biomembranalar

PPTX 46 pages 7.6 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.6 MB

File type PPTX

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

alfraganus universitity fakul`tet: tibbiyot kafedra: farmatsevtika va kimyo fan:biokimyo mashg`ulot shakli: amaliy mashg`ulot mavzu: moddalar almashinuviga kirish. ovqatlanish biokimyosi. metabolizm to`g`risida tushuncha. tuzuvchi: b.f.f.d., phd – to`xtayeva f.sh alfraganus university fakul`tet: tibbiyot kafedra: farmatsevtika va kimyo fan:biokimyo mashg`ulot shakli: amaliy mashg`ulot mavzu: biomembranalar. membrana retseptorlari. hujayralarga signallarni o'tkazish yo' llari. tuzuvchi: b.f.f.d., phd – to`xtayeva f.sh ko`riladigan savollar 1. biologik membranalar, ularning vazifalari va tuzilishi. 2. membranalarning , umumiy xususiyatlari: ko'ndalang assimmetriya, suyuqlik holati va tanlab o'tkazilishi. 3. moddalarni biologik membranalar orqali tashib o'tilish yo'llari. 4. membrana reseptorlari. 5. membrana orqali signallarning o'tkazilishi. это изображение, автор: неизвестный автор, лицензия: cc by-sa biomembranalar vazifasi va tuzilishi -barcha hujayralar va ularning organoidlari membrana bilan o‘ralgandir. -ularning umumiy miqdori hujayra massasini 80% gacha tashkil qilishi mumkin. - barcha membranalar polyardir, ya’ni tashqi va ichki tomonlari tuzilishida farq bordir (44-rasm). biomembranalar quyidagi funksiyalarni bajaradi: hujayra va hujayra organoidlarini o‘rab turadi va ajratadi. jumladan, hujayrani …

2 / 46

biosintezida qatnashadi. 5. hujayralararo matriks va boshqa hujayralar bilan bog‘lanish va ta’sirlanish, hujayralarning qo‘shilishida va to‘qimalar hosil qilishida ishtirok etadi. 6. hujayra va organellalar shaklini va harakatini ta’minlash, sitoskeletni hosil qilish. biomembranalar yog‘lar, oqsillar va karbon suvlardan tashkil topgan. membrana komponentlari nokovalent bog‘lar bilan bog‘langan, bu esa ularning nisbiy harakatchanligini belgilaydi. membrananing suyuq holati ulardagi to‘yinmagan yog‘ kislotalariga bog‘liqdir. membrana oqsillari ham harakatchandir. agar ular membrana ichiga chuqur kirmagan bo‘lsa, lipid qavatida suzib yurishadi. shuning uchun biomembranalar suyuq-mozaik shaklga egadir. это изображение, автор: неизвестный автор, лицензия: cc by-nc membrana tarkibi yog‘lar, oqsillar va karbon suvlar nisbati biomembranalar turiga bog‘liq. masalan: miyelinning ¾ qismi yog‘lardir, mitoxondriyalarning ichki membranasida esa oqsillar ko‘p, plazmatik membranalar tashqi qavatida esa karbon suvlar mavjud. membranalarda lipidlar tarkibi ularning hujayra va to‘qima spetsifikligi bilan bog‘liq. ularning asosini fosfolipidlar (fosfatidilholin, fosfatidiletanolamin, fosfatidilserin, kardiolipin, sfingomiyelin) hosil qiladi, so‘ng glikolipidlar va xolesterin tashkil qiladi. membrana minor komponentlariga mitoxondrial membranalardagi ubixinon, …

3 / 46

ermenti (atf-aza) mavjuddir. membrana oqsillari u hujayra ichida natriy (na) konsentratsiyasi ko‘payganda faollashadi yoki kaliy (k) konsentratsiyasining hujayra tashqarisida ortganida faollashadi (k, na bilan bog‘liq bo‘lgan atf-aza). bu ferment kaliy, natriy ionlarini membrana orqali tashilishini ta’minlaydi. yana biri ca-atf-aza muskul endoplazmatik to‘r membranalaridan kalsiy ionlarini tashilib o‘tilishini ta’minlaydi. joylashishi bo‘yicha membrana oqsillari ikki guruhga bo‘linadi: 1 - periferik oqsillar, ular membrana sirtiga elektrostatik kuch asosida yopishgan; 2 – integral oqsillar, ular go‘yo lipid dengizida aysberg kabi suzib yuruvchi oqsillar bo‘lib, ularning ba’zilari membrananing har ikki tomonidan bo‘rtib chiqadi. membrana oqsillari misol tariqasida eritrotsit membranasi tarkibiga kiruvchi 2 ta oqsilni, ya’ni periferik oqsil – spektrin va integral oqsil glikoforinni ko‘rib chiqamiz. spektrin – eritrotsit membranasi oqsillarining 20% ini tashkil etadi. u eritrotsit membranasining ichki tomoniga ion kuchlari yordamida yopishgan. uning globulyar molekulasi og‘irligi 200 000 dalton bo‘lgan ikkita polipeptid zanjiridan tarkib topgan. spektrin eritrotsit sharsimon shaklini saqlashda va membrananing pishiqligini ta’minlashda …

