vii асрдан xiv асрнинг биринчи яримигача ўрта осиёда тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар

PPTX 22 sahifa 11,6 MB Bepul yuklash

22 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 11,6 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 22

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 22

powerpoint presentation мавзу: vii асрдан xiv асрнинг биринчи яримигача ўрта осиёда тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар п.ф.н., доцент и.алиев reja: 1.ислом динининг тарқалиши ва унинг таълим-тарбияга таъсири. 2.мусулмон мактаблари ва унда таълим-тарбия мазмуни. 3.диний китобларнинг тарбиявий аҳамияти. 4.қурони-карим-ахлоқий-фалсафий таълимотлар манбаи. 5. ҳадис илмийнинг пайдо бўлиши. муддарислар (имом исмоил ал-бухорий ва имом ат-термизий ва бошқалар) нинг ҳадис илми ривожига қўшган ҳиссаси 40% 30% 20% 10% ислом пайдо бўлиши арафасида арабистоннинг ғарбида ўрта ер денгизининг шарқий қирғоқларида, шимолий африкада (хусусан мисрда) якка худоликка асосланган иудаизм (яхудолик) дини, шимол томондаги византия (ҳозирги туркия) давлатида эса насроний дини (христиан) мавжуд бўлиб, бу динлар араблар орасида ҳам тарқалмоқда эди. бу тўғрида қуръонда ҳам маълумотлар берилган. (бақара сураси). ўша даврдаги тарихий вазиятда араб қабилалари ва шаҳар давлатлари аҳолиси олдида қуйидаги тарихий вазифалар мавжуд эди: bir o`zgaruvchili tenglamalar o`rgatish. masalalarni tenglama араблар ҳаётида уруғчилик, қабилачилик тартиблари емирила бошлаб, қулчилик билан феодал тартиблари шаклланаётган эди. натижада араблар ижтимоий …

2 / 22

шаганлар. шаҳарлик ва саҳройи-бадавий араблар орасида тез-тез талончилик урушлари юз бериб турганлиги тарихий манбаларда кўрсатилган. арабларда уларни тартибга солиб турадиган марказлашган кучли давлат ҳам йўқ эди. шаҳар бойлари ва бой чорвадорлар орасида кўп хотин олиш, кўп кунларга чўзилган дабдабали тўй-маъракалар, ичкиликбозлик, қимор ўйнаш, фоҳишабозлик каби ярамас одатлар кенг тарқалган эди. айрим араб оилаларида қиз болаларни ерга кўмиб ташлашдек даҳшатли одат ҳам бор эди. кун тартибида ана шундай аҳволга барҳам бериш вазифаси ҳам мавжуд эди. юқорида санаб ўтилган тарихий вазифаларни фақат оллоҳ хоҳиш иродаси бўлган ислом дини куч-қуввати билангина бажармоқ мумкин бўлди. оллоҳга иймон-эътиқодга даъват қилиш фаолиятини ханифалар бошлаб юборган эдилар.ханифалар (ханиф, арабча сўз бўлиб, маъноси чинакам эътиқод қилувчи, тақвадор киши) демакдир. ўша даврда арабларда ғоявий-мафкуравий бирлик ҳам йўқ эди. чунки, араб қабила ва уруғлари турли-туман динларга диний урф-одатларга амал қилганлар, айниқса аждодлар руҳига сиғиниш, айрим ҳайвонларни илоҳийлаштириш (тотемизм), айрим тоғлар, ғорлар, сув манбалари, дарахтлар, тошлар, осмон жисмларидан; ой, қуёш, юлдузларни …

3 / 22

овати тобора кучайиб боради. бир неча урушлар бўлди. шундан сўнг аллоҳнинг изни билан макка шаҳридан мадина шаҳрига ҳижрат этишга рухсат бўлди. пайғамбаримиз муҳаммад алайҳис-салом 622 йилда ўз саҳоба ва тарафдорлари билан мадина шаҳрига йўл олдилар. мусулмонларнинг ҳижрий йил ҳисоби худди шу йилдан бошланади. 609-610 йиллардан бошлаб муҳаммад пайғамбар сифатида ягона оллоҳга эътиқод қилиш ғоясини тарғиб эта бошлади. ислом динининг ғояларини қурайиш ва бошқа қабилаларнинг аъзолари ўртасида тарғиб этишда муҳаммад аллайҳис-саломга хадича ҳар жиҳатдан кўмак беради, улар бир умр маслакдош, ҳамфикр бўлиб қоладилар. ушбу йилларда у савдогарлик касбининг сир-асрорларини ўргана бошлайди. вояга етгач макка шаҳрининг бадавлат аёлларидан бири бўлган хадичанинг хизматига ишга киради. ислом динининг асосчиси ва тарғиботчиси муҳаммад ибн абдуллоҳ 570 йилда маккада қурайш қабиласига мансуб ҳошимийлар хонадонида туғилади. отаси абдуллоҳ шом сафарига кетаётиб мадина шаҳрида вафот этганда, ёши 30 га етмаган эди. мадинада қабилалар қўшилиб, янги иттифоқ – жамоа тузилади. бора-бора мадина шаҳрида мусулмон жамоалари кучли давлатга айланади. 632 …

