нуқтанинг мураккаб ҳаракати. нисбий, кўчирма ва абсолют ҳаракатлар

DOC 410,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403859779_47789.doc нуқтанинг мураккаб ҳаракати. нисбий, кўчирма ва абсолют ҳаракатлар режа 1.нисбий, кўчирма ва абсолют ҳаракат. 2. нуқтанинг мураккаб ҳаракатида унинг тезланишларини аниқлаш. таянч сўз ва иборалар:нуқтанинг муракааб ҳаракати, нисбий, кўчирма ва абсолют ҳаракат, нуқтанинг муракаб ҳаракатида тезликларни қўшиш, кўчирма илгарилама ҳаракат, кўчирма айланма ҳаракат, локал ҳосила, тўлиқ ҳосила, қўзғалувчан координаталарнинг бирлик ортларидан олинган ҳосила, эйлер формуласи, тезланишларни қўшиш, кориолис тезалниши. 1.нисбий, кўчирма ва абсолют ҳаракат. бундай мураккаб ҳаракатлар, техникада жуда кўп учрайди, айниқса замонавий роботларнинг ҳаракатида бундай масалаларни кўплаб ечишга тўғри келади. умуман олганда мураккаб ҳаракатларнинг кинематикаси назарий механика фанининг асосий вазифаларидан ҳисобланади. фараз қилайлик дарёда сузиб кетаётган кемани устида бирорта шар думалаб кетаётган бўлсин. у ҳолда унинг ҳаракати мураккаб ҳаракат турларига киради, сабаби шуки, у кема билан биргаликда кўчирма ҳаракат қилмоқда ва кемага нисбатан нисбий ҳаракатда иштирок этмоқда. агар шу шар кемага нисбатан қимирламай турса, у фақат кўчирма ҳаракатда иштирок этади холос, яни у оддий ҳаракатда бўлади холос. назарий …

г мураккаб ҳаракати тасвирланган бўлиб, унинг қўзғалувчан охуz координата ўқларига нисбатан қилган ҳаракати нисбий ҳаракат деб аталади. унинг қўзғалмас о1х1у1z1 координата ўқларига нисбатан қилган ҳаракати абсолют ҳаракат дейилади. нуқтанинг қўзғалувчи охуz координаталарнинг қиладиган ҳаракатидан оладиган ҳаракати кўчирма ҳаракат дейилади. худди шу каби, нуқтанинг қўзғалувчан охуz координата ўқларидаги тезлиги нисбий тезлик деб аталади. унинг қўзғалмас о1х1у1z1 координата ўқларига нисбатан қилган ҳаракатидан оладиган тезлиги абсолют тезлик дейилади. нуқтанинг қўзғалувчи охуz координаталарнинг қилган ҳаракатидан оладиган тезлиги кўчирма тезлик дейилади. мураккаб ҳаракатдаги тезликлар турлича бўлганлигини этиборга олиб, назарий механика фанида уларни қуйидагича белгилаш қабул қилинган: кўчирма тезлик - ve, нисбий тезлик - vr, абсолют тезлик - v, ёки - va, белгилари билан белгиланади. шунга кўра мураккаб ҳаракатдаги нуқтанинг абсолют тезлик вектори нисбий ва кўчирма тезлик векторларининг вектор йиғиндиларидан иборат бўлар экан, яни (1) шакл. нуқтанинг абсолют ҳаракатини аниқлаш учун, унга қўзғалмас ва қўзғалувчан координата ўқларининг бошларидан радиус векторлар ўтказиб (1 шакл), қуйидаги вектор тенгламани …

р формулалари орқали ёзилади, (7) бу ерда ( - қўзғалувчан координаталар системасининг айланма ҳаракатидаги бурчакли тезлиги, у ҳолда (4) вектор тенгламадан вақт бўйича олинган биринчи ҳосила қуйидагича бўлади, (8) (17.7) формулани этиборга олсак, (9) назарий механика фанида локал ҳосила (ёки нисбий ҳосила) деган тушунча киритилиб, ундай ҳосилани устига тўлқинсимон белги қўйилади. 9 тенгламанинг чап тарафидаги йиғиндиларни қуйидагича белгилаймиз, embed equation.2 буларни этиборга олган ҳолда (9) вектор тенглама қуйидагича ёзилади, (10) юқорида такидлаганимиздек, агар қўзғалувчан координаталар системаси, илгарилама ҳаракат қилса, кўчирма бурчакли тезлик нолга тенг бўлади, яни (=0, ва шу сабабли (10) тенгламанинг иккинчи йиғиндиси нолга тенг бўлади, (11) демак, қўзғалувчан координаталар системаси илгарилама ҳаракат қилса, локал ҳосила тўлиқ ҳосилага тенг бўлар экан. шундай қилиб нуқтанинг мураккаб ҳаракатини икки хилга ажратиб олиш лозим экан, улардан биринчисида қўзғалувчи координаталар системаси қутб билан бирга фақат илгарилама ҳаракат қилади ((=0, va=f(t)), иккинчисида эса қўзғалувчан координаталар системаси ҳам илгарилама, ҳам айланма ёки фақат айланма ҳаракат …