4 / 46

ritrotsit membranasi tarkibidagi glikoforin xilma xil vazifani o‘taydi. - undagi oligosaxarid zanjiri manfiy zaryadga ega bo‘lgani uchun eritrotsitlarni bir-biriga yopishib qolmasligini ta’minlaydi. - eritrotsitlar hayoti davomida glikoforin tarkibidagi sial kislotalar kamayib, oxirgi uchida galaktoza qoldig‘ini tutuvchi oligosaxaridlar ko‘paya boradi. bu «qarigan» eritrotsitlar jigar va taloq hujayralarida ushlab qolinadi va parchalanadi. ꙮhujayra membranasi tarkibiga kiruvchi glikoforin kabi oqsillarning asosiy vazifalaridan biri ularning hujayra sirtidan uning sitoplazmasiga turli axborotlarni o‘tkazib berishdir. membrana uglevodlari: glikoproteinlar, glikolipidlar -biomembranalarda uglevodlar erkin holda bo‘lmaydi. ular lipidlar bilan birikkan – glikolipid, yoki oqsillar bilan birikkan – glikoproteid holatida uchraydi. glikoproteidlarning uglevod qismi hujayraning sirtida joylashgan bo‘lib glikokaliksni hosil qiladi. glikokaliks hujayralarning o‘zaro ta’sirini, ularning agregatsiyasini, hujayra ichiga kimyoviy axborotlarni uzatish kabi muhim vazifalarni bajaradi. это изображение, автор: неизвестный автор, лицензия: cc by это изображение, автор: неизвестный автор, лицензия: cc by ꙮꙮꙮglikolipidlarda ko‘pincha oligosaxarid zanjiri sfingozinning gidroksil guruhi, galaktoza yoki fukoza orqali glikozid bog‘i orqali bog‘langan bo‘ladi. ꙮꙮꙮglikolipidlar …

5 / 46

$hujayra sirtining harakatchanligi ham uning tarkibidagi glikoproteinlar xususiyati bilan bog‘liq. membranalardagi lipid qo‘shqavat -fosfolipidlar bilan glikolipidlar molekulalarining xarakterli xususiyati ularning amfifilligidir. molekulasining gidrofob uchini yog‘ kislotalari va sfingozinning uglevodorodli radikallari tashkil etadi: bu molekula uchi uzunligining 3\4 qismini tashkil etadi. -glikolipidlar molekulasi gidrofil uchi uglevod qismidan, fosfolipidlarning gidrofil uchi xolin, etanolamin yoki serinni biriktirib olgan fosfat qoldig‘idan hosil bo‘ladi. -tuzilishi va fizik-kimyoviy xususiyatining mana shu xossasi fosfolipidlar bilan glikolipidlarning biologik membranalar tuzilishidagi o‘rnini belgilab beradi; membraning asosiy qismini lipid qo‘sh- qavati tashkil etadi. biomembranalar tuzilishini tasvirlovchi bir necha xil modellar tavsiya etilgan: birinchi model daniyel va davson (1931) taklif etgan «buterbrod» modelidir; unga ko‘ra membrana lipid qo‘shqavatidan tarkib topgan bo‘lib, lipidlar gidrofob qismi membrana o‘rtasida, oqsil qismlari esa lipid qavatning har ikki tomoniga joylashgan. ikkinchi model bo‘yicha lipidlarning gidrofob dum qismi va oqsillar gilam iplari kabi bir-biri bilan chirmashib ketgan va ularning turg‘unligi elektrostatik kuch hisobiga emas, balki gidrofob bog‘lar …$

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biomembranalar"

alfraganus universitity fakul`tet: tibbiyot kafedra: farmatsevtika va kimyo fan:biokimyo mashg`ulot shakli: amaliy mashg`ulot mavzu: moddalar almashinuviga kirish. ovqatlanish biokimyosi. metabolizm to`g`risida tushuncha. tuzuvchi: b.f.f.d., phd – to`xtayeva f.sh alfraganus university fakul`tet: tibbiyot kafedra: farmatsevtika va kimyo fan:biokimyo mashg`ulot shakli: amaliy mashg`ulot mavzu: biomembranalar. membrana retseptorlari. hujayralarga signallarni o'tkazish yo' llari. tuzuvchi: b.f.f.d., phd – to`xtayeva f.sh ko`riladigan savollar 1. biologik membranalar, ularning vazifalari va tuzilishi. 2. membranalarning , umumiy xususiyatlari: ko'ndalang assimmetriya, suyuqlik holati va tanlab o'tkazilishi. 3. moddalarni biologik membranalar orqali tashib o'tilish yo'llari. 4. membrana reseptor...

This file contains 46 pages in PPTX format (7.6 MB). To download "biomembranalar", click the Telegram button on the left.

Tags: biomembranalar PPTX 46 pages Free download Telegram