dvigatellarning moylash tizimi

DOCX 229 pages 3.6 MB Free download

229 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.6 MB

File type DOCX

Pages 229

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 229

traktor 1.p65 vi bob. dvigatellarning moylash tizimi 6.1. moylash haqida umumiy ma'lumotlar bir jismning ikkinchi jismga nisbatan harakatlanishida hosil bo'ladigan ishqalanish harakat ishqalanishi deyiladi. ishqalanish sabablari: tegib turadigan sirtlar chiqiqlari qirqilish (yorilish) va bu sirtlarning tegib turgan kontakt nuqtalari molekulalarining o'zaro ta'sirlanishi ishqalanishga sabab bo'ladi. harakat ishqalanishi ta'sirida ko'pchilik hollarda ishqalanuvchi sirtlarning yeyilishiga olib keladi. natijada tutashish joyida zazor kattalashadi, mashinaning ishlashida shovqin paydo bo'ladi va detallarning yeyilishini kuchaytiradi. ishqalanishni yengishga mexanik energiya sarf bo'ladi, natijada issiqlik energiyaga aylanib, detallar qiziydi. ishqalanadigan detallarning yeyilishi, issiqlik ajralishi harakat ishqalanishini hosil qiluvchi asosiy hodisalardir. ishqalanish sharoitlari va turlariga ko'ra shu hodisalardan birortasi ko'proq yoki kamroq ahamiyatga ega bo'ladi. harakat ishqalanishi detallarning bir-biriga nisbatan siljishiga ko'ra ikki turga bo'linadi: sirpanma ishqalanish va yumalanma ishqalanish. ishqalanuvchi sirtlarda kiritilgan surkov materiali bo'lmaganda ikki qattiq jism sirtida hosil bo'ladigan ishqalanish moysiz ishqalanish deyiladi, moy qatlami bilan ajratilgan ikki jismning bir-biriga nisbatan siljishida hosil bo'ladigan ishqalanish suyuq …

2 / 229

larini prof. n. p. petrov yaratgan. u podshipnikda moyning harakatlanishi gidrodinamika qonunlariga butunlay bo'ysunishini aniqladi. shu sababli u yaratgan suyuq moylash nazariyasi moylashning gidrodinamik nazariyasi deb ataladigan bo'ldi. n.p. petrovning yaratgan suyuq (gidrodinamik) moylash naza- riyasida ko'rsatib o'tilganki, val aylanmaganida (tinch holatda turganida) podshipnikka tayanadi, binobarin, val va podship- nikning tegib turgan sirtlar orasida zazor nolga (h min k 0) teng (6.1-a rasm). val podshipnikda aylanganida val sirtiga mahkam yopishgan moyning birinchi qatlami o'ziga boshqa qatlamni ergashtiradi. harakatga kelgan moy zarralari qatlamlar orasidagi ishqalanish kuchi ta'sirida zazorning keng qismidan tor qismiga qarab siljiydi (6.1-b rasm). buning natijasida zazorning eng kichik (h min) sohasida moy qatlamida bosim kattalashadi va bu bosim ta'siridan val ko'tarilib, moy yostig'iga yotadi. sirtlarning siljish nisbiy tezliklari ortishi bilan (valning aylanishlari chastotasi or- tishi bilan) ponasimon bo'shliqqa ko'proq miqdorda moy tortilib moy qatlami bosimini oshiradi. val esa shunga muvofiq holda podshipnikda markaziy vaziyatni egallashga ko'proq intiladi (6.1- …

3 / 229

a ketadigan isrof ham ortadi. detallar orasidagi zazordan moy chiqarib yuborilganda ularning sirtida bitta yoki bir nechta molekula qalinligida juda yupqa moy qatlami qoladi, bu qatlam molekulalarning tortishish kuchi ta'sirida detallar sirtiga mahkam bog'langan bo'ladi. bu holda chegaraviy ishqalanish paydo bo'ladi. suyuqlik bilan moylanganda ishqalanishga ketadigan energiya sarfi va detallarning yeyilishi eng kichik bo'ladi. biroq suyuqlik bilan moylanish uchun talab qilingan sharoit faqat ba'zi qo'z- g'aluvchan birikmalarda yaratilishi mumkin (shunda ham ularning butun ish davri uchun emas). dvigatelning ko'pgina tutash qismlari, masalan, porshen barmog'i bilan shatunning yuqori kallagi vtulkasi, porshen bar- mog'i bilan porshen bobishkalari, porshen bilan silindr chegaraviy ishqalanish sharoitida ishlaydi. chegaraviy ishqalanish sharoitida ishlaydigan harakatlanuvchi qismlarning ishlash muddati ka- mayadi. dvigatel moylash tizimi deb, ishqalanadigan sirtlarga ma'lum harorat, ma'lum bosim ostida kerakli miqdorda moy uzatish va moyni karter tubiga qaytarish uchun xizmat qiladigan qurilmalar to'plamiga aytiladi. moy uzatishning uch xil usuli bor: 1) sachratib berish; 2) bosim ostida …

