urug‘-qabila va milliy dinlar milliy dinlar

PDF 26 pages 651.9 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 651.9 KB

File type PDF

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

2-mavzu: urug‘-qabila va milliy dinlar milliy dinlar reja: 1. qadimgi xitoy milliy dinlari: konfutsiychilik va daosizm. 2. qadimgi xindiston milliy dinlari: xinduizm va jaynizm 3. yaponiya milliy dini: sintoizm (shintoizm) 4. yaxudiylik dini mavzuning o ’quv maqsadi: talabalarga ilk diniy tasavvurlar natijasida paydo bo’lgan urug’ qabila dinlari va shu asosda shakllangan milliy dinlar haqida ma’lumot berish. tayanch iboralar: ma’budlar, rim xudolari, zevs, afina, aid set, dao, yaxve, ameterasu. insoniyat tarixida quldorlik tuzumida dastlabki sinfiy antogonistik munosabatlar, xususiy mulkchilik munosabati hukmronlik qilgan, dastlabki davlat darajasidagi siyosiy kuchlar paydo bo’lgan edi. ishlab chiqarish jarayonida ovcliilik, chorvachilik, dehqonchilik, hunarmandchilik, savdogarlik, me’morchilik, harbiy kuchlar, urush harakatlari, oilaviy munosabatlar, ijtimoiy hayotda sinfiy va tabaqaviy bo’linish, san’at turlari, sport musobaqalari, aqliy va jismoniy mehnat turlari paydo bo’lishi natijasida diniy tasawurlarda ham keskin o’zgarishlar yuz berdi. tarixiy jarayonlaming ob’ektiv rivojlanish qonuniyat-lari hali inson tomonidan anglab etilmaganligi, tabiat va jamiyatda sodir bo’layotgan yaxshi va yomon voqea-hodisalar sabablari odamlar …

2 / 26

lik xudolari, ma’budalari, bosh xudolar, yaxshilik, yovuzlik xudolari kabi ko’pdan ko’p xudolarga sig’inish vujudga kelgan. qadimgi greklar dini (xristian dinigacha bo’lgan davrlardagi) politeizm - ko’p xudolikning klassik namunasi-dir. osmon egasi, bosh (pontion) xudo zevs qadimgi greklaming oliy xudosi edi. uning ukasi poseydon dengizlar xudosi edi, yana bir ukasi aid er osti xudosi, zevsning rafiqasi (xotini) gera er-xotinlikning homiysi edi. ares - urush xudosi, afina - donolik ma’budasi, apollon - quyosh xudosi va san’at homiysi, artemida - oy ma’budasi va ovchilik homiysi, dionis - uzumchilik, vinochilik va ayshu ishrat, hosil, dehqonchilik xudosi edi. grek xudolarining “hayot yo’lini” o’zlarining hayot yo’lidan kam farq qiladi. masalan, grek jangchilari jang oldidan xudo - aresga sig’inib undan g’alaba qozonishga ko’mak-madad kutadilar. agar urushda zafar qozonsalar ares sharafiga katta, tantanali, bayramona marosim o’tkazadilar. er osti xudosi aid saltanatida vafot qilgan oliy tabaqa vakili joni-ruhi yaxshi nufuzli o’rinni egallasa, qullar, qashshoq kishilar joni-ruhi ayanchli ahvolda yashaydi. ya’ni …

3 / 26

illiy g ’urumi shakllantiradi; 6. milliy ozodlik kurashlarini g ’oyaviy jihatdan ta’minlashga xizmat qiladi; 7. milliy madaniyatni rivojlantiradi deb ishonganlar. milliy dinlar ibtidoiy tuzumdagi totemizm, animizm, fetishizm, shomonizm, sehrgarlik, avlodlar ruhiga sig’inish dinlariga hamda politeizmning qorishmasi asosida vujudga kelganligi uchun ayrim milliy dinlarda ko’p xudolarga, ayrim milliy dinlarda esa yakka xudoga sig’inish shakllangan. konfutsiychilik konfutsiy konfutsiychilik qadimgi xitoyda eramizdan avvalgi vi-v asrlar paydo bo’ldi. keyinchalik diniy mazmun kasb etgan bu ta’limotga m a’rifatparvar konfutsiy (kun-tszi 551-479 yil-lar) asos solgan. konfutsiychilik ta’limotida solih odamning beshta qat'iyligi: jen (fz ) -"insoniy tamoyil", "odamlarga muhabbat", "odamga muhabbat", "rahm-shafqat", "insoniylik". bu insonda insoniy printsip, bu ayni paytda uning burchidir. bu bir vaqtning o'zida uning axloqiy «hnqirig'i nima degan savolga javob bermasdan turib, inson nimani 22 anglatishini anglatmaydi. boshqacha aytganda, inson o'zi yaratgan narsadir. li andan kelib chiqqanidek, jen ham shunday. jenga ergashish odamlarga rahm-shafqat va muhabbat bilan yondashishni anglatadi. bu odamni hayvondan ajratib turadigan …