4 / 22

ди бўлган абу бакр ас-сиддиқ, умар ибн ал-хаттоб, усмон ибн аффон, али ибн абу толиб, зайд ибн собит, убай ибн коааблар “қуръон” оятларини йигирма уч йил давомида ёд олиб борганлар ва хат билан битганлар. учинчи халифа усмон ибн аффоннинг топшириғига кўра “қуръон” суралари ва оятлари биринчи бўлиб саҳоба зайд ибн собит томонидан кийик терисидан тайёрланган саҳифаларга битилган. сўнгра ушбу манбадан 6 нусха кўчиртирилиб, марказий шаҳарларга битта нусхадан юборилган ҳамда қуръоннинг фақат ана шу нусхаларидан фойдаланишга фармон берилган. шундай қилиб, “қуръон” мусулмонларнинг диний, ижтимоий ва сиёсий ҳаётида асосий қўлланма бўлиб қолади. қуръони карим ҳақида “қуръон”- дунё маданиятининг улкан бойлиги, мусулмонларнинг муқаддас китоби бўлиб, араб тилида “қироат” маъносини англатади. “қуръон” 114 сурадан иборат бўлиб, уларнинг 90 таси муҳаммад алайҳис-салом макка шаҳрида, 24 таси эса мадина шаҳрида истиқомат қилган даврларда нозил бўлинганлиги тўғрисида манбаларда маълумотлар келтирилади. “қуръон” ғоялари кишиларни тенглик, биродарлик, тинч-тотув яшаш ва эзгуликка ундайди. шунга кўра, у катта ахлоқий қимматга эга. …

5 / 22

ади. исломий ғоялар одамларни яхшиликка даъват этади, уларни ёмонликдан қайтаради. инсонпарварликни тарғиб этиб, разолатни қоралайди, одоб-ахлоқ, руҳий-маънавий поклик, меҳнат қилиш ҳамда ер юзини обод ва гўзал этишга ундайди. у адолат, тенглик, тинчлик, эркни тарғиб этади. буни биз “қуръон”нинг инсон камолотга эришишидаги аҳамияти, унинг инсонга ва бутун борлиққа нисбатан муносабати мазмунидан ҳам билсак бўлади. сура ва оятлар воситасида зоҳир этилган мусулмон олами, хусусан, ислом динига эътиқод қилувчи халқларнинг маданияти, маънавияти ва маърифатига оид қарашлар ахлоқий меъёрларини белгилашда муҳим аҳамият касб этади. маълумки, инсон камолоти аввало унинг билим ва тафаккур даражаси билан белгиланади. ислом дини асрлар давомида инсонларни чуқур билим олиш, илм-фан сирларини пухта эгаллаш, ўзлаштирилган билимлар асосида ижтимоий фаолиятни ташкил этишга ундаб келган. илм-фан, маърифат тараққий этган жамиятгина ижтимоий, иқтисодий ва маданий жиҳатдан ривожланади. “қуръон”нинг “зумар” сураси 9-оятида кишиларни илм ўрганишга даъват этувчи шундай фикрлар баён этилади: “айтинг: биладиган зотлар билан билмайдиган кимсалар баробар бўлурми? дарҳақиқат, фақат ақл эгаларигина панд-насиҳат қила …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 22 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"vii асрдан xiv асрнинг биринчи яримигача ўрта осиёда тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар" haqida

powerpoint presentation мавзу: vii асрдан xiv асрнинг биринчи яримигача ўрта осиёда тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар п.ф.н., доцент и.алиев reja: 1.ислом динининг тарқалиши ва унинг таълим-тарбияга таъсири. 2.мусулмон мактаблари ва унда таълим-тарбия мазмуни. 3.диний китобларнинг тарбиявий аҳамияти. 4.қурони-карим-ахлоқий-фалсафий таълимотлар манбаи. 5. ҳадис илмийнинг пайдо бўлиши. муддарислар (имом исмоил ал-бухорий ва имом ат-термизий ва бошқалар) нинг ҳадис илми ривожига қўшган ҳиссаси 40% 30% 20% 10% ислом пайдо бўлиши арафасида арабистоннинг ғарбида ўрта ер денгизининг шарқий қирғоқларида, шимолий африкада (хусусан мисрда) якка худоликка асосланган иудаизм (яхудолик) дини, шимол томондаги византия (ҳозирги туркия) давлатида эса насроний дини (христиан) мавжуд бўлиб, бу динлар араб...

Bu fayl PPTX formatida 22 sahifadan iborat (11,6 MB). "vii асрдан xiv асрнинг биринчи яримигача ўрта осиёда тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: vii асрдан xiv асрнинг биринчи … PPTX 22 sahifa Bepul yuklash Telegram