urug’-qabila dinlari

PPTX 39 pages 152.5 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 152.5 KB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

миллий динлар mavzu:qadimgi va milliy dinlar tasnifi 1.urug` qabila dinlari: etiqod manbai va asosiy ko`rinishlari 2. antik davrda ko`p xudolik dinlari 3.milliy dinlar, ularning shakllanishi va manbalari urug’-qabila dinlari totemistik, animistik tasavvurlarga asoslangan, o’z urug’idan chiqqan sehrgar, shomon yoki qabila boshliqlariga sig’inuvchi dinlar. ular millat dinlari va jahon dinlari ichiga singib ketgan bo’lib, hozirda avstraliya, janubiy amerika va afrikadagi ba’zi qabilalarda saqlanib qolgan. totemizm. «o totem» so’zi – shimoliy amerikada yashovchi «ojibva» qabilasi tilida «uning urug’i» ma’nosini anglatadi. uning mohiyati «odamlarning hayvonot yoki o’simlikning ma’lum bir turlariga qarindoshlik aloqalari bor» deb e’tiqod qilishdir. qabila vakillari o’zlarining totemlari ma’lum bir hayvon yoki o’simlikdan kelib chiqqan deb bilishgan. urug’chilik jamiyatining shakllanishi jarayonida totemizmning ahamiyati katta bo’lgan. totemizm ta’sirida paydo bo’lgan urf-odat va me’yorlar asrlar davomida qat’iy qo’llanilib kelingan. totemizm rivojlana borib unda yangi o’zgarishlar sodir bo’la boshladi, ya’ni birinchidan ajdodlar ruhlariga va ilohiy kuchlarga ishonchni kuchayishi kuzatildi, ikkinchidan totemni ozuqa sifatida iste’mol …

2 / 39

akllangan.animistik tasavvurlar totemizmga nisbatan kengligi va umumiy xarakterga egaligi bilan farqlanadi. animistik qarashlar barchaga barobar va tushunarli bo’lgan. animistik tasavvurlar hozirgi dinlarning asosiy aqidaviy qismini tashkil etadi. barcha dinlarda ruh mavjudligi xususida ta’limot mavjud. fetishizm. franstuzcha fetish so’zi sehrli narsa, tumor, but, sanam ma’nolarini anglatadi. feteshizm narsalarni g’ayritabiiy deb ishonish va ularga sig’inishni anglatadi. fetish bo’lib, tosh, tayoq, moddiy buyumlar bo’lishi mumkin, ya’ni fetishizm jonsiz jismlarga sig’inishdir. fetishizmning rivojlanishi yog’och, loy va boshqa narsalardan yasalgan buyumlar ya’ni hunarmandchilikni vujudga kelishi bilan bog’liqdir. ibtidoiy odamlar butlar va tumorlarda g’ayritabiiy ilohiy qudratning timsolini ko’rsatganlar. hozirgi kunda ham uning asoratlari mavjud bo’lib, ularga sedana, tasbeh, munchoq, qalampirmunchoq, isiriq, ko’ztikan, piyoz, sarimsoq, qora murch, daraxtlardan: yong’oq, anjir, jiyda, archa va boshqalar tabarruklashtirilgan, muqaddas sanaladi. fetishizm unsurlari barcha dinlarda hozirgacha yashab keladi. butlar va tumorlarda jamoalar g’ayritabiiy dunyodan keladigan ilohiy qudratning timsolini ko’rganlar. bunday fetishga odatda afsungarlar, shamanlar ega bo’lib, ular afsungarlik usullariga ibnoan bunday …

3 / 39

alki voqeiylik dunyosidagi buyumlarda ham bo’lishi mumkin. shunday qilib, urug’chilik jamiyatining tashkil topish jarayonida ibtidoiy odamlarning ongida dastlabki diniy ko’rinishlarning keng, aniq, tartibli majmuasi ishlab chiqildi. buning ma’nosi shuni anglatadiki, diniy tasavvurlar odam hayotining bo’linmas, hattoki asosiy qismi bo’lib qoldi. jamiyat va tabiat qonunlarini, albatta, o’sha dunyo kuchlari boshqaradi. shuning uchun jamoa yaxshi yashayman desa, ozuqalar bilan ta’minlangan, kimningdir tomonidan himoyalangan bo’lishni istasa, birinchi vazifasi u o’sha g’ayritabiiy kuchlarni juda ham hurmat qilishi kerak edi. dunyo haqidagi bu tasavvurlar vaqt o’tishi bilan takomillashib bordi v insoniyat hayotida uzoq vaqt mobaynida o’z ta’sirini o’tkazib keldi. milliy dinlarning kelib chiqishi марказий осиё халқларининг шаклланиш тарихининг мураккаб ва ўзига хос томонлари мавжуддир. бу вазият уларнинг диний турмушларида ҳам ўз аксини топди. бу тарихий жараённинг мазмунини диннинг қадимги шакллари ва унсурлари, шунингдек, зардўштийлик, монихейлик, буддизм, христианлик, яҳудийлик ва исломдан ташкил топган динларнинг тарихи ташкил қилади. қайд қилинган бу динлар марказий осиё халқлари тарихида олдинма …