4 / 26

man olganda, li bu jamiyat asoslarini saqlashga qaratilgan har qanday faoliyatdir. belgi - olov. "ritual" so'zi tegishli "xitoy" atamasining yagona ruscha ekvivalenti emas, uni "qoidalar", "marosimlar", "odob-axloq qoidalari", "marosim" yoki aniqrog'i "odat" deb taqima qilish mumkin. o'zining eng umumiy shaklida, marosim ijtimoiy munosib xulq-atvoming o’ziga xos normalari va naqshlarini anglatadi. buni ijtimoiy mexanizmni moylashning bir turi sifatida talqin qilish mumkin. ji (h?) - umumiy aql, ehtiyotkorlik, "donolik", ehtiyotkorlik - o'z harakatlarining oqibatlarini hisoblash qobiliyati, kelajakda ularga qarash. sifatni va muvozanatni saqlaydi, qaysarlikni oldini oladi. ji ahmoqlikka qarshi turadi. konfutsiylikdagi tsi suv elementi bilan bog'liq edi. xin (fa) - samimiylik, "yaxshi niyat", qulaylik va halollik. xin li ni muvozanatlashtiradi, ikkiyuzlamachilikni oldini oladi. moviy er elementiga mos keladi. xvii asr o'rtalarida g’arbiy evropada xitoyliklar va umuman sharqiy ekzotizm uchun moda paydo bo'ldi. ushbu moda xitoy falsafasini o’zlashtirishga urinishlar bilan birga kelgan, bu haqda ba'zan 23 yuqori va hayratlanarli ohanglarda gapirib o'tilgan. masalan, …

5 / 26

ing bir qismi bo'lmasdan muvaffaqiyatli rivojlanishi mumkin degan fikrdan voz kechishga tayyor emas edi. shu bilan birga, ricchi "konfutsiy - xitoy-xristian sintezining kalitidir" deb aytdi (manba 2316 kun ko’rsatilmagan). bundan tashqari, u har qanday dinda uning asoschisi bo'lishi kerak, u birinchi vahiyni olgan yoki u kelgan, shuning uchun u konfutsiyni "konfutsiy dini" ning asoschisi deb atagan. frantsuz faylasufi nikolas malbranch 1706 yilda nashr etilgan "xristian mutafakkirining xitoylar bilan suhbati" kitobida konfutsiylik bilan polemikaga olib keldi. malbransh o'z kitobida xristian falsafasining ahamiyati shundan iboratki, u ham intellektual madaniyatga, ham dinning qadriyatlariga asoslanadi. gotfrid vilgelm leybnits ham ko'p vaqtlarini konfutsiy ta'limotlariga bag'ishlagan. xususan, u konfutsiy, aflotun va xristian falsafasining falsafiy qarashlarini taqqoslab, konfutsiyning birinchi tamoyili "li" sabab tabiatning asosidir, degan xulosaga keldi. ma'rifatning eng nufuzli faylasuflaridan biri bo'lgan leybnits metafizikasining izdoshi va ommalashtiruvchisi kristian fon volf o'z ustozidan xitoy madaniyati va xususan konfutsiy diniga hurmat bilan munosabatda bo'lgan. xitoy madaniyatini boshqa xalqlardan …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "urug‘-qabila va milliy dinlar milliy dinlar"

2-mavzu: urug‘-qabila va milliy dinlar milliy dinlar reja: 1. qadimgi xitoy milliy dinlari: konfutsiychilik va daosizm. 2. qadimgi xindiston milliy dinlari: xinduizm va jaynizm 3. yaponiya milliy dini: sintoizm (shintoizm) 4. yaxudiylik dini mavzuning o ’quv maqsadi: talabalarga ilk diniy tasavvurlar natijasida paydo bo’lgan urug’ qabila dinlari va shu asosda shakllangan milliy dinlar haqida ma’lumot berish. tayanch iboralar: ma’budlar, rim xudolari, zevs, afina, aid set, dao, yaxve, ameterasu. insoniyat tarixida quldorlik tuzumida dastlabki sinfiy antogonistik munosabatlar, xususiy mulkchilik munosabati hukmronlik qilgan, dastlabki davlat darajasidagi siyosiy kuchlar paydo bo’lgan edi. ishlab chiqarish jarayonida ovcliilik, chorvachilik, dehqonchilik, hunarmandchilik, savdogarlik, me’morc...

This file contains 26 pages in PDF format (651.9 KB). To download "urug‘-qabila va milliy dinlar milliy dinlar", click the Telegram button on the left.

Tags: urug‘-qabila va milliy dinlar m… PDF 26 pages Free download Telegram