organizmda moddalarning tashilishi va ularning turlari

DOC 55.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1495865212_68346.doc organizmda moddalarning tashilishi va ularning turlari organizmda moddalarning tashilishi va ularning turlari reja: 1. biomembranalarning vazifasi va tuzilishi. 2. organizmda moddalar tashilishining ahamiyati va turlari. 3. mexanik tashish va uning mexanizmi. 4. diffuzion tashish va uning turlari. 5. faol tashishning ahamiyati va energiya manbai. 6. lektroforetik tashish. 7. vezikulyar tashish va uning ahamiyati. 8. organ va to’qimalar o’rtasida moddalarning tashilishi. 1. biomembranalarning vazifasi va tuzilishi. barcha hujayralar va ularning organoidlari membrana bilan o’ralgandir. ularning umumiy miqdori hujayra massasini 80% gacha tashkil etishi mumkin. barcha membranalar polyardir, ya’ni tashqi va ichki tomonlari tuzilishida farq bordir. biomembranalar quyidagi vazifalarni bajaradi: 1. hujayra va hujayra organoidlarini o’rab turadi va ajratadi. jumladan hujayrani tashqi muhitdan plazmatik membrana ajratadi va uning mexanik hamda kimyoviy ta’sirlardan himoya qiladi. shu bilan birga plazmatik membrana hujayra ichi va tashqi muhiti o’rtasida metabolitlar va anorganik ionlar kontsentratsiyasining farqini saqlaydi. 2. hujayra ichida metabolitlar va ionlar tashilishini boshqaradi va …

aydi. membrananing suyuq holati ulardagi to’yinmagan yog’ kislotalariga bog’liqdir. membrana oqsillari ham harakatchandir. agar ular membrana ichiga chuqur kirmagan bo’lsa, lipid qavatida suzib yuradi. shuning uchun membranalar suyuq-mozaik shaklga ega. yog’lar, oqsillar va uglevodlar nisbati biomembranalarning turiga bog’liq. masalan, miyelinning ¾ qismi yog’lardir, mitoxondriyalarning ichki membranasida esa oqsillar ko’p, plazmatik membranalar tashqi qavatida esa uglevodlar mavjud. membranalarda lipidlar tarkibi ularning hujayra va to’qima spetsifikligiga bog’liq. ularning asosini fosfolipidlar (fosfotidilxolin, fosfotidiletanolamin, fosfotidilserin, kardiolipin, sfingomiyelin) hosil qiladi, so’ng glikolipidlar va xolesterin tashkil etadi. membrananing minor komponentlariga mitoxondrial membranalardagi ubixinon, tokoferollar kiradi. membrana oqsillarining asosiy qismi fermentlardir. shuning uchun membranalarning fermentativ faoliyati qanchalik xilma-xil bo’lsa, shunga ko’ra undagi oqsillar miqdori ham shuncha ko’p bo’ladi. miyelin tarkibida 20% oqsil bo’ladi. fermentativ faoliyati juda yuqori bo’lgan mitoxondriyaning ichki membranasi tarkibida 75% oqsil bo’ladi. biomembranalardagi uglevodlar erkin holda bo’lmaydi. ular lipidlar bilan birikkan – glikolipid yoki oqsillar bilan birikkan glikoproteid holatida uchraydi. glikoproteidlarning uglevod qismi hujayraning …

avsiya etilgan. birinchi model daniyel va davson (1931) taklif etgan “buterbrod” modelidir; unga ko’ra membrana lipid qo’sh qavatdan tashkil topgan bo’lib, lipidlar gidrofob qismi membrana o’rtasida, oqsil qismlar esa lipid qavatining har ikki tomoniga joylashgan. ikkinchi model bo’yicha lipidlarning gidrofob dum qismi va oqsillar gilam iplari kabi bir-biri bilan chirmashib ketgan va ularning turg’unligi elektrostatik kuch hisobiga emas, balki gidrofob bog’lar evaziga ta’minlanadi. uchinchi xil model bo’yicha (“mozaik”) membranalar oqsil molekulalaridan tarkib topgan bo’lib, ularning orasida bo’shliqlar lipidlar bilan qoplangan. 2. organizmda moddalar tashilishining ahamiyati va turlari. moddalarning tashilishi yoki bir joydan ikkinchi joyga o’tkazilishi faqatgina moddalar almashinuvi emas, balki organizmning umumiy hayot faoliyati uchun ham zarur. moddaning tashilishi ko’proq bog’lovchilik vazifasini bajaradi, masalan, hujayraning ichida yoki to’qima va organizmlar metabolizmning turli qismlari orasida bog’lovchilik vazifasini bajaradi. moddalarning tashilishi bo’lganligi sababli organizmning biokimyoviy ixtisoslashgan organ va to’qimalari bo’lishi mumkin, bu esa har bir to’qima va organda fermentlar toplamining sintezi uchun …

