нуқтанинг тезлигии ва тезланиши. нуқтанинг табиий ўқлардаги тезлиги ва тезланиши

DOC 323,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403860775_47822.doc page 8 нуқтанинг тезлигии ва тезланиши. нуқтанинг табиий ўқлардаги тезлиги ва тезланиши режа 1. нуқтанинг ҳаракати вектор усулда берилганда унинг тезлиги ва тезланишини аниқлаш 2. нуқтанинг декарт ўқларидаги ҳаракатида унинг тезлиги ва 3. тезланишини аниқлаш 4. нуқтанинг теккис ўзгарувчан ҳаракати. 1. нуқтанинг табиий ўқлардаги ҳаракатида унинг тезлиги ва тезланишини аниқлаш табиий ўқларда нуқтанинг тезлигини аниқлаш учун унинг ҳаракат қонунидан вақт бўйича бир марта ҳосила олинади, яни (1) га тенг бўлади. нуқтанинг тезлиги вектор қиймат бўлиб, унинг йўналиши доимо ҳаракат томонга йўналган бўлиб, траекторияга уринма ҳолда бўлади (1 шакл). нуқта эгри чизиқли ҳаракат қилганда унинг оний эгрилик радиуслари - (, турлича бўлиб о1, о2, о3 нуқталарда тегишлича -(1, -(2, -(3 ларга тенг бўлади. 1 шакл. табиий ўқларда нуқтанинг тўлиқ тезланиши, иккита вектор ташкил этувчилардан иборат бўлади. биттаси уринма тезланиш вектори бўлса, иккинчиси нормал тезланиш вектори дейилади. уринма тезланиш вектори қуйидагича аниқланади, унинг модули (2) га тенг бўлиб, йўналиши нуқтанинг траекториясига …

ларда траекториянинг малум нуқтадаги эгрилик радиусини аниқлаш зарур бўлади, у ҳолда нормал тезланишни аниқлангандан кейин, (5) формула орқали ҳисобланади. агар нуқта ўзгармас тезлик билан эгри чизиқли траектория бўйлаб ҳаракатланаётган бўлса уринма тезланиш нолга тенг бўлади, чунки бу ҳолда v=cоnst бўлади, шу сабабли ундан вақт бўйича олинган ҳосила нолга тенг бўлади. агар нуқта тўғри чизиқ бўйлаб (=( , ўзгармас тезлик v=cоnst билан ҳаракатланаётган бўлса, унинг ҳам нормал, ҳам уринма тезланишлари нолга тенг бўлади, чунки масала: горизонтал йўналишдаги v0 - бошланғич тезлик билан отиб юборилган нуқта, (а) қонуният билан ҳаракат қилмоқда, v0 ва g - ўзгармас қийматлар. шу нуқта ҳаракатининг траекторияси, тезлиги, уринма ва нормал тезланишлари аниқлансин. ҳамда нуқтанинг ихтиёрий ҳолатидаги оний эгрилик радиусини аниқлаш формуласи келтириб чиқарилсин. ечиш: (а) тенгламанинг биринчисидан вақт t-ни, х орқали ифодалаймиз, сўнгра уни иккинчисига қўйиб, нуқтанинг траектория тенгламасини топамиз, embed equation.2 (b) демак нуқтанинг траекторияси, координата бошидан бошланган параболадан иборат экан (3а шакл). 11.3 шакл. 3а …

қлаш учун, қуйидаги вектор тенгламага мурожаат қиламиз, (d) ва (e) тенгламалардан тезланишларнинг қийматларини юқоридаги тенгликка қўйсак, нормал тезланишнинг модулини аниқлаймиз, ёки (g) нуқтанинг оний эгрилик радиусини (5) формуладан аниқлаймиз, (f) юқоридагилардан кўриниб турибдики, агарда ҳаракат қонуни берилган бўлса унинг траекториясини, тезлигини, тезланишини ва исталган вақтдаги оний эгрилик радиусини аниқлашимиз мумкин экан. 2. нуқтанинг теккис ўзгарувчан ҳаракати. теккис ўзгарувчан ҳаракат деб, шундай ҳаракатга айтиладики, унинг уринма тезланиши ҳаракат давомида ўзгармас бўлади, яни бўлади. шундай ҳаракатдаги нуқтанинг ҳаракат қонунини аниқлайлик. бунинг учун нуқтанинг ҳаракат бошлангандаги унинг бошланғич координатаси ва бошланғич тезлиги малум бўлиши шарт, яни t=0 бўлганда s=s0 ва v=v0 лар малум бўлиши шарт. (2) формуладан бўлгани сабабли уни интеграллдан ташқарига чиқариб юборамиз, буларга асосан тезликнинг ўзгариш қонуни, (6) траектория бўйлаб ҳаракат қонунини аниқлаш учун охирги тенгламани яна бир марта интеграллаймиз, интегралл доимийси с2 - ни аниқлаш учун, нуқтанинг ўқдаги бошланғич координатасидан фойдаланамиз, яни t=0 c. да s=s0 эканлиги сабабли, буларга асосан …

