urug'-qabila va milliy dinlar

DOC 1 page 152.5 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 152.5 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

2-mavzu urug'-qabila va milliy dinlar. reja: 1. urug'-qabila dinlarining vujudga kelishi. 2.miliy dinlar.yaxudilik dini. 3.xinduiylik dini 4.konfutsiylik. dini va uning ta'limoti urug'-qabila dinlarining vujudga kelishi. diniy ong asoslarining shakllanishi. ilmiy adabiyotlarda keltirilishicha, «ibtidoiy odamning jismoniy, fiziologik, asab-endokrin, biologik, psixologik va boshqa sohalari o'ziga xos xususiyatlarga ega edi. bu uning hayoti va faoliyati, fe'l-atvorigagina emas, balki, uning fikrlash darajasi, kuchli hayajonlanishi, tasavvur etishi, haqiqiy yoki soxta mantiqiy qonuniyatlarni kashf etishiga ta'sir ko'rsatdi. u ibtidoiy bo'lsa-da aqlli, fikr yurituvchi, ma'lum mushohadaga qobiliyatli, konkret holatda fikr yurita oladigan, doimiy faoliyatida vujudga kelgan amaliy tajribalarga ega bo'lgan odam edi. bunday tahlil nimaga asoslangan? bilim miqdorining nihoyatda ozligi va uni doimiy takomillashib borishi, oldinda turgan hayotdan qo'rquv va uni engishga bo'lgan intilish, amaliy tajribaning uzluksiz ortib borishi, tabiat kuchlariga mutlaq tobelik va undan qutilishga tirishish, atrof-muhitga injiqliklari va ularni engish va h.k. – bularning barchasi shunga olib bordiki, uning ilk qadamidan nafaqat mantiqiy talabchanlik, balki …

2 / 1

. diniy adabiyotlar, xususan avesto, tavrot, injil, shuningdek qur'oni karimda ham insonning yaratilishi, uning er yuzidagi ilk hayoti o'ziga xos tarzda talqin qilinadi. ularning barchasida dunyo va insoniyatning yagona yaratuvchi (avestoda – axura-mazda, tavrotda – yahve, injilda – ota xudo, qur'onda – alloh) tomonidan yaratilgani bir ovozdan ta'kidlanadi. odamzodning diniy tasavvurlari paydo bo'lishiga kelsak, xudo dastlabki inson – odamni yaratgach, unga ma'lum yo'l-yo'riq va ko'rsatmalar beradi va bu ko'rsatmalar o'z navbatida din deb ataldi. diniy ta'limotga ko'ra, inson boshdan mukammal holda yaratilgan, shunga o'xshash din ham unga mukammal holda berilgan. evolyutsionizm ta'limotiga ko'ra, insonning paydo bo'lishi ham, dinning shakllanishi ham bosqichma-bosqich, soddadan murakkabga qarab rivojlanib borgan. umuman olganda, barcha ilmiy adabiyotlarda dinning paydo bo'lishi borasida bildirilgan fikrlar ilmiy farazlardan iborat bo'lib, ushbu masalaning diniy adabiyotlardagi talqini esa har bir insonning diniy e'tiqodiga bog'liq. insoniyat tarixiga nazar tashlaydigan bo'lsak, uning kundalik hayoti bilan bog'liq bo'lgan muhim ishlar: jumladan tug'ilish, ozuqa topish, …

