик урочишчеларида олиб борилган метеорологик кузатишлар асосида аниқланади. микроиқлим …
4 / 28
ндшафтга хос бўлган қонуний равишда такрорланувчи тупроқ типлари, турлари, хиллари мавжуд. ландшафтнинг энергетика омили қуёшдан келадиган нур энергияси ва ернинг тектоник харакатлари воситасида намоён бўладиган ички энергиясидир. ландшафтдаги барча биологик, биофизик жараёнларнинг бориши қуёш энергиясига боғлиқ. ернинг ички энергияси табиий географик жараёнларнинг, гравитация шароитининг таркиб топишида катта роль ўйнайди, яъни юзасидаги тоғ жинсларининг емирилиши, силжиши, қайта ётқизилишининг жадаллиги рельефга ва тоғ жинсларига боқлиқ, рельеф эса ўз навбатида ер ички энергиясининг ҳосиласидир.
5 / 28
ландшафтларнинг табиий компонентлари - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 28 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ландшафтларнинг табиий компонентлари"

слайд 1 тупроқшунослик ва деҳқончилик кафедраси мавзу: ландшафтларнинг табиий компонентлари тошкент-2022 мавзу режаси: 1. ландшафтнинг табиий комнонетлари 2. ландшафтларнинг геологик ва геоморфологик тузилиш 3. ландшафтларнинг шаклланишида иқлим ва сув ахамияти ландшафтни ҳосил қилувчи моддий компонентлар - ернинг қобиғи, сув, атмосфера, ўсимлик ва хайвонот дунёси, тупроқлар ландшафтнинг табиий компонентлари дейилади. ландшафт хаётида ер пўстининг юза қатламлари (тоғ жинслари ) ва ташқи хамда ички кучлар хосиласи бўлган рельеф, атмосферанинг барча хусусиятлари, ҳаво циркуляцияси хосиласи бўлган иқлимнинг ахамияти жуда катта (газ таркиби хамма жойда деярли бир хил). шунинг учун ҳам рельеф, тоғ жинслари ва иқлим ландшафтнинг алохида компонентларини ташкил этади. улар фақат ландшафтнигина эма...

Этот файл содержит 28 стр. в формате PPT (23,1 МБ). Чтобы скачать "ландшафтларнинг табиий компонентлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ландшафтларнинг табиий компонен… PPT 28 стр. Бесплатная загрузка Telegram