rasional ovqatlanish. organizmda mikroelementlar va vitaminlar tanqisligi

DOCX 4 pages 25.8 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.8 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

rasional ovqatlanish. oragnizmda mikroelementlar va vitaminlar tanqisligi. reja: ovatlanish masalalari qadim zamonlardan buyon mutafakkir olimlarni qiziqtirib kelgan bo‘lsa-da, hozirga kadar o‘zining to‘liq yechimini topgan emas. gap shundaki, ibtidoiy odamlar tanasida vitaminlar yetishmaganligi aniq; ma’lum davrlar yashab o‘tgan kishilarning ovqatlanishi bilan hozirgi zamon odamlarining yeb-ichishlari orasida katta farq bor. televidenie orqali ovqatlanish madaniyati bilan bog‘liq foydali maslahatlar, maxsus ko‘rsatuvlar tashkil qilish, shahar va qishloqlarda xalq orasida ma’ro‘za va savol javob kechalari olib borish, maktablarda esa maxsus dastur asosida tegishli darslar o‘tish hamda bu sohada tegishli uslubiy qo‘llanmalar, risolalar chop etish koni foyda bo‘ladi. mikroelementlar bolalarning to’laqonli rivojlanishi va katta yoshdagi odamlarning sog’lom faoliyati olib borishi uchun hayotiy zarur moddalar hisoblanadi. temir, yod, foliy kislotasi, kaltsiy va shu kabi boshqa mikroelementlar a, в1, в2, в12 hamda с darmon-dorilari (vitaminlar) kabi organizm uchun eng muhim moddalardan sanaladi.ushbu moddalarning yetishmasligi «yashirin ochlik» deb nomlanadi. masalan, inson yetarli miqdorda ovqat iste’mol qiladi, biroq mana shu …

2 / 4

samaradorligiga, sog’liqni saqlash harajatlariga va umuman mamlakatning iqtisodiy o’sishiga ham o’z ta’sirini ko’rsatadi. temir va foliy kislota tanqisligi, biz nafas olar ekanmiz, kislorod iste’mol qilamiz. a’zolardagi temir zarrachalari uni tanamiz bo’ylab tashib, barcha a’zolarimizga yetkazib beradi. havo bo’lmasa insoniyat sanoqli daqiqalardayoq hayotdan ko’z yumardi. qonda temir moddasi bo’lmasa ham xuddi shunday bo’ladi. qonda temir miqdorining yetarli bo’lmasligi kamqonlikni yoki ilmiy tilda aytadigan bo’lsak, temir tanqisligi anemiyasini keltirib chiqaradi, anemiyaning oqibatlari ko’pincha yashirin bo’lib, bir qarashda ko’zga tashlanmaydi. ammo, bugungi kunda anemiyaning quyidagi asoratlari ilmiy isbotlangan: temir tanqisligi ayollarda onalar o’limining 40 foiziga sabab bo’ladi (homiladorlik yoki tug’ruq paytidagi o’limlar), bolalarning vazni yengil tug’ilishiga, jismoniy quvvat va bardoshning 20-40 foizga pasayishiga, mo’shaklarning zaiflashuviga, jismoniy va aqliy mehnat vaqillari o’rtasida mehnat qobiliyatining 17 foizga kamayishiga olib keladi. temir tanqisligi bolalarda aqliy rivojlanishning zaifligiga, tafakkur koeffitsientining (iq) 5-7 ballga pasayishiga, jismoniy va ruhiy-asabiy rivojlanishda ortda qolishga, infektsiyalarga qarshi immunitetning sust bo’lishiga, diqqat-e’tibor va …