4 / 39

k jamiyatidagi dastlabki milliy dinlarning o‘ziga xos yana bir xususiyati oxirat to‘g‘risvdagi tasavvurning paydo bo‘lishi va unga ishonishdir. ammo bu davrda bunday tasavvurlar hali to‘la shakllanmagan edi. ular keyingi davrlarda rivojlangan. bu davrda qurbonlik kilish keng rasm bo‘lib hatto majburiy marosimlardan biri hisoblanar edi. xudolar yo‘lida meva-cheva, noz-ne’matlardan tortib, uy hayvonlarining barcha turlarigacha, qadim zamonlarda esa hatto odamlar ham qurbon qilinar edi. milliy dinlar rivojlanishining so‘ngti davrlariga kelib odamlar o‘rniga hayvonlar kurbon qilina boshlangan. shu bilan birga oxirat haqidagi tasavvurlar keng targ‘ib kilinardi. milliy dinlar elat-millat dinlari deb ham yuritiladi. chunki ular urug‘-qabila dinlaridan farkli ravishda sinfiy jamiyat qaror topishi va shakllanishi davrida vujudga kelgan va rivojlangan. binobarin, ular avvalo elatning so‘ngra, millatning shakllanishini o‘zlarida aks ettirgan. яҳудийликнинг вужудга келиши ва таълимоти. яҳудийлик дини эрамиздан аввалги 2000 йилларнинг охирларида фаластинда вужудга келиб, яккахудолик ғоясини тарғиб қилган диндир. яҳудийлик миллат дини бўлиб, фақатгина яҳудий халқига хос. яҳудийликнинг китобий асослари эр. ав. …

5 / 39

ларга сиғинмаслик 3.бекорга худо номи билан қасам ичмаслик 4.шанба кунини ҳурмат қилиш 5.ота-онани ҳурмат қилиш 6.ноҳақ одам ўлдирмаслик 7.зино қилмаслик 8.ўғрилик қилмаслик 9.ёлғон гувоҳлик бермаслик 10.яқинлари нарсасига кўз олайтирмаслик. яҳудийлар ўрта осиёда ассурия қувғинлари даврида эрон орқали кириб келган. милодий 2 асрда кириб келган.(суғдиёна) 18 асрда турли жамоаларга бўлиниб кетган. тошкент, самарқанд, бухоро шаҳарларида 8 та синагогаси фаолият юритмоқда. бухоролик ва ашкенази (европалик) яҳудий жамоалари бор. ҳиндистон динлари веда дини брахманизм хиндуизм жайнизм сингхизм китоблари ригведа самаведа яжурведа атхарведа hinduizm ta'limoticha, olam paydo bo'lib, yemirilib, yuq bo'lib turadi, ya'ni olamning yashashi progressiv emas, aksincha, regressiv xarakterga ega; har bir davr olamning yuksak rivojlangan cho'qqisidan boshlanib, uning inqirozga uchrashi bilan tugaydi, insonlar gunohga botib ketgach, olam yuqoladi. hinduizm jamiyatning tabaqalarga bo'linishini aks ettiruvchi savob va jazo (karma) g'oyasiga asosan, inson hayotida 4 ta asosiy maqsad bor, deb da'vo qilinadi: 1) dxarma – oila va jamiyatda diniy talablarni bajarish; 2) artxa – …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "urug’-qabila dinlari"

миллий динлар mavzu:qadimgi va milliy dinlar tasnifi 1.urug` qabila dinlari: etiqod manbai va asosiy ko`rinishlari 2. antik davrda ko`p xudolik dinlari 3.milliy dinlar, ularning shakllanishi va manbalari urug’-qabila dinlari totemistik, animistik tasavvurlarga asoslangan, o’z urug’idan chiqqan sehrgar, shomon yoki qabila boshliqlariga sig’inuvchi dinlar. ular millat dinlari va jahon dinlari ichiga singib ketgan bo’lib, hozirda avstraliya, janubiy amerika va afrikadagi ba’zi qabilalarda saqlanib qolgan. totemizm. «o totem» so’zi – shimoliy amerikada yashovchi «ojibva» qabilasi tilida «uning urug’i» ma’nosini anglatadi. uning mohiyati «odamlarning hayvonot yoki o’simlikning ma’lum bir turlariga qarindoshlik aloqalari bor» deb e’tiqod qilishdir. qabila vakillari o’zlarining totemlari ma’lum b...

This file contains 39 pages in PPTX format (152.5 KB). To download "urug’-qabila dinlari", click the Telegram button on the left.

Tags: urug’-qabila dinlari PPTX 39 pages Free download Telegram