dinshunoslik va fanining maqsadi va vazifalari

PPTX 15 pages 332.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 332.5 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

markaziy osiyo dinlari reja: 1.dinshunoslik fanining maqsad va vazifalari hamda boshqa sohalar bilan bog'liqligi. 2.dinning jamiyatdagi funksiyalari. dinlarni tasniflash. 3.diniy e'tiqodlar shakllanishining tarixiy shart-sharoitlari. 4.diniy ong asoslarining shakllanishi. 5.ibtidoiy din ko'rinishlari: totemizm. animizm. shamanizm (afsungarlik). fetishizm. din ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati dinga berilgan ta'riflar din – iymon, islom, ehson yig'indisidan iborat. (imom al-buxoriy) din falsafa bilan bir qatorda haqiqatga etishishning ikki mustaqil usulidan biri. (abu nasr forobiy) har bir xalqqa xos diniy e'tiqodning asosiy mohiyati yaxshilik va yomonlikni ajratishdadir. (f. dostoevskiy) barcha dinlar foniy dunyo yovuzliklaridan qutilish, yaxshilikka intilish g'oyalari bilan sug'orilgan. (s. tokarev) din inson va jamiyat hayotining ma'naviy asosi bo'lib, kishilarni ezgulikka chorlab kelgan. din (arabcha – ishonch, ishonmoq) – borliqni yaratuvchi va boshqaruvchi oliy mavjudotga, ya'ni xudoga nisbatan munosabat, tasavvur, urf-odat va marosimlar majmui sanaladi. har bir din o'ziga xos sig'inish ob'ekti va rasm-rusum, ibodat, urf-odat va aqidalarga ega din insonni qurshab olgan atrof - muhitdan …

2 / 15

ing mavjudligi. har bir dinda topinish ob'ekti – xudo bo'lishi shart hisoblanadi xudo bilan insonlarni bog'lab turuvchi kult yoki kultlar majmuasi. yaratuvchi bilan insonni bog'lab turadigan ibodat va marosimlar majmui (qurbonlik, ro'za, bayramlar) kult deb ataladi e'tiqodchilarni o'zida jamlaydigan diniy tashkilotlarning mavjudligi dinning jamiyatda bajaradigan vazifalari dinning dunyoqarash vazifasi diniy ideologiya - din nuqtai nazaridan erdagi hayotni paydo bulishini tushuntirib beradi insonning moddiy va ma'naviy boyliklarga munosobatini din nuqtai nazaridan tushuntiradi insonning jamiyatdagi tutgan o'rni haqidagi savolga din nuqtai nazaridan javob beradi dinning tassali berish vazifasi muayyan inson hayotidagi og'ir bir damlarda tassali berish, ma'naviy qo'llab-quvvatlash gunohlarni bu dunyoda yuvish imkoniyatini yaratish allohga murojaat qilish yo'li bilan ruhiy emotsional engillashish xudojo'y ishlar va namunali xulq-atvor uchun narigi dunyoda mukofot va'da qilish dinning tartibga solish vazifasi: amaliyotda din dindorlarni turmushidagi barcha sohalarini tartibga soladi. dindorning tug'ilishidan to oxirgi damlariga qadar jamiyatdagi munosobatlari diniy qonunlar bilan tartibga solinadi dinning aloqa bog'lash vazifasi:hamma …

3 / 15

shini ko'rishimiz mumkin. jumladan, islom dinida – odam va havvo, yahudiylik va xristianlikda – adam va eva, zardushtiylikda – govmard, sintoizmda –mikado va boshqalar. mazkur ta'limotlar dinlarning muqaddas manbalarida bayon qilingan. teologik yondashuvga ko'ra, turli buyumlarga sig'inish va ko'pxudolik, jumladan animizm, totemizm, fetishizm va shomonlik yakkaxudolilikdan keyin yuzaga kelgan. materialistik yondashuv mazkur qarash tarafdorlari fikricha, dinlar soddadan – murakkabga, umumiylikdan – xususiylikka, ko'pxudolikdan – yakkaxudolikka tomon uzoq tarixiy evolyutsion jarayonni bosib o'tgan. materialistik maktab tarafdorlari fikriga ko'ra, qo'rquv dinlarning kelib chiqishida asosiy rol o'ynagan hissiy holatdir. jumladan, ingliz faylasufi gerbert spenser (1820-1903) ham ibtidoiy qabila dinlarining kelib chiqishiga qo'rquv natijasida “ajdodlarga sig'inish” sabab bo'lganligini ta'kidlaydi. maks myuller (1823-1900) fikriga ko'ra, dinning kelib chiqishi tabiat hodisalarining insonga bergan dahshatidan kelib chiqqan va u “naturalizm” deyiladi. naturalizm, fizikaviy muhitda uchraydigan quvvat va mavjudotlarning ideallashtirilishi, shaxslashtirilishi va ilohiylashtirilishi demakdir dinshunoslik fanining vazifalariga quyidagilarni kiritish mumkin: talabalarda dinning kelib chiqishi, ta'limot sifatida shakllanishi va …

