islom dini manbalar, aqidaviy va fiqhiy maktablari

PPT 48 стр. 4,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 48
powerpoint presentation 4-мавзу: ислом дини манбалари, ақидавий ва фиқҳий мактаблари маърузачи: катта ўқитувчи умаржонов с. тошкент халқаро молиявий бошқарув ва технологиялар университети режа: 1. қуръон, ҳадис, фиқҳ, ақида, илмларининг шаклланиш тарихи. 2. ҳадис тушунчаси, уларнинг турлари ва таснифи. буюк муҳаддислар ва ҳадисшуносларлик. 3. тасаввуф тариқатлари. ислом сўзи арабча «оллоҳга ўзини топшириш», «итоат этиш», «таслим бўлиш», «бўйсуниш» маъноларини беради. исломнинг асосий манбаси бўлмиш қуръони карим vii асрда нозил бўлган бўлса-да, ислом таълимотига кўра бу дин, ер юзида инсоният пайдо бўлибдики, барчаларига нозил қилинган. биз қуръонни туширдик ва уни ўзимиз муҳофаза қиламиз” (“ҳижр” сураси, 9 оят) қуръони карим «қуръон» - арабча «қара’а» (ўқимоқ) феълидан олинган. қуръон суралардан иборат. сура қуръондан бир бўлак бўлиб, энг ками учта ёки ундан ортиқ оятларни ўз ичига олади. қуръонда жами 114 та сура мавжуд. оятлар сони эса, қуръон мантларини тақсимлашнинг турли йўлларига кўра, 6204та, 6232та, ҳатто 6666 тагача белгиланган. қуръони карим тўғрисида умумий маълумот нозил қилиниши муқаддас …
2 / 48
622 йил октябрдан 632 йилгача). (24 сура) сура нима? «сура» сўзи луғатда қўрғон, манзил ва шараф маъноларини англатади. уламолар эса, сура – қуръон оятларининг бошланиши ва тугаши белгиланган мустақил тоифаси эканлигини таъкидлайдилар. бошқача айтганда, қуръон оятларининг қўрғон ила ўралгандек, бир тоифасига сура дейилади. қуръони каримдаги энг қисқа сура кавсар сураси бўлиб, уч оятдан, энг узун сура бақара сураси бўлиб, 286 оятдан иборатдир. усмон мусҳафи қуръон тиловати вақтида халифа усмон душманлари томонидан ўлдирилди. шаҳид қилинган қони қуръони каримга тўкилган. мусҳафи усмон амир темур томонидан басрадан самарқандга келтирилган. 1869 йилда туркистон генерал-губернатори фон кауфман буйруғи билан петрбургга олиб кетилдган. 1917 йилдаги давлат тўнтарилишидан кейин петербургда тузилган ислом шўроси ташкилотининг талаби билан қуръон россия мусулмонларига қайтариб берилди ва уфа диний назорати қароргоҳида 1924-йилгача сақланган. 1924 йил 18-августда туркистондаги тарихий музейлар ва қадимий осори атиқалар иши бўйича тузилган қўмитанинг талабномаси ва россия ҳукуматининг қарорига асосан тошкентга олиб келинган. хозир эса “хазрати имом” (хаст-имом) мажмуасида …
3 / 48
арга раҳматингни кўрсатгин, деб айт” (“исро” сураси, 23, 24 оятлар) калом илми мусулмонлар ислом таълимотини муҳаммад пайғамбар (с.а.в.)дан ўрганганлар. вақт ўтиши билан ислом таълимотини фақат шу динни яхши билган олимлар тушунтира бошладилар. бу таълимотни тушунтирувчи фан пайдо бўлди. мазкур фан турли даврларда ўзига хос «ал-фиқҳ ал-акбар», «тавҳид», «ақида», «калом», «усул ад-дин» каби номлар билан аталди. унинг номлари турлича бўлсада, бир мавзуни, яъни ақидани ўрганишга қаратилган. «калом илми» ақида илмининг энг машҳур номларидан бири ҳисобланади. «ақида» бир нарсани иккинчисига «маҳкам боғлаш» маъносини билдиради. ислом ақидаси мусулмон инсонни муайян тушунчалар билан мустаҳкам боғлаб турадиган эътиқодлар йиғиндиси. яъни, бирор нарсага эътиқод қилиш учун уни ҳеч қандай шубҳа қолдирмайдиган даражада жуда яхши билишдир. маълум бир фикр инсоннинг фикрига айланиб, ҳис-туйғуларини йўллайдиган ва ҳаракатларини бошқарадиган ҳолга етганда, ақидага айланган бўлади. калом илми «калом» сўзи арабча бўлиб, луғатда гап, суҳбат, тил, сўзлашув, нутқ, баён маъноларини англатади. истилоҳий маънода эса, мусулмоннинг эътиқоди, ақидаси, дунёқарашини кўрсатиб берувчи таълимотга …
4 / 48
олимлар аҳли сунна вал жамоа ақидаси бўйича имом деб тан олинганлар. «аҳли сунна вал жамоа» тўрт фиқҳий мазҳабдан бирига амал қилиб келаётган бўлсалар, ақидавий масалада иккига – мотуридийлик ва ашъарийликка эътиқод қиладилар. бунда ҳанафий мазҳаби мотуридийлик, моликий, шофеий ва ҳанбалий мазҳаби ашъарийлик таълимотида деб ҳисобланади. мотуридийлик мотуридийлик ақидавий мактаби асосчиси буюк калом имоми ва фақиҳ абу мансур мотуридийдир (853-944). асли самарқанднинг мотурид қишлоғидан бўлиб, у дастлабки таълимни шу қишлоқда олиб, кейинчалик мовароуннаҳрнинг ўша даврдаги диний ва маърифий маркази бўлган самарқандда давом эттиради. мотуридий фиқҳ ва калом масалалари билан қизиқиб, замонасининг кўзга кўринган ҳанафий мазҳаби олимларидан дарс олган ва шу соҳага оид асарлар ёзиб қолдирган. улардан қуйидаги «китабут тавҳид», «китабул мақомат», «китаб рад авоилил адила лил каoбий», «китабул усул», «ар-рад ала усулил қаромита», «китаб таoвилот аҳли сунна» ва бошқаларни келтириш мумкин. мотуридий ўз асарларида сунний ақидага зид қарашларни рад қилишга ҳаракат қилади ва абу ҳанифанинг қарашларига суянган ҳолда иш кўради. мотуридий …
5 / 48
суннат ва жамоанинг ашъария эътиқодий таълимотини яратаётган вақтда самарқандда абу мансур мотуридий ҳам мотуридия таълимотига асос солаётган эди. мотуридийлик ва ашъарийлик ўртасидаги фарқ бу икки имом бир вақтда яшаган бўлсалар ҳам бир-бирлари билан учрашмаган, шундай бўлсада, уларнинг ақидавий қарашлари деярли бир хил. икки таълимот орасидаги баъзи ихтилофлар лафзий бўлиб, моҳиятан бир-бирини қўллаб-қувватлаб келади. шу нуқтаи назардан олиб қараганда улар ўзаро бир-бирини адашганликда ёки бидъатчиликда айбламайди. улар ўзаро бир-бирларини «аҳли сунна вал жамоа» деб эътироф этадилар. ашъарий ва мотуридийлик орасидаги асосий фарқ имон масаласидадир. мотуридий таълимотига кўра имон тил билан иқрор қилиб, дил билан тасдиқлашга айтилади. амал имоннинг таркибига киритилмайди. ашъарийликда эса, имонга амални ҳам қўшадилар. шу сабабдан мотуридийлик тарқалган ҳудудларда имон келтирган киши мусулмон ҳисобланади, аммо амал қилмагани учун гуноҳкор бўлади, деб юритилади. исломда имон масаласи имон сўзи ишонмоқ, тасдиқламоқ маъноларини билдириб, калимаи шаҳодатни айтиш, яъни «ла илаҳа иллалоҳу муҳаммадун расулуллоҳ» («аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ, муҳаммад унинг расули»)ни тил билан …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 48 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "islom dini manbalar, aqidaviy va fiqhiy maktablari"

