dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari

PPTX 33 pages 3.4 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

5-mavzu. “vertical thinking” (vertikal fikrlash) va “lateral thinking”(lateral fikrlash) ma’ruzachi: yuvashov.sh mavzu: dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi, predmeti, funksiyalari, kategoriyalari. dinshunoslikning boshqa ijtimiy fanlar bilan o‘zaro aloqasi. ijtimoy muhit va diniy an’analarning shaxsning diniy e’tiqodi va individual tarbiyasiga ta’siri. 1 din inson va jamiyat hayotining ma’naviy asoslaridan biri bo‘lib, kishilarni ezgulikka chorlab kelgan. din (arabcha – ishonch, ishonmoq) – borliqni yaratuvchi va boshqaruvchi oliy mavjudotga, ya’ni xudoga nisbatan munosabat, tasavvur, urf-odat va marosimlar majmui sanaladi. har bir din o‘ziga xos sig‘inish obyekti va rasm-rusum, ibodat va aqidalarga ega. o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi “dinshunoslik” barcha ijtimoiy fanlar qatori o‘zining o‘rganish obyektiga ega. u dinning paydo bo‘lishi, ijtimoiy mohiyati va jamiyatdagi rolini tadqiq qilish bilan birga diniy e’tiqodlarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi, ularning jamiyat taraqqiyotidagi evolyutsiyasini ilmiy jihatdan o‘rganadi. – o‘quvchilarga din haqida to‘g‘ri, ilmiy asoslangan va bugungi hayot talablariga mos tushunchalar berish; – din va uning kelib …

2 / 33

bag‘rikenglik ruhida tarbiyalashdan iborat. “dinshunoslik” fanining maqsadi: “dinshunoslik” fanining vazifalari: o‘quvchi yoshlarda din va uning turli shakllari, ta’limoti, yo‘nalishi va oqimlari haqida to‘g‘ri, sog‘lom dunyoqarashni shakllantirish; – fuqarolarning faoliyati vijdon erkinligiga doir qonun talablariga muvofiq ekanligi hamda e’tiqodi sog‘lom shaxs ma’naviyatida milliy va diniy qadriyatlar uyg‘unligining o‘ziga xos jihatlarini o‘quvchi yoshlar ongiga singdirish; – o‘quvchi-yoshlarni diniy qadriyatlarga hurmat bilan qarash, turli dinlar va ularning vakillariga hurmat bilan munosabatda bo‘lish, insoniyat tamadduniga ulkan hissa qo‘shgan ulug‘ allomalarimiz bilan faxrlanish kabi yuksak fazilatlar ruhida tarbiyalashdan iborat. dinning «funksiyasi» va «roli» tushunchalarini farqlash lozim, ular bir-biri bilan bog‘liq, lekin aynan bir narsa emas. funksiya – bu dinning jamiyatdagi harakat usuli. rol – bu funksiyani bajarish natijalarining jami yig‘indisi. dinning jamiyatda bir nechta funksiyalari mavjud. dunyoqarash funksiyasi. barcha davrlarda din hayotning mazmun-mohiyati, insonning turmush qiyinchiliklari, «narigi dunyo» haqidagi savollarga javob beradi. ushbu javoblar kishilarga yashashdan maqsad nima ekanligini anglash hissini beradi. xudoga ishonuvchi kishilar …

3 / 33

lash funksiyasi. diniy ta’limotlar unga e’tiqod qiluvchilarni bir xil qadriyatlar va mushtarak maqsadlar atrofida birlashtiradi (biz musulmonmiz, biz nasroniymiz, biz yahudiymiz va h. k.). masalan, yapon xalqi e’tiqodiga ko‘ra, har bir yapon sintoiylik dinida tug‘iladi. yahudiy dinida bo‘lish uchun ham yahudiy millatiga mansub bo‘lish kerak. musulmonlarda esa mansublik imon shartlarini bajarish bilan belgilanadi. ijtimoiy me’yorlashtirish funksiyasi. barcha dinlarda unga e’tiqod qiluvchilarning ijtimoiy munosabatlari diniy qoidalar bilan tartibga solinadi. masalan, ota-onalar, farzandlar, qo‘ni-qo‘shnilar, qarindosh-urug‘lar va hatto boshqa dinga e’tiqod qiluvchilarga nisbatan bo‘ladigan munosabatlar ham tartiblab qo‘yiladi. ijtimoiy nazorat funksiyasi. din kundalik hayot uchun me’yorlarni belgilash bilan cheklanmasdan, kishilarning xulq-atvorini ham nazorat qiladi. diniy guruhning aksariyat cheklovlari faqat uning a’zolariga taalluqlidir. lekin, ayrim me’yorlar diniy jamoaga taalluqli bo‘lmagan kishilarga ham tegishli hisoblanishi mumkin. masalan, giyohvandlik moddasini iste’mol qilish, boshqa dinga e’tiqod qiluvchilarga zo‘ravonlik qilish, o‘ziga tegishli bo‘lmagan mulkka egalik qilishga intilish va boshqa salbiy hodisalarga qarshi turish umumiy cheklov va nazoratga bog‘liqdir. …

