qattiq jismlarning mexanik xossalari va issiqlik sig‘imi

DOCX 14 pages 73.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 73.0 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ish i mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ qattiq jismlarning mexanik xossalari. elastik kuchlar. ichki mexanik kuchlar va kuchlanganlik reja: kirish 1) qattiq jismlarning mexanik xossalari 2) elastik kuchlar 3) ichki mexanik kuchlar va kuchlanganlik x u l o s a adabiyotlar kirish muhtaram prezidentimiz “mamlakatimiz va jamiyatimizning zamon talablari darajasida rivojlanishiniilm-fansiz tasavvur qilish qiyin. ilm-fan taraqqiyotida fundamental tadqiqotlar muhim ahamiyat kasb etadi. aynan ular orqali yangi bilimlar o’zlashtiriladi va nazariyalar shakllantiriladi, kelgusi amaliy tadqiqotlar va oshirilayotgan tadqiqotlarning hammasini ham ilm-fanning bugungi yuqori rivojlanish darajasiga to’la javob beradi, deb bo’lmaydi’ deb barcha sohadagi kabi ta’lim tizimida ham islohotlarni amalga oshirish davr talabi ekanliigini ta’kidladi . mavzuning dolzarbligi: hozirgi kunda hayotimizni qattiq jismlarsiz tasavur qilib bulmaydi. hozirda qattiq jism hamma sohalarda qo’llanilib kelmoqda. …

2 / 14

otgan yoshlarga nima lozim? o’rganish, o’rganish va yana bir bor o’rganish kerak. kasb o’rgangan, ilm o’rgangan kishi, o’zbekona aytganda hech qachon kam bo’lmaydi. “ ,,agar biz o’z vaqtida uzoqni ko’zlab, katta umid bilan hayotga kirib kelayotgan yoshlarimizning chuqur bilim va kasb – hunar egallashi uchun zamin yaratmasak, ularni zamon talab qiladigan mutaxasis kadrlar etib tayyorlamasak, bugungi kunda, butun dunyoni qamrab olgan moliyaviy iqtisodiy inqiroz davrida yurtimizda tinchlikni saqlab, iqtisodiyotimizning barqaror o’sish sur’atlarini taminlashga, ayni shunday og’ir sharoitda xalqimiz hayotining tobora yuksalishiga erisha olarmidik. yo’q, albatta. “ shunday ekan biz yoshlar bizga yaratilgan imkoniyatlardan unumli foydalangan holda o’qib izlanishimiz va olgan bilimlarimizni amalda qo’llay olishimiz kerak. 1. qattiq jismlarning mexanik xossalari klassik fizikada panjara atomlari xarakati klassik mexanika qonunlariga bo‘ysunadi . atom yoki molekula, molekula tebranishi xarakati bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan 3 ta koordinata o‘qlari bo‘yicha bir atomli moddaning erkinlik darajasi . bitta erkinlik darajasiga mos keladigan o‘rtacha kinetik energiya: = ē== …

3 / 14

bo‘lsa, qonundan chetlashish kuzatiladi. temperatura pasaygan sari kristallanish issiqlik sig‘imi kamayib borishi kuzatiladi. masalan: cu ning-ni tajribadan olingan qiymatlari =0.04 =5.59 =5.90 bunday qonuniyatlar barcha boshqa qattiq jismlarda ham kuzatilgan. demak kristal panjaradagi atom yoki molekula tebranishi qanchalik pasaytirilsa issiqlik sig‘imi shuncha pasayishi kuzatilar ekan. past temperaturada dyulang-pte qonuni bajarilmasligi issiqlik sig‘imi temperaturaga bog‘liq bo‘lib qolganligini tushuntirish uchun issiqlik sig‘imining kvant nazariyasini yaratish zarurligi ayon bo‘lib qoldi. 1907-yil a.eynshteyn o‘zining issiqlik sig‘imi nazariyasini taklif etdi. uning fikricha kristallning n-atomi bir xil ω tebranishga ega bo‘ladi. f(ћω)= (2) har bir tebranish energiyasi kvant ћω ga teng f(ћω) ћω= (3) butun kristallarda tebranish energiyasi e= f(ћω)= (4) yuqori temperaturalarda ћω >kt bo‘lganda) f()= (5) = eynshteyn tavsifiy temperatura ni temperatura pasayishi bilan камайиб borishini ko‘rsatdi. (5) formuladan temperatura pasaygan sari juda tez pasayishi kuzatiladi. sekin ortadi. natijada bu holda tez kamayib borardi. 2. elastik kuchlar qattiq jismlarning issiqlikdan kengayishi va o‘zgarishini ko‘rib …