powerpoint presentation 4-мавзу: ислом дини манбалари, ақидавий ва фиқҳий мактаблари маърузачи: катта ўқитувчи умаржонов с. тошкент халқаро молиявий бошқарув ва технологиялар университети режа: 1. қуръон, ҳадис, фиқҳ, ақида, илмларининг шаклланиш тарихи. 2. ҳадис тушунчаси, уларнинг турлари ва таснифи. буюк муҳаддислар ва ҳадисшуносларлик. 3. тасаввуф тариқатлари. ислом сўзи арабча «оллоҳга ўзини топшириш», «итоат этиш», «таслим бўлиш», «бўйсуниш» маъноларини беради. исломнинг асосий манбаси бўлмиш қуръони карим vii асрда нозил бўлган бўлса-да, ислом таълимотига кўра бу дин, ер юзида инсоният пайдо бўлибдики, барчаларига нозил қилинган. биз қуръонни туширдик ва уни ўзимиз муҳофаза қиламиз” (“ҳижр” сураси, 9 оят) қуръони карим «қуръон» - арабча «қара’а» (ўқимоқ) феълидан олинган. қуръон сур...

Этот файл содержит 48 стр. в формате PPT (4,6 МБ). Чтобы скачать "islom dini manbalar, aqidaviy va fiqhiy maktablari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: islom dini manbalar, aqidaviy v… PPT 48 стр. Бесплатная загрузка Telegram