4 / 33

axovat, savob, himmat kabi axloqiy qadriyatlar asosida oqilona yondashishga undaydi. shu nuqtayi nazardan, islom dinidagi bu tamoyil o‘zbekistonning bugungi kundagi shiddat bilan kechayotgan ijtimoiy taraqqiyoti uchun ma’naviy omillardan biri bo‘lib xizmat qiladi. dinlar unga e’tiqod qiluvchilarning soni, miqyosi, o‘zining ma’lum millat yoki xalqqa xosligi yoxud millat tanlamasligiga ko‘ra turli guruhlarga bo‘linadi: 1. urug‘-qabila dinlari – totemistik, animistik, fetishistik tasavvurlarga asoslangan, o‘z urug‘idan chiqqan sehrgar, shomon yoki qabila boshliqlariga sig‘inuvchi dinlar. ular millat va jahon dinlari ichiga singib ketgan bo‘lib, hozirda avstraliya, janubiy amerika va afrikadagi ba’zi qabilalarda saqlanib qolgan; 2. milliy dinlar – ma’lum millatga xos bo‘lib, boshqa millat vakillari o‘ziga qabul qilmaydigan dinlar. ularga yahudiylik (yahudiy millatiga xos), hinduiylik (hindlarga xos), konfutsiylik (xitoy millatiga xos), sintoiylik (yaponlarga xos) kiradi; 3. jahon dinlari – dunyoda eng ko‘p tarqalgan, kishilarning millati va irqidan qat’i nazar unga e’tiqod qilishlari mumkin bo‘lgan dinlar. unga buddaviylik, xristianlik va islom dinlari kiradi. shuningdek, dinlar ta’limotiga …

5 / 33

ing faoliyatini, jamiyat a’zolaridagi diniy tafakkurni o‘rganadi. sotsiologiya din hodisasini o‘rganishda dinning ijtimoiy hayotda bajarayotgan funksiyalariga albatta murojaat qilishi lozim bo‘ladi. sotsiologiya atamasi lotincha societas — «jamiyat» va yunoncha logos — «ta’limot» so‘zlarining birikmasidan olingan bo‘lib, u bevosita jamiyat haqidagi fan ma’nosini anglatadi din fenomenologiyasi. fenomen, namoyon bo’luvchi, ko’zga ko’rinuvchi narsa bo’lib, fenomenologiya ko’zga ko’rinuvchi narsaning sistematik shaklda tadqiq qilinishidir. dinning ko’zga ko’rinuvchi, tashqarida aks etuvchi jihatlarini o‘rganuvchi ilm sohasiga “din fenomenologiyasi” deyiladi. din psixologiyasi. bu ilm sohasi, zamonaviy psixologiya bilan birgalikda shakllangan va uning bir tarmog‘i holiga aylangan. din psixologiyasi, avvalo insonga oid bo’lgan diniy hayotning turli jihatlarini psixologik jihatdan o‘rganadi. ya’ni din psixologiyasi dinning psixologik jihatini, shaxsning diniy tajribasini va bu tajribaning turli ko’rinishlarini bayon qilishga harakat qiladi. din falsafasi. din sotsiologiyasi, psixologiyasi kabi asosiy mavzusi “din” bo’lgan din falsafasi, “din”ni falsafadan kelib chiqib tadqiq qiladi. bu tadqiqot asnosida aqliy va betaraf yo‘l tutadi. bu ilm turi, qandaydir …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari"

5-mavzu. “vertical thinking” (vertikal fikrlash) va “lateral thinking”(lateral fikrlash) ma’ruzachi: yuvashov.sh mavzu: dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi, predmeti, funksiyalari, kategoriyalari. dinshunoslikning boshqa ijtimiy fanlar bilan o‘zaro aloqasi. ijtimoy muhit va diniy an’analarning shaxsning diniy e’tiqodi va individual tarbiyasiga ta’siri. 1 din inson va jamiyat hayotining ma’naviy asoslaridan biri bo‘lib, kishilarni ezgulikka chorlab kelgan. din (arabcha – ishonch, ishonmoq) – borliqni yaratuvchi va boshqaruvchi oliy mavjudotga, ya’ni xudoga nisbatan munosabat, tasavvur, urf-odat va marosimlar majmui sanaladi. har bir din o‘ziga xos sig‘inish obyekti va rasm-rusum, ibodat va aqidalarga ega. o‘zbekiston respublikasi ...

This file contains 33 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslik fanining predmeti,… PPTX 33 pages Free download Telegram