4 / 14

an kengayish koeffitsiyenti , atomlar (molekulalar) issiqlik sig‘imiga nisbati ushbu modda uchun temperaturaga bog‘liq bo‘lmagan doimiylardir. haqiqatan bu ikki hodisa temperatura ortganda atomlar orasidagi masofa ortishiga bog‘langan ekan. 3. ichki mexanik kuchlar va kuchlanganlik qattiq jismlarda issiqlik uzatish isssiqlik o‘tkazuvchanlik orqali uzatiladi. kristallarda issiqlik energiyasi fononlar, fotonlar , erkin elektronlar, eksitonlar-elementar zarrachalar orqali uzatiladi. zarraga – fononlar issiqlik uzatayotgan hol bo‘lsin t1 t2 metal sterjen > bo‘lsa fononlar oqimi vujudga keladi. issiqlik energiyasi oqimi vujudga keladi ds – ko‘ndalang kesim dt vaqtda dq issiqlik miqdori oqadi. molekular fizikadan ma’lum dq=-λ ds dt (1) λ-issiqlik o‘tkazuvchanlik koeffitsenti kristal panjarada erkin harakatlanuvchi fononlar. ularning issiqlik o‘tkazuvchanlik koeffitsenti =c c-fononning birlik hajmdagi issiqlik sig‘imi. –erkin yugirish yo‘l uzunligi (fononning) metal sterjenning tovush tezligi , chunki c va temperatura bog‘liq emas =c ē debay qonuniga ko‘ra cbo‘lishi kerak. xulosa qattiq jismlar tabiatda ideal va real qattiq jismlar, amorf qattiq jismlar, turli qotishmalar, metallar ko’rinishida …

5 / 14

deformatsiyalar ham bir o’chovli, ikki o’lchovli, uch o’lchovli shaklda bo’lishi mumkin. foydalaniladigan adabiyotlar ro‘yxati asosiy adabiyotlar: 1. bartenev g.m., frenkel s.y. fizika polimerov. l.: ximiya, 1990.432 s. 2. mamadalimov a.t., rashidova s.111., xolmuminov a.a. polimer tolalar fizikasi. - toshkent. :uiiversitet. - 2009.-124 b. 3. tager a.a. fiziko-ximiya polimerov. m.: ximiya, 2007. - 536 s. 4. teshaboyev a., zaynobidnnov s., ermatov sh. qattiq jnem fizikasi. t.: 2001. 5. yunusov m.s., vlasov s.i.. nazirov d.e., golipov d.o. elektron asboblar. t. uzmu. 2003 qo‘shimcha adabiyotlar: 1. аверко-антонович и.ю. метода исследования структуры и свойств полимеров. казань.: кгту, 2002. 2. тугов и.и., кострыкина г.и. химия и физика полимеров. м.: химия. 1989. 3. nazirov e.n., nazirov d.e., teshaboev a.t. yarimo’tkazgichlar flzlkasi lug'ati. т.: «universitct». 2008. 4. teshaboyev a., zaynobiddinov s., musayev e.a. yarnmutkazgichlar va yarimutkazgichli asboblar texnologiyasi. t. «uzbekistan”. 2005; 2006 iy. (knrill va login alifbolarida). 5. гросберг а.ю.. хохлов а.р. статистическая физика макромолекул. м.: наука. …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qattiq jismlarning mexanik xossalari va issiqlik sig‘imi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ish i mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ qattiq jismlarning mexanik xossalari. elastik kuchlar. ichki mexanik kuchlar va kuchlanganlik reja: kirish 1) qattiq jismlarning mexanik xossalari 2) elastik kuchlar 3) ichki mexanik kuchlar va kuchlanganlik x u l o s a adabiyotlar kirish muhtaram prezidentimiz “mamlakatimiz va jamiyatimizning zamon talablari darajasida rivojlanishiniilm-fansiz tasavvur qilish qiyin. ilm-fan tara...

This file contains 14 pages in DOCX format (73.0 KB). To download "qattiq jismlarning mexanik xossalari va issiqlik sig‘imi", click the Telegram button on the left.

Tags: qattiq jismlarning mexanik xoss… DOCX 14 pages Free download Telegram