vitaminlar. suvda va yog’da eriydigan vitaminlar.

PPTX 15 pages 177.2 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 177.2 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

pastdarg'om tibbiyot kolleji “umumkasbiy fanlar” kafedrasi vitaminlarning ishlatilishi va ahamiyati? vitaminlar tasnifi? suvda eriydigan vitaminlar, ularning ishlatilishi? yog’da eriydigan vitaminlar, ularning ishlatilishi? polivitaminlar ularning ishlatilishi? vitaminlar. suvda va yog’da eriydigan vitaminlar. reja: vitaminlar tirik mavjudotlar organizmi uchun juda zarur, fiziologik ahamiyatga katta. ferment uchun muhim, kimyoviy tuzilishi jihatidan ko’pchiligi murakkab faol organik moddalar hisoblanadi. ular tana tarkibidagi kofermentlarbo’lib, fermnentlar hosil bo’lishida, moddalar almashinuvining normal kechishida va boshqa muhim jarayonlarda qatnashib organizmning fiziologik jarayonlarini ta’minlaydi. vitaminlar, asosan, ovqat maxsulotlari bilan o’zlashtiriladi. ularning ayrimlari ichak mikroflorasi ishtirokida hosil bo’ladi, lekin bu yo’l bilan o’zlashtiriladigan vitaminlar miqdori tana uchun yetarli bo’lolmaydi. vitaminlar miqdoriyetishmaganda tanada gipovitaminoz va avitaminoz kasalligi rivojlanadi. har bir vitaminning oz’ig xos gipovitaminoz alomatlari bo’lib, ular muayyan o’zgarishlar bilan kechadi. umuman olganda gipovitaminoz holati ko’pincha ovqat tarkibida vitaminlar yetishmasligi, ularning meda –ichak yo’lida yaxshi so’rilmasligi, tanada vitaminlarga bo’lgan ehtiyojning ortishi (homiladorlik, og’ir operatsiyalardan so’ng, surunkali yuqumli kasallikda so’ng, surunkali yuqumli kasalliklar …

2 / 15

idoksin, folat kislota, tsianokobalamin,) nikotin kislota, askorbin kislota va rutin kiradi. tiamin dukkakli va boshqoli o’simliklarda (no’xat, loviya, suli) har xil mevalarda va hayvon mahsulotlarida uchraydi. u ichakdan oz miqdorda so’riladi. odamning sutkalik ehtiyoji 2-2,5 pud. ixtiyoriy muxitda parchalanadi. tiamin surilganidan so’ng. atf yordamida fosforlanadi va fiziologik faol tiaminning pirofos efirida (kokarboksilazagi) o’tib, pirouzum kislotaning karboksillanishini ta’minlaydi. bundan tashqari u quvvat almashinuvida (a –ketoglutar kislotasining karboksillanishida) qatnashadi. shuning uchun yurak faoliyatida, mushaklar qiqarishida va nerv to’qimasi uchun ushbu vitaminning ahamiyati katta. b, vitamining yetishmasligi natijasida birinchi navbatda karbon suv almashinuvi buzilib, tanada sut kislota, pirouzum kislota yig’ila boradi. bu esa yurak, markaziy va periferiknerv tizimi faoliyatining buzilishiga olib keladi. vitamin b, (tiamin). avitaminozning og’ir turlarida beri –beri yoki polinevrit kasalligi kuzatiladi. preparat yarim yoki to’la falajlik, mushaklar atrofiyasi, yurak va me’da –ichak hamda jigar kasalligida beriladi. tiamin tanada hosil bo’lmaydidi va bezarar hisoblanadi, lekin ayrim hollarda ko’ngil aynishi, bosh aylanishi …

3 / 15

ashadi. ripo-va avitaminoz holati –stomatit (og’iz shilliq pardasining yallig’lanishi), dematit (terining yallig’lanishi) va boshqalarda namoyon bo’ladi. bunda riboflavin preparati yoki tarkibida ushbu moddani saqlovchi oziq –ovqat maxsulotlari tavsiya etiladi. vitamin b2 (riboflavin). ushbu organic kislota o’simlik mevalarida va hayvon tanasida (guruch po’stlog’i, jigar, sut, tuzum, go’sht, qisman kartoshka va har xil mevalarda) ko’p uchraydi. vitamin ichakda qisman hosil bo’ladi. katta yoshli odamning vitaminga sutkalik ehtiyoji 15-20 mg. nikotin kislota nikotinamid adeninnukleotid (nad) va uning fosfati (nadf) shaklida ko’p fermentlar tarkibiga kiradi. bu fermentlar esa hujayralar hayotiuchun zarur bo’lgan oqsillar metabolizmida qatnashadi. vitamin pp yetishmasligi natijasida ,,pellagra’’ kasalligi kelib chiqishi mumkin. bunda badanning ochiq joylaridagi teri rangining o’zgarishi (dermatit va pigmentatsiya), yallig’lanish, me’da –ichak faoliyatining o’zgarishi (diepentsiya, anorektsiya, stomatit, glossit) va oliy nerv faoliyatining buzilishi (es –hushnng yomonlashishi, aqliy qobiliyatning kamayishi –dementsiya) va ko’pincha megablastik kamqonlik yuzaga keladi. nikotin kislota shilliq mushaklarni bo’shashtirib, qon tomirlarni (ayniqsa tweri va shilliq pardani) kengaytiradi. …