pinositoz (endositoz); b) ekzotsitoz. 3. mexanik tashish va uning mexanizmi. moddalarning mexanik tashilishi yurak yoki boshqa organlarning mexanik ishidan hosil bo’ladigan gidrostatik bosim yoki suyuqliklarning harakatlanishi natijasida amalga oshadi. mexanik tashilish moddalarning qon va limfa bilan, shuningdek qon va limfadagi boshqa tabiiy va yot moddalarning ham tashilishida o’z o’rniga ega. moddalarning mexanik tashilishi ikki turga bo’linadi: tashuvchi bilan va tashuvchisiz. tashuvchisiz mexanik tashilishda tashiladigan modda gidrofil bo’lganligi uchun suvli muhitda erigan holatda bo’ladi, tashuvchili usulda esa moddalar tashuvchilar, yani oqsillar, hattoki qon hujayralari bilan bog’langan bo’ladi. tashuvchili usulda qutbsiz moddalar tashiladi. 4. diffuzion tashish va uning turlari. diffuzion tashilish osmotik kuchlar ta’sirida amalga oshadi, ya’ni shu tashiladigan moddaning konsentratsiyalari farqi (gradiyenti) bilan bog’liq. strukturasiz muhit (masalan, hujayraning ichki va tashqi suyuq muhiti)ga moddalar konsentratsiyasining vaqtinchalik farqi kuzatiladi, masalan, boshqa qismdan bu qismga o’tishi yoki ularning shu qismda joylashgan fermentlar yordamida hosil bo’lishi. diffuziya yordamida moddalar ishlab chiqarilgan zonadan talab etiladigan …

a eriydigan molekulalar oddiy diffuziya yo’li bilan aralashadi. membrana orqali oddiy duffuziya yo’li bilan kichik biomolekulalar – suv, co2, o2 , shuningdek ayrim ionlar, glyukoza va balki boshqa moddalar ham o’tishi mumkin. yot moddalar agar lipofil bo’lsa, membrana orqali passiv tashilish yo’li bilan o’tishi mumkin. yengillashgan diffuziya oddiy diffuziyadan moddalarning konsentratsiya gradiyenti bo’yicha o’tishini yengillashtiruvchi harakatchan tashuvchilar bo’lishi bilan farq qiladi. moddalarning membranadan tashqari va membranali yengillashgan diffuziya xillari bo’lishi mumkin. membranadan tashqari diffuziyada modda biologik suyuqliklar (hujayralararo va hujayra ichki muhiti)da maxsus tashuvchilar bilan bog’lanadi. tashuvchilar vazifasini ko’proq hujayra ichidagi oqsillar, masalan reseptorlar - oqsillar, bog’lovchi gormonlar va vitaminlar bajaradi. yengillashgan membranali diffuziyada membranada joylashgan tashuvchi talab etiladi. oddiy diffusiyadan farqli ravishda yengillashgan diffuziyada moddalarning tashilish tezligi chegaralangan, chunki u faqat moddalarning membranani ikki tomonidagi farqiga emas, balki tashuvchi molekulalarning miqdoriga ham bog’liq. yengillashgan diffuziya yo’li bilan moddalarning tashilishi organik kislotalar, monosaxaridlar, yog’da eriydigan vitaminlar, steroid gormonlarning o’tkazilishi uchun …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "organizmda moddalarning tashilishi va ularning turlari"

1495865212_68346.doc organizmda moddalarning tashilishi va ularning turlari organizmda moddalarning tashilishi va ularning turlari reja: 1. biomembranalarning vazifasi va tuzilishi. 2. organizmda moddalar tashilishining ahamiyati va turlari. 3. mexanik tashish va uning mexanizmi. 4. diffuzion tashish va uning turlari. 5. faol tashishning ahamiyati va energiya manbai. 6. lektroforetik tashish. 7. vezikulyar tashish va uning ahamiyati. 8. organ va to’qimalar o’rtasida moddalarning tashilishi. 1. biomembranalarning vazifasi va tuzilishi. barcha hujayralar va ularning organoidlari membrana bilan o’ralgandir. ularning umumiy miqdori hujayra massasini 80% gacha tashkil etishi mumkin. barcha membranalar polyardir, ya’ni tashqi va ichki tomonlari tuzilishida farq bordir. biomembranalar quyidagi va...

DOC format, 55.5 KB. To download "organizmda moddalarning tashilishi va ularning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: organizmda moddalarning tashili… DOC Free download Telegram