3 / 1

rlardagi suratlarning ko'pchiligida ov qilish jarayoni, odam va hayvonlarning tasvirlari, hayvon terisini kiygan odamlar, yarim odam va yarim hayvon qiyofasidagi mavjudotlar tasvirlangan. demak, ibtidoiy odam o'zi va hayvonlar o'rtasidagi tabiiy va g'ayritabiiy aloqalar mavjudligi haqida tasavvurga ega bo'lgan va ayni paytda marhum ajdodlarining ruhlari sehrli usullar bilan hayvonlar hulqiga ta'sir etish imkoniyatiga ega deb bilgan. bu tasavvurlar tiriklar bilan marhumlar o'rtasidagi vositachilar: sehrgarlar va shamanlar faoliyatining shakllanishiga turtki bo'lgan bo'ldi. ibtidoiy odam hayoti haqidagi tasavvurlarga ko'ra, uning hayotida kelib chiqqan diniy tasavvurlar quyidagi ibtidoiy din shakllarida namoyon bo'lgan. totemizm. «totem» so'zi shimoliy amerikada yashaydigan ojibva qabilasi tilida «uning urug'i» ma'nosini anglatadi va mohiyatan «odamning hayvonot yoki o'simlikning muayyan turlariga qarindoshlik aloqasi bor», deb e'tiqod qilishlik ehtimol, ma'lum bir jamoaning avvalda asosiy ozuqa manbaini tashkil qilgan hayvon yoki o'simlikka nisbatan e'tibor keyinchalik vujudga kelgan qabilaning diniy tasavvurlarining asosiy shakllaridan biriga aylangan bo'lishi mumkin. urug'dosh guruhlar o'zlarini umumiy belgilari va totemlari bo'lgan …

4 / 1

emistik ko'rinishlarning evolyutsion xarakteriga ham ta'sir kuchini o'tkazmay qolmadi. vaqt o'tishi bilan qarindoshlik tizimining mustahkamlanib borishi jarayonida birinchi darajali totem tartibi haqida tasavvur ilgari surildi. zooantropomorf ko'rinishi bilan aralashgan holda odam bilan uning totemi qarindoshligi orasida oilaviy munosabatlar, ya'ni odam vafot etgach uning o'z totemiga aylanishi yoki, aksincha, qayta inson shakliga kelishi haqidagi tasavvurlar paydo bo'ldi. bular hammasi o'tgan ota bobolar ruhlariga sig'inishning, umuman, kuchayishiga va ilohiy kuchlarga bir tomondan ishonchning oshishiga olib kelgan bo'lsa, ikkinchi tomondan totemga bo'lgan munosabatlarning o'zgarishi, misol uchun totemni ozuqa sifatida iste'mol qilishni taqiqlanishiga olib keldi. tabu (ta'qiqlash) tizimi paydo bo'ldi. bunda eng muhimi totemni ovqat sifatida is'temol qilishni taqiqlash edi. faqat ba'zi diniy marosimlarda ruhoniylar yoxud qabila boshliqlarigagina totemni eyishga ruxsat etilardi. shunday qilib, totemizm urug'chilik jamoasida diniy ko'rinishlarning tarixiy asosi bo'lib qoldi. insoniyat taraqqiyotining dastlabki bosqichlarida totemizmning asosiy vazifalari, yuqorida aytib o'tilganidek birlashtiruvchilik, tartibga soluvchilik edi. totemizm diniy shakllarning dastlabkisi sanalsa-da, hozirda ham …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "urug'-qabila va milliy dinlar"

2-mavzu urug'-qabila va milliy dinlar. reja: 1. urug'-qabila dinlarining vujudga kelishi. 2.miliy dinlar.yaxudilik dini. 3.xinduiylik dini 4.konfutsiylik. dini va uning ta'limoti urug'-qabila dinlarining vujudga kelishi. diniy ong asoslarining shakllanishi. ilmiy adabiyotlarda keltirilishicha, «ibtidoiy odamning jismoniy, fiziologik, asab-endokrin, biologik, psixologik va boshqa sohalari o'ziga xos xususiyatlarga ega edi. bu uning hayoti va faoliyati, fe'l-atvorigagina emas, balki, uning fikrlash darajasi, kuchli hayajonlanishi, tasavvur etishi, haqiqiy yoki soxta mantiqiy qonuniyatlarni kashf etishiga ta'sir ko'rsatdi. u ibtidoiy bo'lsa-da aqlli, fikr yurituvchi, ma'lum mushohadaga qobiliyatli, konkret holatda fikr yurita oladigan, doimiy faoliyatida vujudga kelgan amaliy tajribalarga ega...

This file contains 1 page in DOC format (152.5 KB). To download "urug'-qabila va milliy dinlar", click the Telegram button on the left.

Tags: urug'-qabila va milliy dinlar DOC 1 page Free download Telegram