o’zbekiston tabiati va iqlimi bilan tanishish ekologik indikatorlarga asoslangan holda baholash

PPTX 20 pages 181.4 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 181.4 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

o’zdtriston tabiati va iqlimi bilan tanishish fan: ekologiya va atrof-muhit muhofazasi amaliy mashg’ulot murabbiyi: d.mamatova o’zbekiston tabiati va iqlimi bilan tanishish ekologik indikatorlarga asoslangan holda baholash reja: o’zbekiston iqlimi; o’zbekiston suv resurslari; iqlim tashkil qiluvchi omillar. o‘rta osiyo yevrosiyo materigining markazida, okeanlardan uzoqda, berk (kaspiy—orol— balxash ) havzada joylashganligi, shimol va g‘arb tomondan ochiqligi, sharq va janubdan qudratli tog‘ tizmalari bilan o‘ralganligi o‘lkaning eng muhim xususiyatlaridan hisoblanadi. materiklar: iqlim mintaqalari: 1.shimoliy amerika 1. ekvatorial-280с, 2000мм 2.janubiy amerika 2. tropik-350с, 150мм,saxroikabir 3.yevroosiyo 3. kontenental 4.afrika 4. arktika 5.avstraliya 5. antarktida 6.antarktida o’zbekiston iqlimi yevrosiyo materigining ichki qismida joylashganligi tufayli kontinental iqlimga ega. kontinental iqlimning o‘ziga xos xususiyatlari quyidagilardan iborat: quyoshli; harorat nihoyatda yuqori, yillik yog‘in miqdori kam, aksincha, mumkin bo‘lgan (potensial) bug‘lanish katta: yoz uzoq vaqt davom etib, jazirama issiq, qish esa shu geografik kenglik uchun birmuncha sovuq; yillik va sutkalik haroratning farqi katta. respublikadagi tekisliklar turon tekisligining bir qismi hisoblanadi. …

2 / 20

ish suvning suyuq holatidan gaz yoki bug‘ holatiga o‘tish jarayonidir. bug‘lanish suvning suyuq holidan suv aylanish jarayoniga qaytishining birlamchi yo‘lidir. izlanishlar shuni ko‘rsatdiki okeanlar, ko‘llar, dengizlar, daryolar bug‘lanishi orqali atmosferadagi 90% namlik ta’minlanadi, qolgan 10% o‘simliklardan bug‘lanishi orqali ta’minlanadi. kondensatsiya bu suv bug‘ining suvning suyuq xolatiga o‘tish jarayoni. tiniq ko‘m – ko‘k osmonda bulutlar yo‘q bo‘lgan taqdirda ham, suv bug‘ va ko‘zga ko‘rinmas kichik tomchilar ko‘rinishida mavjud bo‘ladi. suv molekulalari havodagi chang, tuz, tutunlar bilan aralashib bulutchalarni tashkil qiladi, u o’z navbatida o‘sib, rivojlanib katta bulutlarga aylanadi. suv tomchilari bir biriga aralashib hajm jihatdan o‘sib borar ekan, bulutlar kattalashib yog‘in yuzaga kelishi mumkin. havodagi suv bug‘lari miqdori kattalashgani va havo sovugani tufayli atmosferada bulutlar yuzaga keladi. quyosh yer ustiga yaqin havoni isitadi, o‘z o‘rnida havo yengillashadi va harorat past bo‘lgan joy tomon harakatlanadi. havo sovib borgan sari kondensatsiya jarayoni yuz berishi ko‘payadi va shu tariqa bulutlar yuzaga keladi. yog‘ingarchilik: bulutlardan …

