физикавий ўлчашлар

DOC 194.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1443777441_61451.doc 2 bx x ax x x x x = = d + = 3 2 1 , , a b 0 01 r i u × = d x x r i i u × d - = d ) ( 1 0 2 02 ) ( k i i u d - = d 1 2 2 i i d = d 0 02 01 1 2 ) ( r u u i i + = d - ) ( 2 02 01 0 u u u r r x x + = 2 1 1 ] [ i i i n i i n i y x c z z b a d - - - = d = å å = = ï ï ï ï þ ï ï ï ï ý ü ï ï ï ï î ï ï ï ï í ì = - …

нган бирликларда ифодалаб олиш. физикавий катталик бирлиги – бу физикавий катталикнинг таъриф бўйича сон жиҳатидан бирга тенг деб олинган қиймати. физикавий катталикнинг ҳақиқий қиймати иши – объектни сон ва сифат жиҳатидан идеал равишда тавсифлайди. ўлчашлар натижалари физикавий катталик ҳақида қандайдир хатолик билан маълумот беради. физикавий катталиклар бир неча белгилар орқали синфланади ва ўз навбатида физикавий катталиклар бир нечта синфлар билан ажратилади. ўлчов информацияси сигналига нисбатан физикавий катталиклар пассив ва активларга бўлинади. актив катталиклар ҳеч қандай ёрдамчи энергия манбаисиз ўлчов сигналига айлантирилади ва ишлатилади. ўлчанаётган физикавий катталик билан у ҳақидаги информация сигнали ўзаро функционал боғланган. бундай катталикларга ток кучи, кучланиш, температура, куч ва бошқалар киради. пассив катталикларни (электр қаршилик, индуктивлик, масса ва ҳоказо) ўлчаш учун ёрдамчи энергия манбаи керак. манба ёрдамида ўлчов информацияси ҳосил қилинади, яъни ўлчанаётган пассив катталиклар актив катталикларга айлантириб олиниб ўлчанади. пассив катталикларнинг аниқ мезонлари мавжуд бўлса ҳам (сиғим, актив қаршилик ва ҳоказо) ўлчанаётган пассив катталикни ўлчов бирлиги …

ни қўшиш йўли билан баҳолаш мумкин. масалан, токлар бир нечта симлар орқали бир тугунга йиғилса қўшилади; қаршиликлар кетма-кет, ўтказувчанлик эса параллел туташганда қўшилади (резисторлар, қувурлар ва ҳоказо); объектнинг массаси эса объектни ташкил этувчи бўлаклар йиғиндисига тенг. ноаддитив катталикларга, масалан, солиштирма электр ўтказувчанлик, магнит киритувчанлик, зичлик, ёпишқоқлик каби катталиклар киради. бундай катталикларни тўғридан - тўғри ўлчаш имконияти йўқ. шунинг учун улар бошқа катталикларга ўзгартирилади ёки билвосита ўлчаш усули орқали ўлчанади. ноаддитив катталикларни тиклаш, баҳолашда бир неча қийинчиликлар мавжуд. бу - юқори аниқликдаги стандарт эталонларни яратишдаги қийинчиликлардир. материал ва модда хусусиятлари бўйича характерланувчи физикавий катталиклар стандарт намуналар ёрдамида яхшироқ қайта тикланади. си системасида еттита асосий физик катталиклар мавжуд: · масса – килограмм (кг), · узунлик – метр (м), · вақт – секунд (с), · ток кучи – ампер (а), · термодинамик температура – келpвин (к), · ёруғлик кучи - кандела (кн), · модда миқдори – моль, · қўшимча иккита бирлик - радиан …

рm) 1ррм=10—6 · миллиарддан бир улуш (млрд-1,ррb) 1ррb =10-9 кабиларда ифодаланиши мумкин. логарифмик катталиклар: белл (б) – иккита бир номли катталиклар нисбатининг ўнли логарифми, децибелл (дб) – беллдан 10 марта кичик. амалда б/окт, дб/окт, б/дек, дб/дек каби логарифмик катталиклар кўп қўлланилади. бу ерда октава – қаралаётган катталиклар аргументлари ўзгаришининг шундай оралиғики, унинг чегаралари бир-биридан икки марта фарқ қилади; декада – чегаралари бир-биридан ўн марта фарқ қиладиган оралиқ. физикавий катталиклар вақт бўйича ўзгармас ва ўзгарувчи катталикларга бўлинади. физикавий катталикларнинг асосий қисми вақт бўйича ўзгаради. ҳақиқатан, ўзгармас катталикларни ўлчаш масаласи камёб ҳисобланади. бундай ўлчашлар фундаментал физика константаларини аниқлашда учрайди. масалан, вакуумда ёруғлик тезлигини аниқлаш, ридберг бирлиги, авогадронинг сони ва ҳоказоларни аниқлаш. физикавий катталикларни ўзгармас ва вақт давомида ўзгарувчиларга бўлиниши шартлидир, чунки ўзгарувчи катталикларни ўлчашда хатоликнинг динамик ташкил этувчиси ўлчанаётган ўлчамнинг ўзгариш вақти ва ўлчаш олиб борилаётган қурилманинг динамик характеристикасига боғлиқ. ўлчаш усуллари – бу ўлчаш воситалари ва тамойилларидан фойдаланиш қоидаларининг мажмуи. ўлчаш …

ҳисоблаш керак. 2. ўлчашларни ташкил этиш ва режалаштириш физикавий катталикларни ўлчаш халқ хўжалигининг ҳамма соҳаларида муҳим аҳамият касб этади. ўрганилаётган жараёнлар ва объектлар кўп қиррали бўлиб улар турли хоссалари ва миқдорлари билан характерланади. ҳар қандай экспериментал изланиш қуйидаги босқичларни ўз ичига олади: · объект модели ёки модель синфини танлаш, мақсадни ифодалаш ; · экспериментнинг дастурини тузиш, унинг услубий ва моддий тайёргарлиги; · тажрибани ўтказиш ва бирламчи қийматларни реал вақт масштабида ҳисоблаш; · натижаларни қайта ишлаш ва ўлчашлар хатолигини баҳолаш; · олинган қийматларни тахлил қилиш, кузатишлар натижаларини ифодалаш, кузатишларни баҳолаш. физикавий катталикларни ўлчаш типик масала бўлиб, қуйидаги турларга ажратиш мумкин: · скаляр катталиклар қийматларини баҳолаш (геометрик ўлчашлар, частота, масса, концентрация ва ҳ. к.); · вектор катталиклар қийматларини баҳолаш (индукция, куч, тезлик ва ҳ. к.); · жараённи “физикавий катталик – вақт” координаталарида ифодалаш; · жараён ёки объект характеристикаларини керакли координаталарда тиклаш (вольт-ампер характеристикаси, гистерезис сиртмоғи, ўтиш амплитуда-частотавий характеристикаси). ўлчаш тажрибаси аниқликка таъсир …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "физикавий ўлчашлар"

1443777441_61451.doc 2 bx x ax x x x x = = d + = 3 2 1 , , a b 0 01 r i u × = d x x r i i u × d - = d ) ( 1 0 2 02 ) ( k i i u d - = d 1 2 2 i i d = d 0 02 01 1 2 ) ( r u u i i + = d - ) ( 2 02 01 0 u u u r r x x + = 2 1 1 ] [ i i i n i i n i y x c z z b a d - - - = …

DOC format, 194.0 KB. To download "физикавий ўлчашлар", click the Telegram button on the left.

Tags: физикавий ўлчашлар DOC Free download Telegram