3 / 4

emir tanqisligining tarqalganligi. aqsh da un 1938 yildan buyon boyitilishi natijasida temir tanqisligi ma’lum darajada kamaygan. shuningdek, unning boyitilishi tufayli aqsh da har yili 5000 ta insult, 25000 ta infarkt va 100000 ta temir tanqisligi kamqonligi holatlarining oldi olinmoqda. foliy kislotasi tanqisligi miokard infarktiga va yurak xurujlariga olib keladi. dunyodagi har o’ninchi kishi foliy kislotasi tanqisligi tufayli yuzaga kelgan infarkt yoki yurak xuruji oqibatida hayotdan ko’z yummoqda. shuningdek, yo’g’on ichak saratoni va altsgeymer xastaligi bilan kasallanish xavfi ortadi. homilador ayol organizmida foliy kislotasi tanqisligi homilaning tug’ma majruh («tirtiq lab», «bo’ri og’iz»), falajlik va aentsefaliya (bosh miyaning mavjud bo’lmasligi) bo’lib tug’ilishiga olib kelishi mumkin. yod tanqisligi qalqonsimon bez kasalliklariga (endemik buqoq), aqliy qobiliyatlarning susayishiga olib keladi, asab tizimining rivojlanishiga salbiy ta’sir qiladi. mikroelementlar yetishmasligi tufayli har kuni dunyoda: 1. 300 nafar ona temir tanqisligi tufayli tug’ruq paytida hayotdan ko’z yummoqda 1. 500 nafar chaqaloq foliy kislotasi tanqisligi tufayli og’ir tug’ma nuqsonlar …

4 / 4

tlarni xomligicha yeyish foydali. bola emizayotgan onalarning parhezi haqida ko’pchilik bilsa-da, homilador ayollarning ham o’ziga xos parhezi borligini ko’pchilik bilmaydi. homiladorlarga pishloq, achchiq taomlar, tuxum, yuvilmagan sabzavotlarni yeyish, qaynatilmagan sutni ichish mumkin emas. ularga jigar va a darmondorilarini iste’mol qilish tavsiya etilmaydi. muammoning yechimi ozuqa mikroelementlar tanqisligi muammosining yechimi eng shoshilinch va eng dolzarb vazifalardan biri bo’lib, ushbu muammoni hal qilishga sarflanadigan harajatlar mikroelementlar tanqisligi oqibatida yetadigan iqtisodiy zararlardan bir necha o’n baravar kamroqdir. ozuqa mikroelementlar tanqisligining o’rnini to’ldirishning eng samarali va barqaror strategiyasi kundalik iste’mol mahsulotlarini (temir bilan boyitilgan un/non va yodlangan tuz) boyitishdir dunyodagi 191 mamlakatdan faqat 48 tasidagina un boyitiladi. jahon hamjamiyati bu muammoga ulkan ahamiyat bermoqda. dunyo sanoatida ishlab chiqariladigan unning 70 foizini boyitish rejalashtirilmoqda. mikroelementlarning barchasi donning po’stlog’ida joylashganligi tufayli, ularning ko’pi tegirmonda chiqitga chiqib ketadi. bundan tashqari,bug’doy donasida в1 (tiamin), в2 (riboflavin), в6 (piridoksin), temir va rux moddalari ko’p miqdorda uchraydi. biroq bu so’nggi …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rasional ovqatlanish. organizmda mikroelementlar va vitaminlar tanqisligi"

rasional ovqatlanish. oragnizmda mikroelementlar va vitaminlar tanqisligi. reja: ovatlanish masalalari qadim zamonlardan buyon mutafakkir olimlarni qiziqtirib kelgan bo‘lsa-da, hozirga kadar o‘zining to‘liq yechimini topgan emas. gap shundaki, ibtidoiy odamlar tanasida vitaminlar yetishmaganligi aniq; ma’lum davrlar yashab o‘tgan kishilarning ovqatlanishi bilan hozirgi zamon odamlarining yeb-ichishlari orasida katta farq bor. televidenie orqali ovqatlanish madaniyati bilan bog‘liq foydali maslahatlar, maxsus ko‘rsatuvlar tashkil qilish, shahar va qishloqlarda xalq orasida ma’ro‘za va savol javob kechalari olib borish, maktablarda esa maxsus dastur asosida tegishli darslar o‘tish hamda bu sohada tegishli uslubiy qo‘llanmalar, risolalar chop etish koni foyda bo‘ladi. mikroelementlar bolalarn...

This file contains 4 pages in DOCX format (25.8 KB). To download "rasional ovqatlanish. organizmda mikroelementlar va vitaminlar tanqisligi", click the Telegram button on the left.

Tags: rasional ovqatlanish. organizmd… DOCX 4 pages Free download Telegram