ча аниқланади, (12) тезланиш векторининг ох, оу, оz ўқлари билан ташкил этган бурчак косинуслари қуйидаги формулалар орқали ёзилади, (13) нук энг асосий кинематик характеристикалардан бири нуқтанинг тезлиги ҳисобланади. уни аниқлаш учун нуқтанинг м ҳолатдан м1 ҳолатга кўчиб ўтишидаги (4 шакл.) элементар радиус векторни аниқлаймиз, r1=r+(r ( (r= r1-r . у ҳолда шу (r векторини элементар вақтга нисбати, нуқтанинг ўртача тезлиги ҳисобланади, 11.4 шакл. нуқтанинг ҳақиқий тезлигини аниқлаш учун, вақтни нолга интилтириш зарур, нуқтанинг тезлик векторини аниқлаш учун, унинг радиус векторидан вақт бўйича бир марта ҳосила олиш кифоя экан (4 шакл), яни (14) нуқтанинг тезланиш векторини аниқлаш учун, унинг радиус векторидан вақт бўйича икки марта ҳосила оламиз, яни (15) масала: нуқта хоу текислигида қуйидаги вектор тенглама бўйича ҳаракат қилмоқда, шу нуқтанинг траекторияси, тезлик вектори ва тезланиш вектори аниқлансин. бу ердаги а ва ( - лар ўзгармас қийматлардир. юқоридаги вектор тенгламадан, эканлигини аниқлаймиз, шу иккала тенгламани квадратга кўтариб қўшиб юборсак, нуқтанинг траекториясини …

таларнинг ҳаракат қонунлари аниқланган эди. шу сабабли, улардан фойдаланиб, м ва в нуқталарнинг тезлик ва тезланиш қонунларини аниқлаймиз. тезликларни аниқлаш учун, ҳаракат қонунларидан вақт бўйича бир марта ҳосила оламиз, тезланишларни аниқлаш учун, ҳаракат қонунларидан вақт бўйича икки марта ҳосила оламиз, асосий адабиётлар: 1. п. шоҳайдарова, ш. шозиётов, ж. зоиров, назарий механика. тошкент - 1982 й. 2. т.р. рашидов, ш. шозиётов, к.б. муминов, назарий механика асослари. тошкент - 1990 й. 3. назарий механикадан ҳисоб-график ишларини бажариш бўйича услубий қўлланма. 1-2 қисмлар. фарғона, 1994 й. 4. назарий механикадан ҳисоб-график ишларини бажариш бўйича услубий қўлланма. 3-4 қисмлар. фарғона, 1998 й. 5. и.в. мешчерский "назарий механика"дан масалалар тўплами. тошкент, 1989 йил. 5 _1911847280.unknown _1911850172.unknown _1911929728 _1911931946.unknown _1911932642.unknown _1912191909 _1912192367.unknown _1912193099.unknown _1912192156.unknown _1911932992.unknown _1911932351.unknown _1911931237.unknown _1911931506.unknown _1911931236.unknown _1911851424.unknown _1911859430 _1911907001 _1911850892.unknown _1911849103.unknown _1911849847.unknown _1911850138.unknown _1911849498.unknown _1911848094.unknown _1911848450.unknown _1911848074.unknown _1911746332 _1911753390.unknown _1911811099.unknown _1911811827.unknown _1911820043.unknown _1911812142.unknown _1911811309.unknown _1911810608.unknown _1911752769.unknown _1911753014.unknown _1911751629.unknown _1911551366.unknown _1911551368.unknown _1911552033.unknown _1911742744 _1911552032.unknown _1911551367.unknown …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "нуқтанинг тезлигии ва тезланиши. нуқтанинг табиий ўқлардаги тезлиги ва тезланиши"

1403860775_47822.doc page 8 нуқтанинг тезлигии ва тезланиши. нуқтанинг табиий ўқлардаги тезлиги ва тезланиши режа 1. нуқтанинг ҳаракати вектор усулда берилганда унинг тезлиги ва тезланишини аниқлаш 2. нуқтанинг декарт ўқларидаги ҳаракатида унинг тезлиги ва 3. тезланишини аниқлаш 4. нуқтанинг теккис ўзгарувчан ҳаракати. 1. нуқтанинг табиий ўқлардаги ҳаракатида унинг тезлиги ва тезланишини аниқлаш табиий ўқларда нуқтанинг тезлигини аниқлаш учун унинг ҳаракат қонунидан вақт бўйича бир марта ҳосила олинади, яни (1) га тенг бўлади. нуқтанинг тезлиги вектор қиймат бўлиб, унинг йўналиши доимо ҳаракат томонга йўналган бўлиб, траекторияга уринма ҳолда бўлади (1 шакл). нуқта эгри чизиқли ҳаракат қилганда унинг оний эгрилик радиуслари - (, турлича бўлиб о1, о2, о3 нуқталарда тегишлича -(1, -(2, -(3 л...

Формат DOC, 323,5 КБ. Чтобы скачать "нуқтанинг тезлигии ва тезланиши. нуқтанинг табиий ўқлардаги тезлиги ва тезланиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: нуқтанинг тезлигии ва тезланиши… DOC Бесплатная загрузка Telegram