4 / 229

lishini kamaytiradi. dvigatelning ba'zi bir qismlari ishqalanadigan sirtlarini moy- laydigan alohida qurilmaga ega (yonilg'i nasosi, rostlagich, ventilator, suv nasosi va yurgizib yuborish sistemasi). dvigatelning barcha ishqalanadigan detallarini bosim ostida moylash konst- ruktiv jihatdan murakkabligi sababli tatbiq qilinmaydi. 6.2. moylash materiallari avtomobil, traktor va boshqa dvigatellarning ish sharoitlari hamda rejimlari bir-biridan keskin farq qiladi, shuning uchun ularda ishlatiladigan motor moylarining ekspluatatsion xossalari ham turlichadir. har qanday moyning asosiy vazifasi belgilangan motresurs davomida dvigatelning ishonchli va tejamli ishlashini ta'minlash bo'lganligi sababli motor moylari quyidagi talablarga javob berishi lozim: · dvigatel detallarining kam yeyilishini, ishqalanishni yen- gishga kam quvvat sarflanishini, shuningdek, detallarning tozali- gini ta'minlashi (dvigatelning kuchaytirilish darajasiga qarab mu- qobil yuvish, neytrallash va oksidlanishga qarshi xossalarga ega bo'lishi); · ishqalanuvchi sirtlarni korroziyadan saqlashi; · moy qabul qilgich devorlarida, moy trubalarida, kanallarda past haroratli o'tirindilar hosil qilmasligi; · ishqalanish joylaridagi tirqishlar va tutashmalardan oson o'tishi, sovuq vaqtda dvigatelning oson yurgizib yuborilishini ta'minlashi hamda …

5 / 229

langan. a va b guruhlaridagi moylar dizel dviga- tellarida qo'llanilmaydi, faqat past kuchaytirilgan karburatorli dvigatellarda foydalanish mumkin. d guruhidagi moylarga 8 % gacha qo'shimchalar qo'shilishi mumkin va ular o'rta kuchaytirilgan dvigatellar uchun mo'ljal- langan. e guruhidagi moylarga 14 % gacha qo'shimchalar qo'shiladi va ular yuqori kuchaytirilgan dvigatellarda foydalaniladi. f guruhidagi moylarga 18 % gacha qo'shimchalar qo'shiladi va ulardan issiqlikdan zo'riqqan nadduvli dvigatellarda foyda- lanishi mumkin. g guruhidagi moylarga 25 % gacha qo'shimchalar qo'shiladi va ular oltingugurt miqdori 3,5 % gacha bo'lgan yonilg'ida ishlovchi sekinyurar dizellarda foydalaniladi. «kamminz» dvigatellarida amerikaning sae va astm ja- miyatlari tomonidan tasdiqlangan motor moylari qo'llaniladi. bunday moylar respublikamiz qishloq xo'jaligida birinchi marta qo'llanilayotganligi sababli ularga qisqacha tavsif berib o'tish lozim. sae moylari qovushqoqlik va ekspluatatsion xossalari bilan baholanadi. bu moylar dvigatelning ishlash mavsumiga qarab bir nechta qovushqoqlik sinflariga bo'linadi. sae tavsifi 5 w, 10w, 15w va 50 sinfidagi moylar uchun 18°c va 100°c haroratlardagi, 20, 30, …

Want to read more?

Download all 229 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dvigatellarning moylash tizimi"

traktor 1.p65 vi bob. dvigatellarning moylash tizimi 6.1. moylash haqida umumiy ma'lumotlar bir jismning ikkinchi jismga nisbatan harakatlanishida hosil bo'ladigan ishqalanish harakat ishqalanishi deyiladi. ishqalanish sabablari: tegib turadigan sirtlar chiqiqlari qirqilish (yorilish) va bu sirtlarning tegib turgan kontakt nuqtalari molekulalarining o'zaro ta'sirlanishi ishqalanishga sabab bo'ladi. harakat ishqalanishi ta'sirida ko'pchilik hollarda ishqalanuvchi sirtlarning yeyilishiga olib keladi. natijada tutashish joyida zazor kattalashadi, mashinaning ishlashida shovqin paydo bo'ladi va detallarning yeyilishini kuchaytiradi. ishqalanishni yengishga mexanik energiya sarf bo'ladi, natijada issiqlik energiyaga aylanib, detallar qiziydi. ishqalanadigan detallarning yeyilishi, issiqlik ajra...

This file contains 229 pages in DOCX format (3.6 MB). To download "dvigatellarning moylash tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: dvigatellarning moylash tizimi DOCX 229 pages Free download Telegram