3 / 20

hilik millimetr va dyuymda ifodalangan. och ko‘k rangda keltirilgan hududlarni "cho‘l" deb hisoblash mumkin. afrikadagi saxara hududini cho‘l ekanligini taxmin qilgan bo‘lishingiz mumkin, lekin grenlandiya va antarktikaning katta qismi cho‘l ekanligi haqida o‘ylab ko‘rganmisiz? suvning muzlik va qorda to‘planishi yerning jami 90% muzliklari antarktikada, shu bilan birga 10% jahondagi muzliklar grenlandiyaga to‘g‘ri keladi. grenlandiyada muzliklarning qalinligi o‘rtacha 1.500 metrga, lekin ba’zi joylarda uning qalinligi 4.300metrga boradi. muzliklar yerninng 10-11 % qoplagan. 20 % chuchuk suv birgina ko‘lda, osiyodagi baykal ko‘lidadir. suv manbaalari eng yirik suv arteriyalari amudaryo (1437 km) va sirdaryo (2137 km). bu ikkala daryo havzasiga norin, qoradaryo, chirchiq, ohangaron, sux, isfara, oqbo’ra, shoximardon, g’ovasoy, kosonsoy, zarafshon, qashqadaryo, surxondaryo,sherobodaryolari kiradi. iqlim hosil qiluvchi omillar. o‘zbekiston iqlimining vujudga kelishida uning geografik o‘rni va u bilan bog‘liq quyosh radiatsiyasi; atmosfera sirkulatsiyasi (shamollar); okean suvlari, joyning relyefi, yer yuzasining holati (yer yuzasi nimalar bilan qoplanganligi) va kishilarning xo‘jalik faoliyati (antropogen) ta‘sir etadi. …

4 / 20

suvga yanada ko‘proq ifloslovchi moddalar tushadi. barcha sug‘oriladigan yerlarning qariyib 50 % sho‘rlangan, deb tasniflandi. o’simlik va hayvonot olami yer yuzida 500 mingga yaqin o’simlik turi bo’lib, 40 ming tur yo’qolish xavfi ostida. o’simliklarning 2500 dan ortiq turi foydalaniladi va madaniylashtirilgan. yer yuzining 28-29% (3,9 mlrd ga) o’rmonzorlar bilan band va har yili 30 mln. ga maydondan o’rmon daraxtlari kesiladi. o’zbekiston umumiy yer maydoning 13 % o’rmonlar bilan qoplangan. 125-130 mingdan ortiq tur bo’lib, yer yuzidagi hayvonlarning 8,5 % ni tashkil qiladi. ekologik indkatorlar bu tirik organizmlarning holati haqida ma’lumot beradigan flora yoki fauna organizmlarining shakllanishidir. tuban o’simliklardan lishayniklar notoza atmosferadan tez ta’sirlanadi va dastlab to’planuvchi turlari, keyinchalik barglari va lishaaynikning o’zi mutloq nobud bo’ladi. yuksak o’simliklardan so2 o’ta chidamsizlarga nina bargli daraxtlar archa, kedr, sosna kiradi. eng chidamlilariga zarang, qayrag’och, terak, akatsiya, gujum kiradi. madaniy o’simliklar ichida bug’doy, makkajo’xori, pixta, archa, yer tut, oq qayin havoda xlorvodorod va ftorvodorodlar …

5 / 20

ikasi sanoati, 2003 yil. davlat statistika qo‘mitasi.-toshkent, 2004 5. p.sultonov. ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish asoslari. toshkent, 2007 image2.gif image3.gif image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbekiston tabiati va iqlimi bilan tanishish ekologik indikatorlarga asoslangan holda baholash"

o’zdtriston tabiati va iqlimi bilan tanishish fan: ekologiya va atrof-muhit muhofazasi amaliy mashg’ulot murabbiyi: d.mamatova o’zbekiston tabiati va iqlimi bilan tanishish ekologik indikatorlarga asoslangan holda baholash reja: o’zbekiston iqlimi; o’zbekiston suv resurslari; iqlim tashkil qiluvchi omillar. o‘rta osiyo yevrosiyo materigining markazida, okeanlardan uzoqda, berk (kaspiy—orol— balxash ) havzada joylashganligi, shimol va g‘arb tomondan ochiqligi, sharq va janubdan qudratli tog‘ tizmalari bilan o‘ralganligi o‘lkaning eng muhim xususiyatlaridan hisoblanadi. materiklar: iqlim mintaqalari: 1.shimoliy amerika 1. ekvatorial-280с, 2000мм 2.janubiy amerika 2. tropik-350с, 150мм,saxroikabir 3.yevroosiyo 3. kontenental 4.afrika 4. arktika 5.avstraliya 5. antarktida 6.antarktida o’zbekis...

This file contains 20 pages in PPTX format (181.4 KB). To download "o’zbekiston tabiati va iqlimi bilan tanishish ekologik indikatorlarga asoslangan holda baholash", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbekiston tabiati va iqlimi b… PPTX 20 pages Free download Telegram