4 / 15

arishiga olib kelib, pirovardida karbon suv almashinuvi buziladi –tananing gmokozaga bo’lgan talabi o’zgaradi. gipoxrom, mikrositar kamqonlik, terining o’zgarishi, nevrit va ruxiy kamchiliklar sodir bo’lishi mumkin. ayrim vaqtda tutqanoqqa o’xshash holatlar kuzatiladi. gipovitaminozda piridoksin preparati va vitaminga boy oziq –ovqat maxsulotlari tavsiya etiladi. piridoksinnevrit, titroq va kamqonlik alamotlari bilan ifodalanadigan gipovitaminoz holatlarida kor qiladi. bulardan tashqari preparat oqsil almashinuvining buzilishida, nurlanishida, kuyganda, og’ir yuqumli kasalliklarda, aterosklerozda, falajlik va yarim falajlikda, homiladorlik og’ir kechganda (toksikkozda) beriladi. vitamin b6 (piridoksin) kimyoviy tuzilishi mrakkab, tarkibida kobalt saqlaydigan birikma bo’lib, hayvon jigarida, buyrakda, go’sht maxsulotlarida, tuxum sarig’ida ko’plab uchraydi. ichakda ba’zi mikroorganizmlar tomonidan hosil qilinmadi. odamning vitaminga sutgalik ehtiyoji 1mgdan 3 mggacha. tsianokobalaminning asosiy fiziologik ahamiyati shundan iboratki, u folat kislota bilan nuklein kislotalar sintezida va eritrotsitlar ishlab chiqarishda qatnashadi. u eritrotsitlar ishlab chiqarilishi, epiteliy jhujayralari hosil bo’lishi, nerv tizimi faoliyati, o’sish va to’qimalar regeneratsiyasi uchun zarur hisoblanadi. vitamin b12 yetishmasligi natijasida megaloblastik makrotsitar kamqonlik …

5 / 15

oz) kamqonlikda berilishidan tashqari, ko’p xastaliklarni (jigat, nerv tizimi va me’da –ichak kasalliklari) davolashda ham keng qo’llanilaidi. preparatni qo’llash jigar xastaliklarini (tsirroz, gepatit) kompleks davolashda, aterosklarozda, yurak yetishmovchiligining turli shakllarida, alkogolizmda, teri –tonosil tizimi kasalliklarida ijobiy natija beradi. vitamin b12 (tsianokobalamin). ushbu kislota ko’katlarda, sabzavotlarda, mevalarda ko’p bo’ladi. masalan, 1 ml limon sharbatida 0,5 mg c vitamin bor. askorbin kislota va uning oksidlangan maxsuloti degidroaskorbin kislota uglevodlar almashinuvini idora etadi, oksidlanish va qaytrilish reaktsiyasi bilan kechadigan biologik jarayonlarda qatnashadi. u fermentlar sulfgidriyaguruhining funksional faolligi, kollagen va hujayraning ichki tuzilishi uchun zarur. askorbin kislota yana qonning ivuvchanligini kuchaytiradi, gemoglobin va eritrotsitlarining ishlab chiqarilishiga, immunobiologik tizimlarga, folat kislotabning tetragidrofolatga o’tish jarayoniga ta’sir ko’rsatadi. yaralar bitishini hamda buyrak usti bezlaridan gormonlar ishlab chiqarilishini tezlashtiradi, suyak, tog’ay va tish to’qimasini mustahkamlaydi, qon tomirlar devori o’tkazuvchanligini kamaytiradi. askorbin kislota yetishmasligi tsinga kasalligiga olib keladi. bu xil avitaminoz milklaridan qon ketishi teriosti, mushaklar orasida, bo’g’inlardaqon yig’ilishi …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vitaminlar. suvda va yog’da eriydigan vitaminlar."

pastdarg'om tibbiyot kolleji “umumkasbiy fanlar” kafedrasi vitaminlarning ishlatilishi va ahamiyati? vitaminlar tasnifi? suvda eriydigan vitaminlar, ularning ishlatilishi? yog’da eriydigan vitaminlar, ularning ishlatilishi? polivitaminlar ularning ishlatilishi? vitaminlar. suvda va yog’da eriydigan vitaminlar. reja: vitaminlar tirik mavjudotlar organizmi uchun juda zarur, fiziologik ahamiyatga katta. ferment uchun muhim, kimyoviy tuzilishi jihatidan ko’pchiligi murakkab faol organik moddalar hisoblanadi. ular tana tarkibidagi kofermentlarbo’lib, fermnentlar hosil bo’lishida, moddalar almashinuvining normal kechishida va boshqa muhim jarayonlarda qatnashib organizmning fiziologik jarayonlarini ta’minlaydi. vitaminlar, asosan, ovqat maxsulotlari bilan o’zlashtiriladi. ularning ayrimlari icha...

This file contains 15 pages in PPTX format (177.2 KB). To download "vitaminlar. suvda va yog’da eriydigan vitaminlar.", click the Telegram button on the left.

Tags: vitaminlar. suvda va yog’da eri… PPTX 15 pages Free download Telegram