бўйлаб илгарилама ҳаракатдаги в қия кулисанинг ичида ҳаракатланмоқда. кулиса билан ох ўқи ( бурчакни ташкил этган 2 шакл. бўлса, а нуқтанинг абсолют ва нисбий ҳаракатининг қонунияти ёзилсин, ва унинг нисбий, кўчирма ва абсолют тезликлари аниқлансин. ечиш. шаклдан кўриниб турибдики а ползуннинг абсолют ҳаракати, қўзғалмас о нуқта атрофидаги айланма ҳаракатидан иборат. нисбий ҳаракати эса, кулисанинг ичидаги тўғри чизиқли ҳаракатдан иборат бўлиб, о1а=((t) қонуният билан ўзгаради. а нуқтанинг кўчирма ҳаракати кулиса билан биргаликдаги илгарилама ҳаракатдан иборат. а нуқтанинг абсолют ҳаракатининг тенгламаси, қуйидагича бўлади, x=rcоskt, y=rsinkt, (a) энди а нуқтанинг ҳаракатини икки қисмга ажратамиз, улардан бири а ползуннинг в кулиса ичидаги нисбий ҳаракати, иккинчиси кулисанинг ох ўқи бўйлаб қилган ҳаракатидан оладиган кўчирма ҳаракати. кўчирма ҳаракатни оо1=хе деб белгиласак, а нуқтанинг ҳолати қуйидагича ёзилади, х=хе+(соs(, y=(sin( (b) (a) ва (b) тенгламаларнинг чап томонлари тенглиги учун, уларнинг ўнг томонларини тенглаб, ( ва хе ларни аниқлаймиз. (с) (d) (с) ва (d) тенгламалар системаси а нуқтанинг нисбий …

исобланади. м нуқтанинг призма устидаги ҳаракати нисбий ҳаракат ҳисобланади. абсолют тезлик эса шундай ҳаракатлардан олинган тезлик векторларининг вектор йиғиндисидан иборат бўлади (3b шакл). шаклдан абсолют тезликнинг координата ўқларидаги проекцияларини аниқлаймиз, vx=ve+vrcоs(, vy =vr cоs(, (a2) ёки (b2) (с2) (b2) тенгламани (с2) га бўлиб юборак, (d2) (d2) тенгламанинг иккала томонини интегралласак, ёки, (е2) ушбу тенглама м нуқтанинг абсолют ҳаракатининг траекториясининг тенгламаси бўлиб, унинг кўриниши боши а нуқтада жойлашган параболадан иборат экан. м нуқтанинг ерга тушган пайтдаги абсолют тезлигини, (а2) ва (b2) тенгламалар орқали қуйидагича аниқланади, м нуқтанинг ерга тушган пайтдаги тезлик векторининг горизонт билан ташкил этган ( бурчагининг қиймати қуйидагича аниқланади, нуқтанинг мураккаб ҳаракатида унинг тезланишларини аниқлаш. а) кўчирма ҳаракат фақат илгарилама ҳаракат бўлганда, нуқтанинг абсолют тезланишини аниқлаш. агар қўзғалувчан координаталар қутб билан биргаликда фақат илгарилама ҳаракат қилса, яни кўчирма ҳаракат фақат илгарлама ҳаракатдан иборат бўлса, нуқтанинг абсолют тезланишини аниқлаш учун 12 вектор тенгламадан вақт бўйича яна бир марта ҳосила оламиз, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "нуқтанинг мураккаб ҳаракати. нисбий, кўчирма ва абсолют ҳаракатлар"

1403859779_47789.doc нуқтанинг мураккаб ҳаракати. нисбий, кўчирма ва абсолют ҳаракатлар режа 1.нисбий, кўчирма ва абсолют ҳаракат. 2. нуқтанинг мураккаб ҳаракатида унинг тезланишларини аниқлаш. таянч сўз ва иборалар:нуқтанинг муракааб ҳаракати, нисбий, кўчирма ва абсолют ҳаракат, нуқтанинг муракаб ҳаракатида тезликларни қўшиш, кўчирма илгарилама ҳаракат, кўчирма айланма ҳаракат, локал ҳосила, тўлиқ ҳосила, қўзғалувчан координаталарнинг бирлик ортларидан олинган ҳосила, эйлер формуласи, тезланишларни қўшиш, кориолис тезалниши. 1.нисбий, кўчирма ва абсолют ҳаракат. бундай мураккаб ҳаракатлар, техникада жуда кўп учрайди, айниқса замонавий роботларнинг ҳаракатида бундай масалаларни кўплаб ечишга тўғри келади. умуман олганда мураккаб ҳаракатларнинг кинематикаси назарий механика фанининг асосий ...

Формат DOC, 410,5 КБ. Чтобы скачать "нуқтанинг мураккаб ҳаракати. нисбий, кўчирма ва абсолют ҳаракатлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: нуқтанинг мураккаб ҳаракати. ни… DOC Бесплатная загрузка Telegram