qattiq jismlarning issiqlik xossalari

DOC 95.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403783411_47194.doc ( ) 0 т т т - = d t l l d = d 0 a ( ) t l l l l t d + = d + = a 1 0 0 0 1 l l т d × d = a l l d . 1 1 1 1 - = × - d × d = k м к м l l t a 3 0 l ( ) ( ) . 1 1 3 0 3 3 0 t v t l v d + = d + = a a ( ) t v v d + = a 3 1 0 ( ) t v v d + = b 1 0 a a a a = = = 3 2 1 a b 3 = p c w w w = = kt kt i w k 2 3 2 …

l uzayishini quyidagicha ifodalash mumkin: (24.1) bunda ( ( qattiq jismning issiqlikdan chiziqli kengayishi koeffisiyenti. bundan jismning t temperaturadagi lт uzunligi; (24.2) ya`ni qattiq jismning uzunligi temperatura bilan chiziqli bog`lanishda o`sadi. qattiq jismlar uchun chiziqli kengayish koeffisiyenti kichik bo`lib, ular 10-5 va 10-6 grad-1 ga yaqin kattalik atrofida bo`ladi. agar (24.2) dan ( ni aniqlasak (24.3) ni topamiz. demak, ( jismning nisbiy chiziqli kengayishi ning temperatura o`zgarishi (т ga nisbati bilan aniqlanadi: chiziqli kengayish natijasida jismning hajmi ham kattalashadi. qirralarining uzunligi l0 bo`lgan kub shaklidagi jismning ko`z oldimizga keltiraylik; uning ga teng bo`lgan dastlabki hajmini v0 orqali belgilaymiz. u holda t temperaturadagi hajm bu ifodadagi (1+((т) binomni kubga oshirib, (2 hamda (3 qatnashgan hadlarni etiborga olsak, bo`ladi. 3( ni ( orqali belgilasak, (24.4) bu yerdagi kattalik ( qattiq jismning issiqlikdan haymiy kengayish koeffisiyenti deyiladi. anizotron kristallarda chiziqli kengayish koeffisiyenti ( turli yo`nalishlar uchun turlicha bo`ladi. natijada kristall kengaygandan so`ng, o`ziga …

ralar (atomlar va ionlar) umuman aytganda, erkin bo`lmaydi, chunki ular orasida anchagina o`zaro ta`sir kuchlari bo`ladi. shuning uchun zarralarning tebranishlarini bog`langan tebranishlar deb qarash kerak; butun panjarada turli chastotali tebranishlar vujudga keladi. shu tebranishlarning energiyasi nazarga olinishi kerak. har bir zarra muvozanat vaziyat atrofida tebranma harakat qiladi. zarra tebranishining o`rtacha energiyasini aniqlash uchun, zarra ham kinetik, ham potensial energiya zapasiga ega bo`lishini e`tiborga olish kerak. har bir zarra muvozanat vaziyat atrofida uch yo`nalishda tebranishini e`tiborga olinsa, zarraning erkinlik darajasi i=3 ga teng bo`ladi. shuning uchun o`rtacha kinetik energiya teng bo`ladi. bitta zarrani o`rtacha energiyasining to`la qiymati bir mol qattiq jismning to`la ichki energiyasi u ni topish uchun, bir zarraning o`rtacha energiyasini bir molda bo`lgan erkin tebranuvchi zarralar soniga ko`paytirish kerak (24.5) bu yerda gaz doimiysi. issiqlikdan kengayish koeffisiyenti kichik bo`lgan qattiq va o`zgarmas hajmdagi va o`zgarmas bosimdagi issiqlik sig`imlari amalda bir-biridan farq qilmaydi. hajm o`zgarmas bo`lganda issiqlik berilsa, bu issiqlikning …

lari 6 kal/kmol dan ancha kichik. ximiyaviy murakkab moddalarning ko`pchilik kristallari ion xarakteridagi kristallar bo`ladi. masalan, gazsimon natriy xlorning bir molidagi nacl molekulalarining soni avagadro soni n ga teng bo`ladi. osh tuzi kristalida esa panjaraning tugunlarida joylashgan na+ va cl- ionlar bo`lib, ularning umumiy soni 2 n ga teng bo`ladi. kristall osh tuzining molyar issiqlik sig`imi ga yoki taqriban 12 kal/k(mol ga teng bo`lishini topamiz. shuningdek barcha boshqa ikki atomli birikmalarning ham qattiq holatdagi molyar issiqlik sig`imi taqriban 12 kal/k(mol ga teng bo`lishi kerakligi kelib chiqadi. uch atomli birikmalarning molyar issiqlik sig`imi, taqriban, 18kal/k(mol ga, to`rt atomli birikmalarning molyar issiqlik sig`imi taxminan, 24kal/k(mol ga teng bo`lishi kerak. bu xulosa empirik yo`l bilan aniqlangan joul va kopp qonuniga mos keladi. bu qonunga ko`ra, qattiq holatdagi birikmalarning molyar issiqlik sig`imi bu birikmalar tarkibiga kiruvchi elementlar atom issiqlik sig`imlarning yig`indisiga teng. temperatura absolyut nolga intilganda barcha qattiq jismlarning issiqlik sig`imi nolga intiladi. qattiq …

rsatdi. bu hodisani rus fizigi ye.f.gross tajribada kuzatdi va qattiq jismlarda elastik issiqlik tebranishlarning mavjud bo`lishini tajribalar asosida tasdiqladi. agar modda eriganda uning hajmi kattalashadigan bo`lsa, bosim ortishi bilan erish temperaturasi ham ko`tariladi: erigan modda bosim ortishi bilan yana qotib qolishi mumkin. agar modda erigan vaqtida uning hajmi kichrayadigan bo`lsa (suv, vismut, sur`ma va ba`zi boshqa moddalar), bosim ortishi bilan erish temperaturasi pasayadi; qotgan jism bosim ortishi bilan yana suyulib qolishi mumkin. qattiq holatdan suyuq holatga o`tish prosess energiya sarflash bilan bog`liq; boshqacha aytganda, berilgan qattiq jism massani shu temperaturadagi suyuq holatga o`tkazish uchun, jismga ma`lum miqdorda issiqlik berish kerak bo`ladi. bu erish issiqlik deyiladi. suyuqlik qotgan vaqtda bu energiya issiqlik shaklida ajralib chiqadi. erish issiqligi turli moddalar uchun turlichadir. masalan, suv uchun u 80kal/g ga , simob uchun esa atigi 2,75kal/g ga teng. erish temperaturasi berilgan moddaning tozaligiga juda ham bog`liqdir. ba`zan ozgina miqdorda boshqa bir moddaning qo`shilishi erish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qattiq jismlarning issiqlik xossalari"

1403783411_47194.doc ( ) 0 т т т - = d t l l d = d 0 a ( ) t l l l l t d + = d + = a 1 0 0 0 1 l l т d × d = a l l d . 1 1 1 1 - = × - d × d = k м к м l l t a 3 0 l ( ) ( ) . 1 1 3 0 3 3 0 t v t l v d + = d + = a a ( ) t v v d + = a 3 1 0 ( ) t v v d + = b 1 …

DOC format, 95.0 KB. To download "qattiq jismlarning issiqlik xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: qattiq jismlarning issiqlik xos… DOC Free download Telegram