4 / 15

din mavjudligini, umuman gnoseologik, ijtimoiy-iqtisodiy va psixologik sabablarni hisobga olish hozirgi kunda din tipologiyasida dinlarning quyidagi tasniflari mavjud: bundan tashqari dinlar ta'limotiga ko'ra monoteistik – yakkaxudolik (yahudiylik, islom) va politeistik – ko'pxudolik (hinduizm, konfutsiychilik) dinlari va h.k.ga bo'linadi. dinlar tasnif lari tarixiy-geografik jihatga ko'ra xristianlik hozirgi davrda mavjudligi jihatidan (tirik va o'lik diniy tizimlar) e'tiqod qiluvchilarining soniga ko'ra etnik jihatga ko'ra 1) o'rta er dengizi havzasi dinlari: 2) qadimiy yaqin va o'rta sharq dinlari: 3) yaqin va o'rta sharqning payg'ambarli dinlari: 4) hindiston dinlari: 5) sharqiy va janubi-sharqiy osiyo dinlari: 6) amerika hindulari dinlari: 1) urug'-qabila dinlari – totemistik, animistik tasavvurlarga asoslangan, o'z urug'idan chiqqan sehrgar, shaman yoki qabila boshliqlariga sig'inuvchi dinlar. 2) millat dinlari – ma'lum millatga xos bo'lib, boshqa millat vakillari o'ziga qabul qilmaydigan dinlar. 3) jahon dinlari – dunyoda eng ko'p tarqalgan, kishilarning millati va irqidan qat'i nazar unga e'tiqod qilishlari mumkin bo'lgan dinlar. islom buddaviylik a) …

5 / 15

lik va islom dinlarini kiritadilar. ibtidoiy diniy e'tiqod shakllari totemizm - biror urug' yoki qabila ibtidosi. urug' asoschisi, ajdod, urug' jamoalari topinib, uni muqaddas tutgan hayvon. totem so'zi shimoliy amerikada yashaydigan ojibva qabilasi tilida «uning urug'i» ma'nosini anglatadi. uning mohiyati «odamlarning hayvonot va o'simlikning muayyan turlariga qarindoshlik aloqalari bor» deb e'tiqod qilishdir. totem-biror urug' yoki qabila ibtidosi, urug' asoschisi, ajdod, urug' jamoalari topinib, uni muqaddas tutgan hayvon. totemizm e'tiqod shakli ma'lum bir jamoaning avvalda asosiy ozuqa manbaini tashkil qilgan hayvon yoki o'simlikka nisbatan e'tibor keyinchalik vujudga kelgan qabilaning diniy tasavvurlarining asosiy shakllaridan biriga aylangan bo'lishi mumkin. fetishizm (frantsuzcha «fetiche» - but, sanam; tumor) - tabiatdagi jonsiz predmetlarga sig'inish. unga ko'ra alohida buyumlar kishilarning o'z maqsadiga erishtirish, ma'lum voqea-hodisalarni o'zgartirish kuchiga ega deb hisoblangan. fetish ham ijobiy ham salbiy ta'sir kuchiga ega. fetishizm yog'och, loy va boshqa materiallardan yasalgan buyumlar paydo bo'lishi bilan bir paytda ibtidoiy jamoa tuzumining urug'chilik bosqichida paydo …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslik va fanining maqsadi va vazifalari"

markaziy osiyo dinlari reja: 1.dinshunoslik fanining maqsad va vazifalari hamda boshqa sohalar bilan bog'liqligi. 2.dinning jamiyatdagi funksiyalari. dinlarni tasniflash. 3.diniy e'tiqodlar shakllanishining tarixiy shart-sharoitlari. 4.diniy ong asoslarining shakllanishi. 5.ibtidoiy din ko'rinishlari: totemizm. animizm. shamanizm (afsungarlik). fetishizm. din ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati dinga berilgan ta'riflar din – iymon, islom, ehson yig'indisidan iborat. (imom al-buxoriy) din falsafa bilan bir qatorda haqiqatga etishishning ikki mustaqil usulidan biri. (abu nasr forobiy) har bir xalqqa xos diniy e'tiqodning asosiy mohiyati yaxshilik va yomonlikni ajratishdadir. (f. dostoevskiy) barcha dinlar foniy dunyo yovuzliklaridan qutilish, yaxshilikka intilish g'oyalari bilan s...

This file contains 15 pages in PPTX format (332.5 KB). To download "dinshunoslik va fanining maqsadi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslik va fanining maqsad… PPTX 15 pages Free download Telegram